II SA/Kr 2345/02
WyrokWSA w Krakowie2006-05-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, WSA Barbara Pasternak (spr.), AWSA Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana więźby dachowej w budynku gospodarczym, dokonana po skutecznym zgłoszeniu remontu, które nie spotkało się ze sprzeciwem organu, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, uzasadniającą nakazanie rozbiórki?Ratio decidendi
Wymiana więźby dachowej w budynku gospodarczym, dokonana po skutecznym zgłoszeniu remontu, które nie spotkało się ze sprzeciwem właściwego organu, nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji organ nie ma podstaw do wydania nakazu rozbiórki, a jedynie do odmowy uwzględnienia wniosku strony o zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący P.S. złożył wniosek o nakazanie rozbiórki więźby dachowej budynku gospodarczego, twierdząc, że właściciel nieruchomości W.W. dokonał samowoli budowlanej poprzez wymianę więźby dachowej. Organ I instancji odmówił nakazania rozbiórki, uznając, że prace stanowiły remont skutecznie zgłoszony i nie wymagający pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Barbara Pasternak (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu, decyzją z dnia [...] 2000 r. , na podstawie przepisów art. 48 w związku z art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414, z 1996 r. z póz. zm.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 9/80, poz. 26 z póz. zm.), po rozpatrzeniu sprawy remontu budynku gospodarczego położonego w P. na terenie dz. nr [...] przy ul. W. [...], zrealizowanego przez M. i W. W. zamieszkałych w W., ul. K. [...], odmówił dokonania rozbiórki więźby dachowej na budynku gospodarczym zlokalizowanym w P. przy ul. W. [...] na dz. nr [...] będącej własnością M. i W.W.
Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na wniosek P.S., który pismem z dnia [...] 1999 r. zawiadomił organ nadzoru budowlanego, iż nabywca nieruchomości w P. przy ul. W. [...] dopuścił się samowoli budowlanej poprzez dokonanie wymiany ze starej na nową więźby dachowej budynku gospodarczego, w lipcu 1999 r. Z uwagi na to, że budynek gospodarczy usytuowany jest w granicy posesji składającego zawiadomienie, wniósł on o niezwłoczne podjecie działań z zastosowaniem art. 48 prawa budowlanego. Organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, w wyniku którego ustalił, że właściciel działki nr [...] W.W., w piśmie, które wpłynęło do Urzędu Miasta i Gminy w P. dnia [...] 1999 r. zgłosił m. in. zamiar remontów pokrycia dachowego budynków gospodarczych zlokalizowanych za posesji w P. przy ul. W. [...]. Wg oświadczenia W.W., właściwy organ w terminie 30 dni nie wniósł sprzeciwu. Prace remontowe polegały na wymianie zniszczonej dachówki na nową, przebiciu łat ze względu na inną wielkość dachówki, oraz impregnacji więźby dachowej. Okoliczności te ustalił organ nadto w oparciu o załączone do akt sprawy przez W.W. oświadczenie W.P. Ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu i instancji. Wobec powyższego, oraz nieznalezienia podstaw do zastosowania art. 48 prawa budowlanego, orzeczono o odmowie rozbiórki więźby dachowej.
Od powyższej decyzji odwołał się P.S. Wniósł o nakazanie rozbiórki dachu budynku gospodarczego przy ul. W. [...] w P., twierdząc, że wykonano podwyższenie więźby dachowej o ok. 50 cm, co w istotny sposób zmieniło stan jego nieruchomości, dokonano wymiany całkowitej więźby dachowej, co jest równoznaczne ze zmianą elementów konstrukcyjnych obiektu. Powołał się na oświadczenie E.S. znajdujące się w aktach, w którym jego autor twierdzi, że została wymieniona cała konstrukcja dachowa wraz z pokryciem, a on osobiście transportował materiały budowlane, oraz na przepisy art. 29 ust. 2 pkt. l i art. 48 prawa budowlanego.
