II SA/Kr 2350/01
WyrokWSA w Krakowie2004-10-12
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania może zostać uchylona w sytuacji, gdy jednym z przepisów stanowiących podstawę jej wydania był przepis uznany później za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, która uchyliła decyzję o odmowie anulowania zameldowania, została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ opierała się m.in. na przepisie (art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych), który został następnie uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny. Utrata mocy obowiązującej tego przepisu stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania T. R. na pobyt stały w 1994 r. Kolegium uznało, że T. R. nie posiadał uprawnień do zamieszkania w lokalu ani faktycznie w nim nie zamieszkiwał w dacie zameldowania. Skarżący kwestionował te ustalenia, przedstawiając własną wersję zdarzeń dotyczącą remontu i zamieszkania w lokalu za zgodą najemczyni i współwłaścicielki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Bożenna Blitek sprawozdawca WSA Elżbieta Kremer Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 maja 2001 r, Nr: [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno – technicznej zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego T. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Decyzją z dnia 21.05.2001r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2001 r. Nr [...] orzekającą o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu w dniu [...].1994r. na pobyt stały T. R. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] - w całości i orzekło o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu T. R. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...].
Na uzasadnienie decyzji podano, że w ocenie organu II instancji rozstrzygnięcie organu I instancji jest nieprawidłowe, albowiem w niniejszej sprawie żadna z dwu koniecznych przesłanek zameldowania na pobyt stały z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984r. Nr 32, poz.174 z późn.zm.), które muszą wystąpić kumulatywnie - nie wystąpiła. W szczególności T. R. nie posiadał w dniu [...] .1994r. koniecznych uprawnień do zamieszkania w przedmiotowym lokalu, bowiem nie posiadał tytułu prawnego do lokalu ani uprawnień pochodnych, gdyż A. Ł. była najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] uprawnioną do jednej izby i kuchni tego lokalu, zaś najemcą drugiej izby tego lokalu był W. S.. Po śmierci tego ostatniego tę drugą izbę mającą oddzielne wejście użytkowała A. Ł. przechowując w nim rzeczy potrzebne do pracy dozorcy domu, którą to pracę wykonywała. A. Ł. nie posiadała samoistnych uprawnień do zajmowania drugiej izby, a więc nie mogła udzielić uprawnień pochodnych T. R.. Wobec powyższego jest rzeczą drugorzędną kwestia potwierdzenia tych uprawnień przez I. M., współwłaścicielkę posesji, która uważała się za uprawnioną do administrowania nieruchomością po śmierci męża, mimo iż nie dysponowała pełnomocnictwem takim jak dysponował jej mąż. Nie została spełniona też druga przesłanka, bowiem w dacie zameldowania T. R. faktycznie nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, co wynika z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, którzy odwiedzając A. Ł. nie zauważyli, aby mieszkał tam skarżący. Jedynie świadek J. F. potwierdził w piśmie, że w pomieszczeniu obok lokalu A. Ł. zwanym magazynem przebywał skarżący, później zamieszkał w nim sypiając tam, "ale nie zawsze". Po śmierci A. Ł. T. R. zajął jej lokal, mimo że mieszkał w nim syn zmarłej – Z. Ł.. Okoliczności te podobnie jak kwity za używanie gazu czy kserokopie kierowanej na ten adres do T. R. korespondencji nie przesądzają kwestii zamieszkiwania skarżącego w tym lokalu, ani nie stanowią potwierdzenia faktu zamieszkiwania przez T. R. w przedmiotowym lokalu w dniu zameldowania.
Organ II instancji w uzasadnieniu zauważył, że obecnie skarżącemu przysługuje prawo do zameldowania, bowiem nabył on udział we współwłasności nieruchomości w [...] przy ul. [...], przy czym organ wskazał, że będzie on mógł zameldować się w spornym lokalu po uzyskaniu zgody większości współwłaścicieli lub w przypadku braku takiej zgody w wyniku upoważnienia sądowego. Z decyzją tą nie zgodził się T. R., który wniosła o jej uchylenie. Na uzasadnienie podał, że w 1991 r. w wyniku konfliktu z żoną opuścił wspólne mieszkanie. Wówczas znał państwa M. i wiedział, że F. M. zarządza budynkiem przy ul. [...], a po jego śmierci był przekonany, że takie upoważnienia posiada jego żona I. M.. Za pośrednictwem państwa M. poznał dozorczynię A. Ł. - najemcę lokalu nr [...] przy czym A. Ł. zajmowała wraz z synem część tego lokalu, gdyż przylegający drugi pokój o powierzchni 17 m kw., który kiedyś zajmował samodzielnie W. S. miał osobne wejście i przed zajęciem go przez skarżącego stanowił magazyn, mimo iż w dalszej przeszłości stanowił z częścią zajmowaną przez A. Ł. jeden lokal mieszkalny o jednym numerze - nr [...]. Za zgodą obu pań, tj. A. Ł. i I. M. skarżący wyremontował na własny koszt pokój o po w. 17 m kw. i zamieszkał w nim, przy czym w okresie remontu mieszkał u A. Ł. i w tym okresie został zameldowany w tym lokalu na pobyt stały. Po wyremontowaniu łącznie z wymianą podłogi i przeniesieniu się do osobnego pokoju skarżący korzystał z osobnego wejścia do niego. Według niego przy zameldowaniu go była obecna z dowodem osobistym A. Ł., a z I. M. zawarł umowę o najem lokalu i miał wyznaczony czynsz. Ponosił opłaty za wodę, śmieci, prąd i podatek od nieruchomości. Dodał też, że w 1998r. kupił od I. M 1/18 część przedmiotowej nieruchomości, co przekłada się na ok. 200 m kw., choć obecnie zajmuje lokal o powierzchni 31 m kw.
Organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...].2001 r. NSA w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie do sygn. akt II SA/Kr 2359/01 na wniosek skarżącego wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
[...].2002r. W. M. złożyła w sprawie pismo jako zarządca ustanowiony przez sąd i współwłaściciel budynku w [...] przy ul. [...], w którym przedstawiła swoje zdanie na temat braku uprawnień skarżącego do zameldowania go w spornym lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo dając podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Należy zwrócić uwagę na fakt, że lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] składał się z dwóch części mających osobne wejścia - jedną część zajmowała A. Ł. z synem, a drugą początkowo W. S., później wykorzystywała go A. Ł. jako magazyn a następnie zajął go skarżący T. R.. Z akt wynika, że w dacie zameldowania T. R. mieszkał w lokalu nr [...] - zajmował jego drugą część z osobnym wejściem, a tylko na czas remontu tej części przebywał w części pierwszej, którą zajmowała A. Ł.. Ta sytuacja, przez nikogo nie kwestionowana, może tłumaczyć zeznania niektórych świadków stwierdzających, że nie widzieli T. R. w części lokalu zajmowanej przez A. Ł.. Zdaniem Sądu, bez znaczenia jest okoliczność, w której części lokalu zamieszkiwał skarżący w chwili zameldowania, skoro obie części nosiły jeden nr lokalu - numer [...]. Fakt zamieszkiwania w nim potwierdziły osoby faktycznie dysponujące lokalem nr [...] – A. Ł. będąca najemczynią części lokalu nr [...] i wykorzystująca drugą część jako potrzebny jej magazyn i współwłaścicielka nieruchomości oraz faktycznie nią zarządzająca I. M..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa - zgodnie z ustalonym orzecznictwem Naczelnego Sadu Administracyjnego (jak np. wyrok NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 13 lutego 2003 - II SA/Gd 2462/2000), - że po wydaniu zaskarżonej decyzji ostatecznej Trybunał Konstytucyjny wydał 27.05.2002r wyrok (K 20/01, OTK-A 2002/3/34), którym stwierdził, że art.9 ust.2 cyt. ustawy o ewidencji ludności jest niezgodny z Konstytucją. Wskutek tego orzeczenia art.9 ust.2 cyt. ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 19.06.2002r. i w konsekwencji potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu nie może być uznane za okoliczność istotną do zameldowania. Art. 47 ust.2 cyt. ustawy stanowi podstawę dla weryfikacji prawidłowości czynności materialno-technicznej zameldowania w razie powzięcia przez właściwy organ wątpliwości, co do prawdziwości danych zgłoszonych we wniosku o zameldowanie. Organ administracyjny wszczął postępowanie oparte na tym przepisie, gdyż wpłynęło do niego pismo kwestionujące przysługujące skarżącemu uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym został zameldowany. Art. 9 ust. 2 cyt. ustawy obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in., że przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był nie tylko art. 47 ust.2 cyt. ustawy, ale również art. 9 ust.2 tej ustawy. Skoro podstawą do wydania decyzji przez organ administracyjny był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego to uznać należy, że zachodzą podstawy z art. 145a par. 1 kpa do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja podlega uchyleniu zgodnie z art. 145 par.1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie - Sąd na mocy powołanych wyżej przepisów orzekł jak w pkt I wyroku.
Na mocy art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę (...) (Dz.U. nr 153, poz. 1271) w związku z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368) orzeczono o kosztach jak w pkt. II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło