II SA/Kr 234/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz AWSA Anna Kopeć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej pw[...] w T. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 3 stycznia 2025 r. znak: WS-VI.7534.2.36.2024.KP w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Prezydent Miasta Tarnowa postanowieniem z dnia 16 października 2024 r. znak: WGN.RGN.6821.2.2024.NLG, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem [...] w T.. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r. Parafia Rzymskokatolicka pod wezwaniem [...] w T., zawnioskowała o "wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przejścia własności nieruchomości położonej w [...] składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] w obrębie [...] gm. kat. Z. na wnioskodawcę z mocy prawa, na Skarb Państwa w 1975 r., tj. w celu potwierdzenia wywłaszczenia nieruchomości decyzją wywłaszczeniową Urzędu Miejskiego w Tarnowie z dnia 12 czerwca 1975 r. znak: GKP11440/124/75, do którego to potwierdzenia ma dojść poprzez zawnioskowanie o dokumenty i poddanie ich analizie". Pismem z dnia 27 czerwca 2024 r. Prezydent Miasta Tarnowa wezwał wnioskodawcę o prawidłowe określenie nr działki ewidencyjnej, której dotyczy złożony wniosek, gdyż podana we wniosku działka nr [...] obrębu [...] nie istnieje w aktualnej ani w archiwalnej bazie działek ewidencyjnych, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). W piśmie z dnia 25 lipca 2024 r. wnioskodawca wskazał, że wniosek dotyczy działki ewidencyjnej nr [...] obrębu [...] Pismem z dnia 9 września 2024 r. Prezydent Miasta Tarnowa wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku poprzez określenie o wszczęcie jakiego postępowania administracyjnego wnioskuje. Pismem z dnia 18 września 2024 r. wnioskodawca wskazał, że "postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2024 r. powinno mieć na celu: 1. zapewnienie Parafii prawa wglądu do akt postępowania wywłaszczeniowego, którego przedmiotem były nieruchomości położone na terenie przeznaczonym, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na ośrodek rekreacyjny "W. " o obszarze 49 ha położonych w T. w rejonie ulic: [...] oraz torów kolejowych, które to postępowanie toczyło się w latach ok. 1974-1977, 2. w przypadku braku akt będących przedmiotem niniejszego wniosku, odtworzenie opisanych powyżej akt postępowania wywłaszczeniowego, w szczególności planu realizacyjnego wraz z decyzją, o której mowa w operacie technicznym [...] "Wywłaszczenie nieruchomości terenu ośrodka rekreacyjnego [...] 3. ujawnienie mającego miejsce w 1975 r. wywłaszczenia nieruchomości, położonej w [...], składającej się z działek ewid. o nr [...] i [...], w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej nr [...]" Ponadto wniesiono "o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: uchwała Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr 58/637/66 z 23 września 1966 r., operat techniczny [...] "Wywłaszczenie nieruchomości terenu ośrodka rekreacyjnego [...] opinia geodety mgr inż. J. J., geodeta uprawniony, nr upr.: [...], której przedmiotem jest analiza podziału parcel gruntowych objętych [...] gm. kat.. oraz działek ewidencyjnych obrębu [...] T., wraz z załącznikami (w tym: mapa sytuacyjna wywłaszczenia nieruchomości przeznaczonych pod ośrodek rekreacyjny W. wpisana do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu 14 listopada 1975 r., [...]) na fakt: postępowania wywłaszczeniowego obejmującego tereny ograniczone ulicami [...], w tym: działki ewidencyjne nr [...] i [...] położone w T. obręb [...] gm. kat. Z. , dla których Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr [...]; zmian stanu prawnego parceli gruntowej, na której znajduje się Kościół [...]." Mając na uwadze powyższe organ ustalił, że żądanie dotyczy działek położonych w T. oznaczonych jako dz. nr [...] i nr [...] obr. [...] objętych księgą wieczystą Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. - VI Wydział Ksiąg Wieczystych. Działka nr [...] ma powierzchnię 0,4044 ha, a działka nr [...] powierzchnię 0,4639 ha. Prawo własności tych działek wpisane jest na rzecz Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem [...] w T. na podstawie umowy sprzedaży Rep. A nr [...] z dnia 30 marca 1987 r. oraz umowy darowizny Rep. A nr [...] z dnia 8 maja 1987 r. i z tego faktu parafia wywodzi swój interes prawny uzasadniający złożenie wniosku do Prezydenta Miasta Tarnowa. Organ wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do treści art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ podał, że ze względu na wskazany zakres przedmiotowy (sprawa dotyczyć ma działek ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] w obrębie [...]), niezależnie od tego jakie postępowanie dotyczące tego terenu chciałaby wszcząć parafia konieczne, jest ustalenie czy parafia ma tytuł prawny do tych nieruchomości, co warunkuje posiadanie interesu prawnego a tym samym statusu strony (art. 28 k.p.a.). W dziale III księgi wieczystej Nr [...] widnieje wpis ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz zakaz zbywania i obciążania przez Parafię Rzymskokatolicką pod wezwaniem [...] w T. nieruchomości obj. tą księgą - zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T. Wydział l Cywilny z dnia 25 marca 2020 r. sygn. akt l C [...] w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia A. D. o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Wpis ten może stanowić podstawę kwestionowania interesu parafii we wszczynaniu wszelkich postępowań dotyczących działek nr [...] oraz nr [...] w obrębie [...] zwłaszcza, że dostępne informacje prasowe (wymienione przez organ) potwierdzają utratę tytułu do tej nieruchomości, a sam wpis ostrzeżenia wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece). Jak podał organ, uwzględniając obowiązek odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną, należało odmówić wszczęcia postępowania (niezależnie od tego jaka byłaby jego materialnoprawna podstawa). Nadto istnieje obowiązek odmowy wszczęcia postępowania, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Postępowanie "o zapewnienie prawa wglądu do akt" nie może być wszczęte, gdyż przepisy prawa materialnego nie przewidują postępowania "mającego na celu zapewnienie prawa wglądu do akt". Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Powyższe oznacza konieczność wskazania akt sprawy, których parafia była stroną, a takich akt parafia nie wskazała. Z treści opinii geodety nazywanej "analizą podziału parcel gruntowych objętych [...] gm. kat. Z. oraz powstania działek ewidencyjnych IMr [...], [...] w obrębie [...] T." nie wynika aby istniały "akta postępowania wywłaszczeniowego, którego przedmiotem były nieruchomości położone na terenie przeznaczonym, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na ośrodek rekreacyjny "W. " o obszarze 49 ha położonych w T. w rejonie ulic: [...] oraz torów kolejowych, które to postępowanie toczyło się w latach ok. 1974-1977". Z ww. analizy wynika, że we wspomnianym przedziale czasowym powstał tylko jeden operat (P[...] i że podział działki Nr [...] realizowany celem wywłaszczenia pod ośrodek rekreacyjny W. ostatecznie do wywłaszczenia nie doprowadził (brak orzeczenia o wywłaszczeniu). Również w podsumowaniu analizy geodeta stwierdził, że nie odnalazł dokumentów potwierdzających wywłaszczenie terenów obejmujących obecne działki Nr [...], [...]. Niezależnie od powyższego, obszar którego dotyczył podział to nie 49 ha to niecałe 5 ha. W związku z powyższym brak jest również podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie odtworzenia akt postępowania wywłaszczeniowego. Nie ma bowiem żadnych dowodów na to, aby w latach 1974-1977 prowadzone było postepowanie wywłaszczeniowe dotyczące ww. terenu. Argumentacja ta stanowi też uzasadnienie odmowy podjęcia działań w kwestii żądania "ujawnienia mającego miejsce w 1975 r. wywłaszczenia nieruchomości, położonej w [...], składającej się z działek ewid. o nr [...] i [...], w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej nr [...]" Brak istniejącego orzeczenia o wywłaszczeniu wyklucza możliwość ujawniania wywłaszczenia w księdze wieczystej nr [...] Nadto w księdze tej nigdy nie był wpisany ani Skarb Państwa ani Gmina Miasta T.. Bezprzedmiotowy jest również wiosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów, albowiem dopuszczanie dowodów następuje w ramach toczącego się postępowania. Na powyższe postanowienie zażalenie wiosła Parafia Rzymskokatolicka pw[...] w T. . Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2025 r. znak: WS-VI.7534.2.36.2024.KP, działając na podstawie art. art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postanowienia Prezydent Miasta Tarnowa z dnia 16 października 2024 r. jest kwestia odmowy wszczęcia postępowania na wniosek z dnia 30 kwietnia 2024 r. doprecyzowany pismami z dnia 25 lipca 2024 r. oraz z dnia 18 września 2024 r. Na podstawie księgi wieczystej nr [...] Wojewoda ustalił, że jako właściciel działek ewidencyjnych nr [...] i [...] położonych w T. obręb [...], jednostka ewidencyjna miasto T. jest ujawniona Parafia Rzymskokatolicka pw. [...] w T. na podstawie umowy sprzedaży Rep. A nr [...] z dnia 30 marca 1987 r oraz umowy darowizny Rep. A nr [...] z dnia 8 maja 1987 r. zawartych pomiędzy J. P. a ww. parafią. W dziale III ww. księgi wieczystej wpisano ostrzeżenie z wniosku A. D. o toczącym postępowaniu w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. Wydział l Cywilny sygn. akt l C [...] w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia A. D. o uzgodnienie treści księgi wieczystej oraz ostrzeżenie dotyczące zakazu zbywania i obciążania przez Parafię Rzymskokatolicką pw. [...] w T. nieruchomości objętej ww. księgą. Wbrew twierdzeniem organu I instancji, zdaniem organ odwoławczego wnioskująca o wszczęcie postępowania posiada interes prawny w sprawach dotyczących działek nr [...] i [...] obr. [...] w T.. Wpis ostrzeżenia nie wyłącza bowiem wniosków wynikających z domniemań z art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone z księgi wieczystej nie istnieje, (por. E. Gniewek, Wpis, s. 40; tenże, Księgi, s. 83; 8. Jelonek-Jarco, w: Pisuliński, Komentarz KWU, 2014 s. 100; S. Rudnicki, Ustawa, s. 38-39; J. Zawadzka, w: Pisuliński, Komentarz KWU, 2014, s. 1358; D. Dusanowska, Wieczystoksięgowa, s. 90;/.Heropolitańska, w: Heropolitańska, Komentarz KWU, 2021, art. 3, Nb 13; A.J. Szereda, w: Marciniak, Piasecki, Komentarz KPC, 2020, art. 62613, Nb 5). Dopiero wykreślenie z księgi wieczystej dotyczącej działek nr [...] i [...] położonych w T. obręb [...], prawa własności Parafii Rzymskokatolicka pw. [...] w T. wskazywać będzie na domniemanie że ww. podmiot nie jest właścicielem ww. nieruchomości. W zw. z powyższym, wedle organu odwoławczego zaskarżone postanowienie w tym zakresie narusza art. 28 k.p.a. oraz art. 61a § 1 k.p.a. Zdaniem Wojewody zasadnie natomiast organ l instancji stwierdził, że brak jest przepisu prawnego, na podstawie którego organ administracji wszczyna postępowanie o wgląd do akt postępowania, bądź alternatywnie odtworzenia akt postępowania wywłaszczeniowego, jeżeli brak jest sygnatury ww. postępowania i dowodów wskazujących, że takie postępowanie zostało zakończone, jak również do wszczęcia postępowania w sprawie "ujawnienia mającego miejsce w 1975 r. wywłaszczenia nieruchomości, położonej w [...], składającej się z działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...], w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej nr [...]". Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei zgodnie z art. 61a § 1 ww. ustawy, gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Do "innych przyczyn" nie można zaliczyć okoliczności uniemożliwiających prowadzenie postępowania, których skutki procesowe zostały określone odmiennie w przepisach k.p.a. regulujących czynności stadium wszczęcia postępowania administracyjnego. Do takich okoliczności należą: skierowanie żądania do organu niewłaściwego (art. 65-66 k.p.a.) oraz wniesienie podania zawierającego braki formalne (art. 64 k.p.a.). W szczególności więc przekazanie przez niewłaściwy organ podania z żądaniem wszczęcia postępowania wyklucza wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podobnie jak materialno-techniczna czynność pozostawienia podania bez rozpoznania w trybie art. 64 k.p.a. Do okoliczności uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania można natomiast, w szczególności, zaliczyć następujące przyczyny o charakterze przedmiotowym: 1) brak w przepisach prawa podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie postępowania administracyjnego (zob. wyr. WSA w Gdańsku z 10 kwietnia 2013 r., l SA/Gd 24/13, CBOSA); 2) skierowanie do organu administracji publicznej żądania wszczęcia postępowania, które dotyczy załatwienia sprawy będącej przedmiotem toczącego się postępowania albo już wcześniej rozstrzygniętej decyzją administracyjną (zob. wyrok WSA w Krakowie z 21 marca 2012 r., II SA/Kr 1814/11, Legalis); 3) żądanie załatwienia sprawy, która nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji (zob. wyr. WSA w Warszawie z 6 marca 2012 r., VII SA/Wa 2356/11, Legalis); 4) wniesienie żądania wszczęcia postępowania po upływie terminu ustanowionego prawem materialnym dla składania wniosków inicjujących postępowanie administracyjne (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, R. Kędziora, Rok 2017, Legalis). Organ wskazał, że w przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak jest normy prawnej wyposażającej organy administracji publicznej w kompetencje do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wglądu do akt oraz odtworzenia akt sprawy administracyjnej lub ich części. Prawo wglądu do akt jest realizowane na podstawie art. 73 k.p.a., zgodnie którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Z uwagi jednak na niewskazanie przez Parafię Rzymskokatolicką pw. [...] w T. sygnatury akt sprawy, której dotyczy wniosek o wgląd do akt, jak również z uwagi na opracowanie geodety, z którego wynika, że nieodnaleziono dokumentów potwierdzających wywłaszczenie nieruchomości odpowiadających działkom ewidencyjnym o numerach [...] i [...] położonym w [...] (w tym decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości opatrzonej sygnaturą akt sprawy), brak jest podstaw do zrealizowania ww. prawa zgodnie z art. 73 k.p.a. Brak jest również podstawy do wszczęcia postępowania o odtworzenie akt postępowania administracyjnego. Wskazane w zażaleniu, na poparcie wniosku przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnoszą się wyłącznie do postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie powołane przepisy kpc nie mogą mieć zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał orzecznictwo sadów administracyjnych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 25 ust. 2 u.g.n. dotyczącego przeprowadzenia przez starostę czynności dotyczących gospodarowania mieniem zasobu nieruchomości niewskazanych wprost w ustawie, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis ten dotyczy czynności związanych z nabywaniem i zbywaniem nieruchomości z zasobu powiatu, natomiast nie stanowi podstawy do wszczęcia postępowań w sprawie wglądu i odtworzenia akt, a zatem w istocie w celu wyjaśnienia czy nieruchomości zbyte na rzecz ww. parafii przez J. P., wskazanego jako ich właściciel w umowach: sprzedaży i darowizny, są nieruchomościami wywłaszczonymi na rzecz Skarbu Państwa w latach 70-tych. Na powyższe postanowienie Parafia Rzymskokatolicka pw. [...] w T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 25 w zw. z art. 25 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędne przyjęcie, iż wskazane normy prawne nie mogą stanowić podstawy wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie odtworzenia akt postępowania administracyjnego, podczas gdy katalog postępowań, które mogą być prowadzone w związku z gospodarowaniem zasobem jest otwarty; - art. 7 i 8 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, w sposób niebudzący zaufania do organu władzy państwowej, co uniemożliwiło podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; - art. 61a § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie odtworzenia akt postępowania wywłaszczeniowego obejmującego obszar ok. 49 ha położonych w T. w rejonie ulic: [...] oraz torów kolejowych, w sytuacji gdy orzecznictwo jak i doktryna nakazują odpowiednie stosowanie przepisów k.p.c. oraz P.p.s.a., które stanowią podstawę do prowadzenia postępowania w przedmiocie odtworzenia akt postępowania administracyjnego; - art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, gdy organ powinien zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. uchylić postanowienie Prezydenta Miasta Tarnowa i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia; - art. 716 w zw. z art. 717 w zw. z art. 718 k.p.c. polegające na nieuzasadnionym niezastosowaniu przepisów księgi czwartej k.p.c. pomimo istnienia podstaw do ich użycia wynikających z doktryny jak i orzecznictwa na skutek przyjęcia, że przepisy te nie mogą stanowić kompetencji organu do prowadzenia spraw w przedmiocie odtworzenia akt postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy przepisy te stanowią podstawę do prowadzenia postępowania w przedmiocie odtworzenia akt postępowania administracyjnego; - art. 288 w zw. z art. 289 P.p.s.a. polegające na ich nieuzasadnionym niezastosowaniu pomimo istnienia podstaw do ich użycia wynikających z doktryny jak i orzecznictwa na skutek przyjęcia, że przepisy te nie mogą stanowić kompetencji organu do prowadzenia spraw w przedmiocie odtworzenia akt postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy przepisy te stanowią podstawę do prowadzenia postępowania w przedmiocie odtworzenia akt postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W przypadku bezzasadności skargi, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody Małopolskiego z 3 stycznia 2025 r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Tarnowa z 16 października 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek z 30 kwietnia 2024 r. Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. [...] w T.. Wnioskodawczyni (obecna skarżąca), po wezwaniu przez organ pierwszej instancji, w pismach z dnia 25 lipca 2024 r. oraz z dnia 18 września 2024 r. sformułowała przedmiot postępowania następująco: "zapewnienie Parafii prawa wglądu do akt postępowania wywłaszczeniowego, którego przedmiotem były nieruchomości położone na terenie przeznaczonym, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na ośrodek rekreacyjny "W. " o obszarze 49 ha położonych w T. w rejonie ulic: [...] oraz torów kolejowych, które to postępowanie toczyło się w latach ok. 1974-1977", "w przypadku braku akt będących przedmiotem niniejszego wniosku, odtworzenie opisanych powyżej akt postępowania wywłaszczeniowego, w szczególności planu realizacyjnego wraz z decyzją, o której mowa w operacie technicznym [...] "Wywłaszczenie nieruchomości terenu ośrodka rekreacyjnego [...] "ujawnienie mającego miejsce w 1975 r. wywłaszczenia nieruchomości, położonej w [...], składającej się z działek ewid. o nr [...] i [...], w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej nr [...]". Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio". Przywołana regulacja wskazuje na dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania: pierwsza ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga – przedmiotowy (inne uzasadnione przyczyny). W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że w pełni podziela stanowisko Wojewody Małopolskiego, który przyjął, że brak jest podstaw do odmowy wszczęcia postępowania ze względu na to, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną. Na podstawie księgi wieczystej nr [...] Wojewoda ustalił, że Parafia Rzymskokatolicka pw[...] w T. jest właścicielem działek nr [...] i [...] położonych w T. obręb [...] Wojewoda ustalił też, że w dziale III ww. księgi wieczystej wpisano ostrzeżenie z wniosku A. D. o toczącym postępowaniu w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. Wydział l Cywilny sygn. akt [...] w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia A. D. o uzgodnienie treści księgi wieczystej oraz ostrzeżenie dotyczące zakazu zbywania i obciążania przez Parafię Rzymskokatolicką pw. [...] w T. nieruchomości objętej ww. księgą. Ustaleń tych Sąd nie kwestionuje i podziela stanowisko Wojewody, który przyjął, podpierając się poglądami doktryny, że wpis ostrzeżenia nie wyłącza wniosków wynikających z domniemań z art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone z księgi wieczystej nie istnieje. Dopiero wykreślenie z księgi wieczystej dotyczącej działek nr [...] i [...] położonych w T. obręb [...] prawa własności Parafii Rzymskokatolicka pw. [...] w T. mogłoby wskazywać, że skarżąca nie jest właścicielem ww. nieruchomości. W konsekwencji prawidłowo przyjął Wojewoda, że zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w tym zakresie narusza art. 61a § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. Powyższe uchybienie nie uzasadniało jednak uchylenia zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji ze względu na istnienie innej uzasadnionej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania, którą również trafnie zidentyfikował Wojewoda Małopolski. W tym kontekście zauważyć trzeba, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których stanowi art. 61a § 1 k.p.a. rozumie się w szczególności stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio, istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę (stan rei iudicatae), czy też wystąpienie z wnioskiem, który nie może być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej, ani nie dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu powszechnego. Podstaw do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania upatruje się zatem nie tylko w jakichś szczególnych okolicznościach wykluczających czynienie użytku z kompetencji jurysdykcyjnej, ale także w braku przesłanek do wydania przewidzianej prawem decyzji kształtującej czyjąś sytuację prawną. Jak słusznie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z 15 stycznia 2021 r., II SA/Kr 1231/20, "tylekroć zachodzą wspomniane podstawy, ilekroć ktoś domaga się czynności jurysdykcyjnych od organu administracji publicznej, a obiektywnie nie ma możliwości konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, innymi słowy, nie ma sprawy administracyjnej, która pozostaje nierozstrzygnięta i rozstrzygnięcia wymaga". W okolicznościach sprawy prawidłowo uznał Wojewoda Małopolski, że treść wniosku skarżącej nie naprowadza na sprawę administracyjną, która wymagałaby rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. Po pierwsze, nie uzasadnia wszczęcia postępowania żądanie dostępu do akt sprawy. Prawo to jest realizowane na podstawie art. 73 k.p.a., w tym na podstawie § 1, zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Prawo to nie jest jednak prawem samoistnym w tym znaczeniu, że żądanie dostępu do akt sprawy nie kreuje sprawy administracyjnej, w szczególności nie uzasadnia wydania decyzji administracyjnej. W piśmiennictwie wskazuje się, że stanowi ono formę realizowania szeroko rozumianego prawa do informacji (tak H. Knysiak-Sudyka, w: H. Knysial-Sudyka, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", WKP 2023, art. 73). Dostęp do akt sprawy zapewnia się w drodze czynności materialno-technicznej, a odmowa następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie (vide: art. 74 § 2 k.p.a.). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest jednak w istocie żądanie dostępu do akt sprawy, ale istnienie sprawy administracyjnej, której rozstrzygnięcia domaga się skarżąca. Po drugie, Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania ze względu na wyrażone we wniosku żądanie odtworzenia akt postępowania administracyjnego. W tym względzie Sąd obecnie orzekający podziela argumentację zawartą w wyroku WSA w Krakowie z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1346/19 (podobnie w wyroku WSA w Krakowie z 4 czerwca 2020 r., II SA/Kr 286/20), w którym dostrzeżono, że chociaż Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera regulacji odnoszących się wprost do odtwarzania akt zniszczonych, zagubionych lub w inny sposób utraconych, to jednak nie oznacza to, że brak jest w ogóle podstawy prawnej do odtwarzania akt administracyjnych przez organy administracji w postępowaniu administracyjnym. Brak szczególnych przepisów dotyczących odtwarzania akt postępowania administracyjnego oznacza, że czynności odtworzenia akt indywidualnej sprawy administracyjnej muszą znaleźć podstawę prawną w przepisach dotyczących postępowania wyjaśniającego w ogólnym postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza zawartych w rozdziale 4 k.p.a. pt. "Dowody", zaś obowiązek odtworzenia akt spoczywa na organie administracji publicznej, który jest aktualnie właściwy (rzeczowo, miejscowo i instancyjnie) do rozpoznania i rozstrzygnięcia (w trybie zwykłym bądź nadzwyczajnym) określonej sprawy administracyjnej (tak: G. Łaszczyca, "Odtwarzanie akt sprawy w ogólnym postępowaniu administracyjnym", Samorząd Terytorialny 2/2009, s. 51-55). Konsekwencją powyższego jest przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym brak jest możliwości wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie odtworzenia akt administracyjnych, a czynności odtworzeniowe powinny odbywać się w ramach postępowania administracyjnego, przy użyciu wszelkich dopuszczalnych w tym postępowaniu środków dowodowych. W konsekwencji nie znajdują tu zastosowania przywołane w skardze przepisy art. 716 w zw. z art. 717 i 718 k.p.c., jak też art. 288 w zw. z art. 289 P.p.s.a., które nie odnoszą się do postępowania administracyjnego, a jednocześnie brak podstaw by stosować jest w postępowaniu administracyjnym per analogiam. Wnikliwie i szeroko przedstawionego stanowiska organu nie podważa argumentacja skargi akcentująca istnienie odmiennych poglądów w orzecznictwie sądów administracyjnych z lat 2011-2017, których Sąd obecnie orzekający nie podziela. Po trzecie, nie uzasadnia wszczęcia postępowania norma wynikająca z art. 25 ust. 2 u.g.n., zgodnie z którym "gospodarowanie zasobem polega w szczególności na wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1, a ponadto na sporządzaniu planów wykorzystania zasobu, przygotowywaniu opracowań geodezyjno-prawnych i projektowych, dokonywaniu podziałów oraz scaleń i podziałów nieruchomości, a także wyposażaniu ich, w miarę możliwości, w niezbędne urządzenia infrastruktury technicznej." Norma wynikająca z tego przepisu nie stanowi normy prawa materialnego, ale składa się na normę określającą zakres działania organu administracji publicznej, o którym mowa w art. 25 ust. 1 u.g.n. Nie sposób powiązać tej normy z żądaniem wszczęcia postępowania "o ujawnienie mającego miejsce w 1975 r. wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], składającej się z działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...]" i pozostałymi, omówionym wcześniej, żądaniami sformułowanymi we wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania. Podsumowując, Sąd stwierdza, że zarzuty skargi okazały się nietrafione. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, w szczególności nie narusza art. 61 i art. 61a § 1 k.p.a., ani innych przepisów prawa przywołanych w skardze. Wojewoda Małopolski przekonująco wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia, dochowując tym samym wymogów art. 6, art. 7, art. 11, art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.