Po rozpatrzeniu odwołania P.S., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia 26 lipca 2002 r. [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego organ II instancji stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji odmawiającej nakazania rozbiórki więźby dachowej na budynku gospodarczym zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. W. [...] w P. Jedynym możliwym -według organu odwoławczego- sposobem załatwienia wniosku P.S., wnoszącego o "niezwłoczne podjęcie działań z zastosowaniem art. 48 prawa budowlanego", mogła być decyzja odmawiająca zastosowania tego przepisu. Zgodnie z art. 48 prawa budowlanego właściwy organ zobowiązany jest wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia , bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Organ I instancji ustalił, że W. W. pismem z dnia [...] 1998 r. zgłosił do UMiG P. m. in. zamiar remontu pokrycia dachowego przedmiotowego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. W. [...] w P. UMiG P. pismem z dnia [...] 1998 r. znak [...] poinformował W. W., iż nie zgłasza sprzeciwu do wykonania zamierzonych przez inwestora robót. Zatem roboty budowlane zrealizowane przez inwestora nie wypełniają przesłanek z art. 48 prawa budowlanego, gdyż nie była to budowa obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu tego przepisu, na którą wymagane jest uzyskanie pozwolenia właściwego organu. Organ II instancji powołał się na przepis art. 3 pkt. 8 prawa budowlanego, definiującego pojęcie remontu. Uznał, że zakres zgłoszonych przez W. W. robót nie wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 1 prawa bud. W. W. dokonał skutecznego zgłoszenia , zatem uznać należy, iż dopełnił formalności związanych z zamiarem wykonywania robót remontowych. W świetle powyższego wniosek P.S. dotyczący rozbiórki dachu jest niezasadny i nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na brak przesłanek z art. 48 prawa budowlanego. Organ I instancji w sposób prawidłowy odmówił wydania decyzji nakazującej dokonanie rozbiórki, zatem organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego P.S. Zarzucił, że decyzja organu II instancji jest dla niego niezrozumiała i krzywdząca". W.W. poprzez podniesienie dachu oraz wymianę elementów więźby dachowej spowodował bezpośrednie zagrożenie normalnego użytkowania swojej posiadłości przez skarżącego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej i powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2000 r. ustaw: z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1269 i 1270 ze zm.), na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny , na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej- w skrócie ppsa.
Przepis art. 3 § l ustawy ppsa stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z dyspozycją wynikającą z przepisu art. 134 § 1 ustawy ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona przez sąd kontrola , zgodnie z jej granicami zakreślonymi przez przepis art. 134 § 1 ustawy ppsa prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarżący domagał się w piśmie, potraktowanym przez organ I instancji jako żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, podjęcia w stosunku do osoby, która dokonała -jego zdaniem - całkowitej wymiany więźby dachowej-działań w oparciu o przepis art. 48 prawa budowlanego. W toku postępowania administracyjnego stanowisko swoje podtrzymywał, także w odwołaniu od decyzji organu I instancji, Podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowił więc, jak słusznie ustalił organ - przepis art. 48 prawa budowlanego. Zasadność zastosowania tego przepisu poprzedzona została przeprowadzeniem przez organy prowadzące sprawę postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia, czy wykonane przez W.W. roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, lub zgłoszenia, oraz czy pozwolenie takie inwestor uzyskał, bądź, czy dokonał zgłoszenia a właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Ustalenia powyższych okoliczności wymaga bowiem przepis art. 48 ustawy pr. bud, który stanowi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie alb o wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia , bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis art. 48 ustawy pr. bud. Odnosi się do samowolnej budowy, przy czym pojęcie budowy należy rozumieć tak, jak zostało zdefiniowane w art. 3 pkt. 6 ustawy. Oznacza to, że przymusowej rozbiórce podlegają wszelkie obiekty budowlane lub ich części, wykonywane w warunkach samowoli budowlanej , ale także w takich warunkach odbudowywane, rozbudowywane, przebudowywane, lub nadbudowywane. W tych przypadkach rozbiórce podlegają oczywiście części obiektów wykonane nielegalnie. Prowadzone postępowanie miało więc na celu dokonanie ustaleń faktycznych, pozwalających na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 48 pr. bud. czyli zgodnie żądaniem strony, która zażądała wszczęcia postępowania w oparciu o ten przepis.
Sąd uznał, że postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów kpa, nakładającymi na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego -art. 7 kpa, czemu służyć ma z kolei obowiązek organu wynikający z art. 77 kpa - to jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Rodzaj przeprowadzonych w sprawie dowodów, oraz ich ocenę uznać należy za prawidłową. Organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z oględzin (k. 21, 22 i 23 akt sprawy) budynku gospodarczego, z którego to dowodu wynika, że więźba dachowa i ściany szczytowe noszą ślady prowadzonych prac, widoczna jest nowa impregnacja i okucia dachu. Nie stwierdzono prowadzenia żadnych prac na obiektach znajdujących się na działce nr ew. [...]. Przeprowadzono dowód z kopii pism , skierowanych przez W.W. do Urzędu Miasta i Gminy w P. w dniach [...] 1998 r. i [...] 1999 r., z których treści wynika, że stanowią one zgłoszenie robót budowlanych, polegających m. in. na remoncie pokryć dachowych, nie wymagającym wymiany elementów konstrukcyjnych, przy czym remont pokryć dachowych zgłoszony był dwukrotnie, w obydwu pismach, raz w odniesieniu do zabudowań gospodarczych (pismo z 1998 r.), a powtórnie odnośnie murowanych budynków gospodarczych, (pismo z 1999 r.) następnie dowód z pisma UMiG w P. z dnia [...] 1998 r. informującego W.W., że planowane roboty nie wymagają pozwolenia na budowę i Urząd nie zgłasza sprzeciwu. Przeprowadzono dowód z pisemnego oświadczenia W.P., z którego wynika, że świadczył on pomoc przy remoncie polegającym na wymianie pokrycia dachowego na budynku gospodarczym stanowiącym własność W. W. (k. 27 akt). Nadto, przyjęto pisma i oświadczenia skarżącego, oraz E.S. i J.S., a także wyjaśnienia pisemne i ustne W.W. Przeprowadzone postępowanie dowodowe dało podstawę do uznania, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 48 ustawy pr. bud. Organ uznał, że W.W. dokonał skutecznego zgłoszenia prac polegających na remoncie pokrycia dachowego na budynku gospodarczym. Zgłoszenie to nie spotkało się ze sprzeciwem właściwego organu, a więc stanowiło podstawę do wykonywania prac remontowych. Zakres tych prac nie wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd uznał, że istniały podstawy do wydania zaskarżonej decyzji, a rozumowanie, które doprowadziło do jej wydania jest prawidłowe i oparte na prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji pomija co prawda fakt istnienia w aktach sprawy drugiego- poza pismem dnia [...] 1998 r.- zgłoszenia robót polegających na wymianie pokrycia dachowego, jednak jest to uchybienie, które nie miało żadnego znaczenia dla wyniku sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada regułom wynikającym z przepisu art. 107 § 3 kpa.
Badając zaskarżoną decyzję sąd doszedł do wniosku, iż nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu decyzji należy podzielić. Ustalone przez organ okoliczności faktyczne nie dają żadnych podstaw do zastosowania przepisu ar. 48 prawa budowlanego, wobec braku stwierdzenia zaistnienia samowoli budowlanej. Ponadto w sprawie, w której strona żądała wydania decyzji w oparciu o konkretny przepis, tj. art. 48 pr. bud. , organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania w innym kierunku, tj. celem stwierdzenia, czy inwestor wykroczył poza zakres robót objętych dokonanym zgłoszeniem. W takiej sytuacji rozstrzygnięciem prawidłowym jest odmowa wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie tegoż przepisu.
Skoro przeprowadzona przez sąd administracyjny kontrola decyzji Wojewódzkiego Inspektora nadzoru budowlanego z dnia 26 lipca 2002 r., [...] nie stwierdziła naruszenia prawa, należało, w oparciu o przepis art. 151 ustawy ppsa orzec jak w sentencji Wyroku .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło