II SA/Kr 236/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Kopalnie D. Spółki Akcyjnej w S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 grudnia 2024 r. znak: K.RUT.4701.6.2024 w przedmiocie określenia wysokości opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków przemysłowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Kopalnie [...] Spółki Akcyjnej w S. u kwotę 1100 zł (słownie: jeden tysiąc sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25 września 2024 r. nr KS.ZUT.4701.700.0Z.2024.AK na podstawie art. 272 ust. 6 i ust. 19 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 z późn. zm. - dalej jako: "P.w."), określono podmiotowi Kopalnie D. S.A. w S., za okres l kwartału 2024 r. opłatę zmienną w wysokości [...] PLN za wprowadzenie ścieków przemysłowych będących mieszaniną wód z odwodnienia kopalni W. oraz wód opadowych i roztopowych ujętych w dnie wyrobiska do cieku od K. w km 0+600, na podstawie decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w S. z dnia 15 września 2021 r., znak: KR.ZUZ.4.4210.118.2021.AK. Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego. Spółka w szczególności argumentowała, że wbrew twierdzeniom organu I instancji wody z odwadniania zakładu górniczego nie są ściekami przemysłowymi, lecz powinny być zakwalifikowane do niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładu górniczego, w rozumieniu art. 16 pkt 61 lit. e P.w. Organ I instancji błędnie ponadto przyjął, że spółka wprowadza do wód ścieki przemysłowe nie będące wodami zasolonymi, podczas gdy faktycznie wody z odwodnienia kopalni są zasolone. Organ złamał również przewidzianą w art. 9 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej zasadę "zanieczyszczający płaci" poprzez uznanie, że zasada ta nie ma zastosowania do podmiotu, który wprawdzie wprowadza ścieki do wód, ale nie spowodował ich zanieczyszczenia substancjami, ponieważ występowały one naturalnie w tych wodach. Odwołanie okazało się nieskuteczne, gdyż Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 19 grudnia 2024 r. nr K.RUT.4701.6.2024 utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu na wstępie wskazano, że decyzja organu I instancji została wydana w związku z faktem, że spółka nie uiściła w terminie opłaty zmiennej w wysokości wynikającej z wystosowanej do niej informacji z dnia 26 sierpnia 2024 r. Następnie przedstawiono przepisy mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w szczególności art. 9 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z późn. zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5), statuujący zasadę "zanieczyszczający płaci" oraz art. 16 pkt 61 P.w. definiujący pojęcie ścieków, art. 16 pkt 64 definiujący pojęcie ścieków przemysłowych, a także art. 272 ust. 6 P.w., będący podstawą nakładania opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Organ odwoławczy podzielił podważane przez spółkę stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym spółka korzysta z usługi wodnej polegającej na wprowadzeniu ścieków przemysłowych do cieku wodnego. Na poparcie powyższej tezy organ wskazał, że z przedłożonych w aktach sprawy oświadczeń spółki i sprawozdań z badania wody wynika, iż ścieki odprowadzane przez spółkę składają się z zawiesiny ogólnej oraz wody z zawartością chlorków i siarczanów. Wprawdzie spółka utrzymuje, że prowadzenie działalności wydobywczej nie będzie powodowało wprowadzania do wód podziemnych, opadowych lub roztopowych zanieczyszczeń pochodzących z działalności przemysłowej, jednak zdaniem organu proces wydobycia wapieni wiąże się z mechanicznym usuwaniem materiału. Oddziaływanie kopalni na środowisko naturalne wynikać będzie bezpośrednio i pośrednio z działań podejmowanych przez zakład tj. eksploatacji złoża związanej z istnieniem urządzeń, infrastrukturą oraz technologią eksploatacji. Niekorzystne oddziaływanie na środowisko pojawiające się w wyniku prowadzonych prac będzie wiązało się z dodatkowa emisją pyłu podczas udostępniania złoża i jego eksploatacji. Emisje związane z funkcjonowaniem samej kopalni, pylenie o różnym natężeniu i zasięgu w trakcie prac wydobywczych, załadunku i transportu w sposób bezpośredni przekładać się będą na jakość wód podziemnych dopływających do wyrobiska eksploatacyjnego oraz wód opadowych lub roztopowych z terenu wyrobiska, ujmowanych w dnie wyrobiska (rząpiu). Zdaniem organu dodatkowym zanieczyszczeniem nie występującym pierwotnie w zwiększonych ilościach będzie zawiesina ogólna, pochodząca z pyłów wydzielających się podczas procesów eksploatacyjnych, która skutkować będzie zanieczyszczeniem wód napływających do wyrobiska, a w konsekwencji wód z odwonienia kopalni. Ponadto w odprowadzanych wodach mogą pojawić się w odprowadzanych wodach, ze względu na pracujący w kopalni sprzęt mechaniczny, węglowodory ropopochodne. O tym, że rodzaj działalności prowadzonej przez spółkę może mieć negatywny wpływ na środowisko, świadczy również fakt, że ustawodawca zaliczył ją do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w § 2 ust. 1 pkt. 27 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). W końcu powołano się na treść udzielonego spółce pozwolenia wodnoprawnego z dnia 15 września 2021 r., w którym udzielono pozwolenia m.in. na wprowadzanie do cieku Od K. ścieków przemysłowych, określono dopuszczalny stan i skład ścieków oraz określono warunki wykonywania uprawnień, w szczególności poprzez wymóg wcześniejszego oczyszczenia ścieków w dwóch osadnikach ziemnych i prowadzenia pomiarów. Organ podkreślił w tym miejscu, że dwustopniowy system oczyszczania wód kopalnianych ma gwarantować osiągnięcie wymaganego przepisami prawa stopnia oczyszczenia wód. Dopiero z osadników, a więc po procesie oczyszczania, wody z odwodnienia kopalni wprowadzane są do cieku wodnego. Nie występuje tutaj zatem sytuacja bezpośredniego odpompowywania wód wprost do rzeki, jako wód niezanieczyszczonych, przez co nie może znaleźć zastosowania wyjątek, o którym mowa w art. 16 pkt 61 lit. e P.w., z którego wynika, że nie są ściekami wody pochodzące z odwodnienia kopalni, będące "wodami niezanieczyszczonymi". Idąc dalej, organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 279 pkt 3 P.w., który stanowi, że zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Świadczą o tym zdaniem organu zapisy dołączonego do wniosku o wydanie pozwolenia operatu cyt.: "zawartości chlorków i siarczanów osiągają wartości typowe dla płytkich wód strefy hipergenicznej a ze względu na budowę geologiczną regionu nie jest możliwe wystąpienie wód zasolonych, których zawartość chlorków przekraczałaby 1000 mg/dm3 lub zawartość siarczanów osiągnęłaby wartość przekraczającą 500 mg/dm3". Powyższe zapisy organ zestawił z definicją "Słownika hydrogeologicznego", zgodnie z którą woda zasolona to woda o podwyższonej mineralizacji i wyraźnym słonawym smaku, o zawartości jonu Cl co najmniej 1000 mg/dm3. W świetle powyższego, niezasadne jest w ocenie organu odwoławczego wykazywanie przez spółkę wprowadzanych do odbiornika ścieków również jako wód zasolonych. W omawianym przypadku nie znajdzie zastosowanie zwolnienie z opłaty, o którym mowa w art. 279 ust. 3 P.w. Dotyczy ono wyłącznie wprowadzania do wód ścieków będących wodami zasolonymi, zaś ścieki wprowadzane do rzeki przez spółkę nie są takimi wodami. Finalnie organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem złamania zasady "zanieczyszczający płaci". Stwierdził, że działalność spółki jest nieobojętna dla środowiska, w związku z czym spółka winna liczyć się z ponoszeniem kosztów środowiskowych. Koszty te są sumą opłat i kar ponoszonych przez kopalnie z tytułu gospodarczego korzystania ze środowiska i wprowadzania w nim zmian. Opłaty za zrzut wody nie rekompensują przy tym wszystkich negatywnych dla środowiska zmian. W skardze na powyższą decyzję zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 16 pkt 61) lit. e) P.w. w zw. z art. 16 pkt 58) P.w. oraz w zw. z art. 16 pkt 74) P.w. i w związku z art. 3 pkt 4 ustawy z dnia z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 54 z późn. zm., w dalszej części p.o.ś.) poprzez błędną ich wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że wody z odwodnienia zakładu górniczego skarżącej spółki stanowią "ścieki przemysłowe", więc nie można ich zakwalifikować do kategorii "niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych", ponieważ dodatkowym zanieczyszczeniem nie występującym pierwotnie w zwiększonych ilościach, w "niezanieczyszczonych wodach" - będzie zawiesina ogólna pochodząca z pyłów wydzielających się podczas procesów eksploatacyjnych/przeróbczych, która skutkować będzie zanieczyszczeniem wód napływających do wyrobiska, a w konsekwencji wód z odwodnienia kopalni oraz możliwym pojawieniem się w odprowadzanych wodach węglowodorów ropopochodnych i koniecznością ich oczyszczenia w osadnikach ziemnych co skutkowało błędnym uznaniem, że wody z odwodnienia kopalni odprowadzane przez skarżącą spółkę w stanie niezmienionym (naturalnym) stanowią ścieki przemysłowe i nie mogą stanowić "niezanieczyszczonych wód" w rozumieniu art. 16 pkt 61) lit. e) P.w., podczas gdy pojęcie "niezanieczyszczonych wód" nie jest zdefiniowane w Prawie wodnym i nie ma wyraźnej podstawy prawnej, żeby uznać wody z odwodnienia kopalni za ścieki przemysłowe; 2. art. 279 pkt. 3) w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 5) w zw. z art. 278 ust. 1 i 3 oraz w zw. z art. 272 ust. 6 w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 2) i 272 ust. 6 P.w., oraz § 10 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. 2023, poz. 2471) poprzez ich błędną wykładnię, w tym przede wszystkim art. 279 pkt 3) P.w., skutkującą niezastosowaniem tego przepisu w niniejszej sprawie i błędnym przyjęciem, że strona skarżąca posiada aktualne pozwolenie wodnoprawne, na podstawie którego wprowadza ścieki przemysłowe do wód, które nie są wodami zasolonymi, zatem odwołanie nie może zostać uwzględnione, ponieważ zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym spółka faktycznie dokonuje wprowadzania ścieków przemysłowych do cieku, za co zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zobowiązana jest uiszczać opłatę wskazaną przez organ I instancji w decyzji z dnia 25 września 2024 roku, tj. opłatę w wysokości [...] zł wyliczoną na podstawie wskaźnika najwyższego, jakim jest wskaźnik chlorków i siarczanów, podczas gdy skarżąca odprowadza do cieku Od K. wody zasolone z odwodnienia kopalni i korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 279 pkt 3) P.w.; 3. art. 16 pkt 64) w zw. z art. 16 pkt 61 lit e) P.w. poprzez błędne przyjęcie, iż wody pochodzące z odwodnienia kopalni odprowadzane przez skarżącą do cieku Od K. są ściekami przemysłowymi, podczas gdy są one niezanieczyszczonymi naturalnymi wodami z odwodnienia kopalni, które są wyłączone z definicji ścieków w rozumieniu art. 16 pkt 61 lit e) P.w.; 4. art. 7 p.o.ś. w zw. z art. 86 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 9 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej i w zw. z art. 279 pkt 3) P.w. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu iż zasada "zanieczyszczający płaci" nie ma zastosowania do strony skarżącej ponieważ prowadzona przez nią działalność jest działalnością nieobojętną dla szeroko pojętego środowiska naturalnego, w związku z tym skarżąca musi liczyć się z ponoszeniem kosztów środowiskowych (zgodnie z zasadą zanieczyszczający płaci), co skutkowało uznaniem, że skarżąca powinna ponieść opłatę zmienną wobec tego, że wprowadza ścieki zawierające zawiesinę ogólną do cieku Od K. mimo, że skarżąca nie spowodowała zanieczyszczenia zawiesiną wód z odwodnienia kopalni W. II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 p.w., art. 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. 2024 r., poz. 236 z poźn. zm.), a także art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki polegającej na nieustalaniu, po wydaniu pozwolenia wodnoprawnego, opłat zmiennych wobec skarżącej spółki za wprowadzanie ścieków przemysłowych do cieku Od K. do momentu wydania informacji za IV kwartał 2023 r., podczas gdy nie doszło do zmiany stanu faktycznego ani prawnego w tym zakresie, a także nie ma uzasadnionej przyczyny, dla której można było odstąpić od nieustalania skarżącemu opłat zmiennych; 2. art. 7, art. 7a § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., do którego naruszenia doszło w następstwie zaniechania właściwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności wskutek niezbadania przez organ II instancji czy wody z kopalni odprowadzane przez skarżącą do cieku Od K. są niezanieczyszczonymi wodami z odwodnienia zakładu górniczego kopalni; 3. art. 7, art. 7a § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., do którego naruszenia doszło w następstwie zaniechania właściwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności wskutek niezbadania przez organ czy wody z kopalni odprowadzane przez skarżącą do cieku Od K. n są ściekami będącymi wodami zasolonymi. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów: 1) wydruku Obwieszczenia Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 10.07.2024 r., znak KS.ZUZ.4210.20.2024.AK, - na wykazanie następujących faktów: wydania w roku 2024 przez Dyrektora Zarządu Zlewni pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód z odwodnienia zakładu górniczego kopalni W. do wód powierzchniowych rzeki W. a nie ścieków przemysłowych, 2) wydruku karty charakterystyki [...] rzeki K. do M. - na wykazanie następujących faktów: zaliczenia rzeki K. i do rodzaju potoków wyżynnych węglanowych z substratem drobnoziarnistym na lessach i skałach lessopodobnych oraz jakości jej wód, 3) sprawozdania z badań wody nr 24/2/5 z 26.02.2024 r., 4) kserokopii sprawozdania z badań wody nr 24/4/5 z 26.04.2024 r., 5) kserokopii sprawozdania z badań wody nr 24/4/5 z 19.06.2024 r., 6) kserokopii sprawozdania z badań wody nr 24/10/8 z 21.10.2024 r. - wszystkie na wykazanie następujących faktów: wartości zawiesiny ogólnej, węglowodorów ropopochodnych oraz chlorków i siarczanów w wodach z odwodnienia kopalni W. w roku 2024; bardzo dobrej jakości wód z odwodnienia zakładu górniczego kopalnia W. lepszej niż wody rzeczne, występowania w wodach podziemnych napływających do wyrobiska z odwodnienia kopalni W. wyłącznie zanieczyszczeń naturalnych, 7) wydruku decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 30 kwietnia 2024 roku, znak GL.RUZ.4210.188.2023.10.BS, - na wykazanie następujących faktów: udzielenia dla spółki T. Spółka Akcyjna pozwoleń wodnoprawnych na: usługę wodną polegającą na trwałym odwadnianiu zakładu górniczego kopalni dolomitu "N. W." w S., długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej, związane z trwałym odwodnieniem zakładu górniczego Kopalni D. "N. W. " w S. do rzędnej +259 m n.p.m., szczególne korzystanie z wód, tj. korzystanie z wód dla potrzeb działalności gospodarczej polegające na wprowadzaniu wód z odwodnienia zakładu górniczego Kopalni D. "N. W." w S. do rowu melioracyjnego, nie zaś ścieków przemysłowych, składania raz do roku do organu wydającego pozwolenie wyników pomiarów ilości i Jakości wód z odwodnienia zakładu górniczego. W szczegółowym uzasadnieniu autor skargi wskazał w szczególności na to, że Prawo wodne częstokroć rozróżnia ścieki przemysłowe od wód z odwodnienia zakładów górniczych. Tymczasem organ potraktował wody z odwodnienia zakładu jako ścieki przemysłowe, choć ściekami takimi nie są. Zaznaczono w tym miejscu, że z punktu widzenia zgodności z prawem skarżonej decyzji nie ma znaczenia, że skarżący nie odwoływał się od wydanego pozwolenia wodnoprawnego w zakresie zakwalifikowania wód z odwodnienia do ścieków przemysłowych. W skardze wskazano, że z punktu widzenia technologicznego, wody pochodzące z odwodnienia kopalni są wodami niezanieczyszczonymi, gdyż są to naturalne wody podziemne, a jedynym oddziaływaniem na nie jest ich przepompowanie z rząpia do osadników ziemnych, a twierdzenia organów o ich zanieczyszczeniu pyłami są całkowicie gołosłowne. Spółka powołała się na wyniki badań wód z odwodnienia, z których wynika, że zawiesina ogólna występuje w nich w zakresie 2-4 mg/l. W celu eliminacji zawiesiny zastosowano odwodnienie wyposażone w osadniki. Zauważono, że organy nie dokonały żadnych ustaleń faktycznych, opierając się wyłącznie na operacie wodnoprawnym i pozwoleniu wodnoprawnym. Tymczasem wody pochodzące z odwodnienia zakładu są dobrej jakości, nie są szkodliwe dla ludzi i środowiska, a wręcz poprawiają jakość i stan rzek M. i K. , gdyż zawartość chlorków, siarczanów i zawiesiny występujących w tych wodach mieszczą się w wartościach dla klasy I jakości wody. Wskazano na nieprawidłowe określenie usługi wodnej w pierwotnie wydanym pozwoleniu wodnoprawnym jako wprowadzanie do cieku Od K. ścieków przemysłowych, co wynika z decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 10 lipca 2024 r. wydanej w związku z działaniem podobnej kopalni W. na usługę wprowadzania wód pochodzących z odwadniania wyrobiska, a nie wprowadzania ścieków. Za arbitralną należy ponadto uznać ocenę organów, który o braku podstaw do zastosowania zwolnienia spółki z opłaty za usługi na podstawie art. 279 pkt 3 P.w. wywodzi z jednej z strony z uznania, że wody z odwodnienia są ściekami przemysłowymi, a z drugiej z twierdzenia, iż nie są to wody zasolone, choć w pozwoleniu wodnoprawnym zobowiązano spółkę do kontrolowania zawartości siarczanów i chlorków. W odniesieniu do tej regulacji podniesiono też, że ustawodawca nie odniósł się do warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, co zdaniem strony skarżącej oznacza konieczność każdorazowego ustalania przez organ zawartości sumy chlorków i siarczanów w wodzie. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Sądy nie są przy tym związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie argumenty skargi zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja o wymierzeniu stronie skarżącej opłaty zmiennej za wprowadzenie ścieków przemysłowych, będących mieszaniną wód z odwodnienia kopalni oraz wód opadowych i roztopowych do cieku wodnego. Zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji podlegały uchyleniu, bowiem organy obu instancji nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. W szczególności nie ustalono podstawowej przesłanki ustalenia opłaty wodnoprawnej, a mianowicie tego, czy odprowadzane z zakładu górniczego wody są ściekami w rozumieniu P.w., który to element był zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. W celu wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zgodnie z art. 35 ust. 3 P.w. usługi wodne obejmują wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych (pkt 5) oraz trwałe odwadnianie gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast (pkt 8). Powyższe usługi wodne podlegają opłacie (art. 268 ust. 1 pkt 2 P.w.). Dalsze przepisy wskazują, że opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego (art. 270 ust. 8 P.w.). Wysokość opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi zależy od rodzaju substancji zawartych w ściekach i ich ilości, rodzaju ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych lub wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, zawierających chlorki i siarczany - także od ilości ścieków lub wód oczyszczonych lub podczyszczonych w systemie oczyszczania lub podczyszczania ścieków zasolonych, odprowadzanych z zakładu, zastosowania w zakładzie systemu retencyjno-dozującego lub innego systemu pozwalającego uzyskać ten sam efekt, co system retencyjno-dozujący (art. 270 ust. 9 P.w.). Art. 272 ust. 6 P.w. dodatkowo precyzuje, że wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: 1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5); 2) chemicznego zapotrzebowania tlenu; 3) zawiesiny ogólnej; 4) sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4). Z powyższych przepisów wynika zatem podstawowy wniosek, że opłata pobierana jest za odprowadzanie ścieków, a wysokość opłaty zmiennej jest uzależniona od ich jakości. W konsekwencji to, czy odprowadzane przez kopalnię wody stanowią w istocie ścieki jest podstawowym ustaleniem, które warunkuje nie tylko wysokość, ale w ogóle zasadność nałożenia opłaty. Odpowiedź na powyższe pytanie musi być udzielona z uwzględnieniem definicji ustawowej, zawartej w art. 16 pkt 61 lit. e P.w. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie tej mowa jest o ściekach - rozumie się przez to wprowadzane do wód lub do ziemi wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, z wyjątkiem wód wtłaczanych do górotworu, jeżeli rodzaje i ilość substancji zawartych w wodzie wtłaczanej do górotworu są tożsame z rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie, z wyłączeniem niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych. Z treści tego przepisu wynika, że niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych nie stanowią ścieków. Odpowiada to z resztą treści przytoczonego wyżej art. 35 ust. 3 pkt 5 i 8 ustawy, gdzie odprowadzanie ścieków oraz odwadnianie zakładów górniczych wymienione są jako dwie odrębne usługi wodne. Na tle powyższej definicji pojawił się pierwszy spór pomiędzy stronami. Skarżąca spółka twierdziła, że poddaje wody pochodzące z odwodnienia kopalni efektywnemu oczyszczaniu, w wyniku którego uzyskuje wodę czystą i niezanieczyszczoną, która w świetle cyt. definicji nie stanowi ona ścieków. Ściekami nie są bowiem "wody niezanieczyszczone". Organy twierdziły natomiast, że fakt poddawania wody procesowi oczyszczania sprawia, że mamy do czynienia z "wodą oczyszczoną", które to pojęcie należy odróżnić od pojęcia "wód niezanieczyszczonych". Dla porządku wskazać należy, że pogląd ten był niekiedy akceptowany w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 534/19, wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 819/18). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił jednak inną linię orzeczniczą, która znalazła wyraz m.in. w wyroku NSA z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. III OSK 575/21, zgodnie z którą pojęcie "wód niezanieczyszczonych" swoim zakresem obejmuje nie tylko wody pierwotnie niezanieczyszczone, ale również wody oczyszczone. NSA przeprowadził bardzo rozległą i szczegółową analizę przepisów ustawy Prawo wodne oraz dyrektywy wodnej, sięgając do różnorakich zasad wykładni prawa, w tym również odnosząc się do zasady "zanieczyszczający płaci". Podkreślił, że ostatecznie celem oczyszczania wód jest pozbawienie ich zanieczyszczeń, co sprawia, że wody oczyszczone mają właściwości tożsame z wodami niezanieczyszczonymi. W konsekwencji uznając, że wody z odwodnienia są ściekami w rozumieniu ustawy, z tego względu, że nie stanowią "wód niezanieczyszczonych", organy dopuściły się naruszenia art. 16 pkt 61 lit. e P.w., poprzez błędną wykładnię tego przepisu. Konkluzję o tym, że odprowadzane z kopalni wody są w istocie ściekami, organy oparły na dwóch dodatkowych elementach. Po pierwsze, powoływały się na udzielone spółce pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków przemysłowych, a po drugie na ocenę jakości tych wód. W obu powyższych aspektach rozumowanie organów było błędne. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w S. z dnia 15 września 2021 r. znak: KR.ZUZ.4.4210.118.2021.AK udzielono skarżącej spółce pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą odwadnianie kopalni W. , w tym wprowadzanie do cieku Od K. ścieków przemysłowych. Choć decyzji tej nie ma w aktach sprawy, co powinno zostać uzupełnione w razie ewentualnej skargi od ponownie wydanego rozstrzygnięcia, to jej zasadnicza treść jest bezsporna. Jednocześnie należy podkreślić, że sam fakt pozostawania w obrocie prawnym tej decyzji, udzielającej pozwolenia na odprowadzanie ścieków nie oznacza automatycznie, że istnieje podstawa do wymierzenia opłaty za odprowadzanie ścieków. Wynika z niej jedynie, że skarżąca spółka ma prawo działać na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, określającego graniczne warunki, które nie muszą być przecież przez spółkę osiągnięte. Najlepszym potwierdzeniem tego wniosku jest treść cyt. powyżej art. 270 ust. 8 i 9 oraz art. 272 ust. 6 P.w., które wysokości opłaty w żaden sposób nie uzależniają od treści pozwolenia wodnoprawnego lecz od rodzaju substancji zawartych w ściekach, ich ilości i rodzaju, a zatem od ustaleń faktycznych dot. parametrów odprowadzanych wód z odwodnienia. Z jednej strony zatem nie miał racji organ traktując treść pozwolenia wodnoprawnego niejako przesłankowo dla ustalenia, czy odprowadzane z kopalni wody stanowią ścieki. Z drugiej strony, przedstawiona przez skarżącą spółkę treść udzielonego pozwolenia wodnoprawnego na rzecz podobnej kopalni, w żaden sposób nie rozstrzyga, czy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze ściekami. Kluczowym dla niniejszej sprawy ustaleniem jest natomiast stopień oczyszczenia wód, który sprawia, że przestają one być oczyszczonymi ściekami, a stają się - zgodnie ze wskazaniami NSA - tożsame z wodami niezanieczyszczonymi. Mimo, że już w odwołaniu strona skarżąca stanowczo podnosiła, że poziom ten jest przez nią osiągany, a wody kopalniane są czystsze od cieku wodnego, do którego są odprowadzane, organ okoliczności tej w rzetelny sposób nie ustalił. Zamiast tego organ odwoławczy przedstawił ocenę wyciągniętą z nieuprawnionych domniemań faktycznych. Organ opisał proces wydobycia surowca zaznaczając, że dochodzi przy tym do emisji w postaci pylenia, co "w sposób bezpośredni" ma się przekładać na jakość wód podziemnych dopływających do wyrobiska eksploatacyjnego oraz wód opadowych lub roztopowych z terenu wyrobiska, ujmowanych w dnie wyrobiska (rząpiu). Organ stwierdził, że dodatkowym zanieczyszczeniem nie występującym pierwotnie w zwiększonych ilościach, w "niezanieczyszczonych wodach" - będzie zawiesina ogólna, pochodząca z pyłów wydzielających się podczas procesów eksploatacyjnych/przeróbczych, która skutkować będzie zanieczyszczeniem wód napływających do wyrobiska, a w konsekwencji wód z odwodnienia kopalni. Ponadto mogą pojawić się w odprowadzanych wodach, ze względu na pracujący w kopalni sprzęt mechaniczny, węglowodory ropopochodne. Są to twierdzenia bardzo ogólnikowe, do tego hipotetyczne, sam organ mówi bowiem o prawdopodobieństwie wystąpienia pewnych zanieczyszczeń. Chybiony był również argument, że działalność kopalni jest zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w świetle § 2 ust. 1 pkt. 27 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Okoliczność ta nie przekłada się przecież na ocenę faktycznej jakości odprowadzanych wód. Organ w żaden sposób nie odniósł się do przedstawionych przez stronę wyników badań wody - a jest to kluczowy dowód na okoliczność jakości wód odprowadzanych przez stronę skarżącą. Dopiero analiza wyników tych badań (do których regularnego prowadzenia strona skarżąca została przecież zobowiązana w pozwoleniu wodnoprawnym) w kontekście przytoczonych wcześniej rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, nakazującego wody oczyszczone traktować tak samo jak wody niezanieczyszczone – pozwoli na stwierdzenie, czy w sprawie mamy do czynienia z odprowadzaniem ścieków i w konsekwencji czy istniały podstawy do nałożenia opłaty za tę usługę wodną. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd nie przesądza, iż wody z odwodnienia kopalni nie są ściekami w rozumieniu ustawy. Powyższa kwalifikacja wymaga bowiem ustaleń faktycznych, bazujących na badaniach odprowadzanej wody, których w przedmiotowej sprawie zabrakło. Jednocześnie na obecnym etapie przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutu dotyczącego kwestii zasolenia ścieków. Zgodnie z art. 16 pkt 73a P.w. ilekroć w ustawie jest mowa o zakładzie odprowadzającym ścieki o zwiększonym zasoleniu - rozumie się przez to zakład wprowadzający do śródlądowych wód powierzchniowych płynących ścieki przemysłowe o sumarycznym stężeniu chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l lub wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, zawierające chlorki i siarczany, niezależnie od sumy stężeń chlorków i siarczanów, jeżeli sumaryczna zawartość stężeń chlorków i siarczanów w odbiornikach tych ścieków lub wód, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, przekracza 1000 mg/l. W myśl art. 278 ust. 3 P.w. opłatę za wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi ponosi się za sumę chlorków i siarczanów (Cl+SO4), zaś w art. 279 pkt 3 P.w. ustawodawca wprowadził zwolnienie z opłat za usługi wodne za wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Aby w ogóle rozważać możliwość zastosowania tego zwolnienia w pierwszej kolejności trzeba ustalić, że w sprawie mamy do czynienia ze ściekami. Jeżeli bowiem organ ustali, że oczyszczona woda nie stanowi ścieków, to omawiane zwolnienie w ogóle nie będzie miało zastosowania w sprawie. Skoro zatem powyższa kwestia musi zostać ustalona w ramach ponownie przeprowadzonego postępowania, rozważania odnośnie zastosowania powyższego zwolnienia jest na obecnym etapie przedwczesne. Nie mniej jednak należy wytknąć organowi w tym zakresie następujące kwestie: Po pierwsze, nieuprawnione jest odnoszenie się do pozaustawowej definicji wody zasolonej, zawartej w bliżej nieokreślonym z resztą "Słowniku hydrogeologicznym", jako wody o stężeniu zawartości Cl co najmniej 1000 mg/dm3. Po drugie, organ przeprowadził następujące wnioskowanie: skoro spółka w operacie wodnoprawnym wskazała, że nie jest możliwe wystąpienie wód zasolonych, w których zawartość chlorków przekroczyłaby 1000mg/dm3 (a tylko takie zgodnie z ww. definicją słownikową stanowią wody zasolone), to nie może znaleźć zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 279 ust. 3 P.w. To dotyczy bowiem wyłącznie ścieków będących wodami zasolonymi. Skoro zatem nie mamy do czynienia z wodami zasolonymi, to cyt. przepis nie ma zastosowania. Organ w tym miejscu zapomniał jednak o dalszej części tego przepisu, który stanowi, że zwolnione z opłaty są ścieki, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów w tych wodach nie przekracza 500 mg/dm3. Wynika z tego jednoznacznie, że ustawodawca zwolnieniem objął wody zasolone o zawartości poniżej 500 mg/dm3. A contrario, gdyby rozumowanie organu – że cyt. zwolnienie dotyczy wyłącznie wód zasolonych, a te stanowią wody o zawartości minimalnej zawartości chlorków 1000 mg/dm3 – było poprawne, analizowana norma byłaby pusta. Wody zasolone w stopniu przekraczających poziom 500 mg/dm3 siłą rzeczy nie byłyby zwolnione z opłaty. Z kolei wody zasolone na niższym poziomie, nie korzystałyby ze zwolnienia z tego powodu, że nie stanowią wód zasolonych. Powyższa ocena zaskarżonej decyzji nie oznacza, że wszystkie zarzuty i argumenty skargi są trafne. W szczególności, jak już wspomniano powyżej, o zasadności nałożenia opłaty zmiennej za odprowadzanie wód kopalnianych nie decyduje treść udzielonego skarżącej spółce pozwolenia wodnoprawnego, a tym bardziej treść pozwolenia udzielonego innemu podmiotowi, w którym zdaniem strony dokonano prawidłowej kwalifikacji wód z odwodnienia. Tym nie mniej trzeba też pamiętać, że pozwolenie wodnoprawne dla skarżącej spółki zostało wydane na jej wniosek i nie kwestionowała ona wówczas jego treści, zwłaszcza w zakresie, w jakim zezwala ono na "wprowadzanie do cieku Od K. (...) ścieków". Strona skarżąca zarzuca również naruszenie zasady zaufania sformułowanej w art. 8 k.p.a. oraz odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw polegające na tym, że po raz pierwszy naliczono opłatę za odprowadzanie ścieków za IV kwartał 2023, pomimo, że pozwolenie wodne zostało wydane w roku 2021. Zarzut ten nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Okoliczność, że organy państwa wcześniej nie pobierały daniny publicznej nie rodzi po stronie podmiotu zobowiązanego roszczenia o dalsze zaniechanie poboru tej daniny. Niemniej jednak podstawy faktyczne i prawne jej pobrania winny być przed wydaniem decyzji ustalone w sposób niebudzący wątpliwości, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy organ oparł się w głównej mierze na ogólnikach i domniemaniach. W ponownie prowadzonym postępowaniu należy dokonać ustaleń w zakresie szczegółowo wcześniej wskazanym. Przede wszystkim organ administracji publicznej rozważy, czy w sprawie mamy do czynienia ze ściekami, czy też z niezanieczyszczoną wodą pochodzącą z odwodnienia zakładu górniczego. Jeżeli dojdzie do wniosku, że są to jednak ścieki - przeanalizuje ewentualną możliwość zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 279 pkt 3 P.w. W razie wniesienia skargi na wydaną decyzję, organ winien przesłać wraz ze skargą komplet akt administracyjnych, w tym również pozwolenie wodne i operat wodnoprawny. Wobec stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz błędnej wykładni art. 16 ust. 61 lit. e P.w. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 1100 zł składa się kwota uiszczonego przez skarżącą wpisu w wysokości 134 zł , kwota 900 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit.a i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa.