II SA/Kr 2360/02
WyrokWSA w Krakowie2006-09-14
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Krystyna Daniel, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest obligatoryjna i czy organ nadzoru budowlanego posiada w tym zakresie uznanie administracyjne?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, ponieważ przepis art. 48 Prawa budowlanego ma charakter obligatoryjny i nie pozostawia miejsca na uznanie administracyjne. Jedynym zagadnieniem podlegającym ustaleniu jest fakt braku pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej N.W. rozbiórkę parterowego budynku wybudowanego na działce nr "3" bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji wydał nakaz rozbiórki, uznając, że budynek został zrealizowany bez pozwolenia, a jego budowa rozpoczęła się przed uzyskaniem pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, któremu miał służyć jako zaplecze. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. N.W. zaskarżył decyzję, twierdząc, że dokonał odbudowy istniejącego budynku, a nie budowy od nowa.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi N.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu N. decyzją z dnia [...] lipca 2001r. znak [...] wydaną na podstawie przepisu art. 48 w związku z art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89, poz. 26 ze zm./, nakazał N.W. zamieszkałemu w M. a dokonać rozbiórki parterowego budynku o wymiarach 5,84 x 7,85 m istniejącego na działce nr "1" i w odległości 4,35-4,86 m od zabudowań gospodarczych na działce nr "2".
Decyzja powyższa zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny: w trakcie przeprowadzonych w dniu 25 sierpnia 2000r. oględzin stwierdzono, że N.W. zrealizował na w/w działce parterowy, murowany budynek o wymiarach 4,35x7,85 m., w odległości 4,35-4,86 m od zabudowań gospodarczych na działce nr "2" i w odległości 1,63-3,50 m od istniejącego ogrodzenia przy działce nr "1", której wieczystym użytkownikiem jest J.R. Podczas oględzin inwestor oświadczył, że posiada pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku. Oświadczył nadto, że budynek ten ma służyć jako zaplecze przy budowie budynku mieszkalnego, nie okazując jednak pozwolenia na budowę takiego budynku. W dniu 20 czerwca 2001 r. inwestor dostarczył decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr "1" wraz z przyłączami wod.-kan. i energetycznym wydaną przez Burmistrza Gminy Uzdrowiskowej K., z dnia [...] kwietnia 2001r., znak [...], projekt budowlany i dziennik budowy. Organ I instancji uznał, że podjęcie prac przygotowawczych - m.in. przygotowanie terenu budowy oraz budowa tymczasowych obiektów, jest jednoznaczne z rozpoczęciem budowy , a zgodnie z dyspozycja art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponieważ inwestor wykonał budynek bez pozwolenia na budowę- działając zgodnie z dyspozycją przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane organ orzekł o nakazie rozbiórki.
Postanowieniem z dnia [...].08.2001 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu N. sprostował oczywisty błąd pisarski w powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2001r. przez prawidłowe określenie numeru działki z nr "1" na nr "3", oraz prawidłowe podanie nazwiska J.R.
Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu N. z dnia [...] lipca 2001 r. odwołał się N.W.
W odwołaniu zarzucił, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dotknięte jest szeregiem uchybień i błędów formalnych i proceduralnych, podając na uzasadnienie tego zarzutu brak zawiadomienia go przez organ prowadzący sprawę w I instancji o zgromadzeniu materiału dowodowego, co uniemożliwiło mu branie czynnego udziału w postępowaniu, Nadto zarzucił uniemożliwienie mu, do - dnia wniesienia odwołania zapoznania się z materiałem dowodowym. Zarzucił także jednostronne postępowanie przedstawicieli organu I instancji podczas oględzin. Powołał się na nowe okoliczności w sprawie, nie przedstawiając żadnych szczegółów w tym zakresie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Po rozpoznaniu odwołania N.W., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt. l i art. 104 kpa, oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił:
W trakcie przeprowadzonych w dniu 25 sierpnia 2000 r. oględzin, N.W. oświadczył: "roboty budowlane przy budowie budynku rozpocząłem na początku maja 2000 r. Nie posiadam pozwolenia na budowę. Posiadam pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. Obiekt zrealizowany jest celem obsługi budowy budynku mieszkalnego".
W dacie realizacji przedmiotowego obiektu inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, ponieważ decyzję taką uzyskał 9 kwietnia 2001 r. Budynku wybudowanego w 2000 r. nie można więc uznać za zaplecze budowy w rozumieniu art. 29 ust. l pkt. 3 pr. bud. N.W. nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku, co znajduje potwierdzenie w podpisanym przez strony protokole oględzin. Ustosunkowując się do zarzutu braku zawiadomienia odwołującego się o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, organ uznał ten zarzut za bezpodstawny. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru pisma PINB zawiadamiającego o możliwości zapoznania się z całością akt, oraz wypowiedzenia się co do dowodów zebranych w sprawie.
Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2002r. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego N.W.
W skardze zarzucił, że na istniejących fundamentach budynku gospodarczego w maju-czerwcu 1994 r. dokonał jego odbudowy, poprzez wykonanie nowych ścian po rozebraniu ścian zewnętrznych. Dokonał również wymiany pokrycia dachowego na istniejącej konstrukcji dachu. W 2000 roku pomalował elewację i wymienił drzwi zewnętrzne. Czynności te miały na celu obsługę budowy budynku mieszkalnego. Nie były to więc czynności polegające na budowie budynku od nowa, lecz poprawiające jego wygląd zewnętrzny i estetyczny, oraz wymianę zniszczonych elementów konstrukcyjnych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw- z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie przepisu art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej. - w skrócie ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres przedmiotowy tej kontroli regulują przepisy ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią przepisu art. 134 § l ustawy ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd, działając w granicach danej sprawy ma obowiązek dokonania oceny legalności zaskarżonego aktu w ogóle, a nie tylko ze względu na wskazane przez skarżącego o przesłanki. Ograniczenie tego obowiązku może wynikać jedynie z przepisu art. 134 § 2 ppsa, w którym został sformułowany zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego.
Skarga jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu.
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89, poz. 26 ze zm./ , w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił: "Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Z treści tego przepisu wynika, że nakaz rozbiórki jest obligatoryjny w przypadku stwierdzenia przez właściwy organ zaistnienia przesłanki do jego wydania, tj. braku pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź wniesienia sprzeciwu przez organ budowlany.
Działanie organu nadzoru budowlanego w przypadku zastosowania tego przepisu jest całkowicie pozbawione elementów ocennych - nie występuje w tym przypadku tzw. uznanie administracyjne. Jedynym zagadnieniem podlegającym ustaleniu toku postępowania administracyjnego jest zatem, czy udzielone zostało pozwolenie na budowę, dokonane zgłoszenie lub też, czy zgłoszono sprzeciw. Organ nadzoru budowlanego nie może uchylić się od wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę, jeżeli zachodzą okoliczności określone przepisie art. 48 pr. bud.
Powyższe stanowisko jest całkowicie zgodne z utrwalonym na gruncie przepisu art. 48 pr. bud. orzecznictwem NSA, który wielokrotnie podkreślał specyfikę tej normy, polegającą na nakazie obligatoryjnego wydania decyzji o przymusowej rozbiórce w przypadku stwierdzenia zaistnienia ku temu przesłanek ./por. np. Wyroki NSA z 16. 06. 1998 r. IV SA 1254/96, z 14.10.1999 r. IV SA 1625/97, z 28. 04. 1997r. IV SA 1229/96, z 1.04. 1999, IV SA 570/97/.
W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją postępowanie organów, jak i ostateczne rozstrzygnięcie uznać należy za prawidłowe. Podstawowym dowodem, na którym oparto orzeczenie jest dowód w postaci przeprowadzonych oględzin przedmiotowego obiektu, oraz oświadczenie samego skarżącego. Z oświadczenia tego wynika niezbicie data rozpoczęcia budowy obiektu-początek maja 2000 roku, a także fakt, że skarżący nie posiadał pozwolenia na jego budowę. Protokół oględzin został podpisany przez strony biorące udział w tej czynności, w tym przez skarżącego i jego treść bądź sposób sporządzenia, czy też sposób przeprowadzenia oględzin - nie była przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego kwestionowane. W szczególności brak jakichkolwiek zastrzeżeń do treści protokołu w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Co prawda szkic sytuacyjny sporządzony prawdopodobnie w trakcie oględzin , ponieważ dołączony do protokołu, nie zawiera podpisu osoby sporządzającej ani daty sporządzenia, co stanowi naruszenie przepisu art. 68 kpa, jednak uchybienie to nie ma żadnego wpływu na wynik postępowania w sprawie, wobec nie budzącego wątpliwości oświadczenia skarżącego co do daty budowy obiektu, oraz braku decyzji pozwalającej na jego budowę. Z dalszych czynności podjętych przez organ w toku postępowania wynika, że - wbrew treści kolejnego oświadczenia złożonego przez skarżącego w trakcie oględzin nieruchomości, w dacie tej, tj. 25 sierpnia 2000 r. nie posiadał on decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr "3" położonej w M. Decyzja taka bowiem została wydana przez Burmistrza Gminy Uzdrowiskowej K. w dniu [...] kwietnia 2001 r. Prawidłowo ustalono więc, że obiekt, w stosunku do którego orzeczono o nakazie rozbiórki nie mógł być zrealizowany do obsługi budowy budynku mieszkalnego, skoro nie istniała w czasie rozpoczęcia jego realizacji decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego.
Prawidłowe jest także stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jeżeli chodzi o zarzut odwołania sprowadzający się do kwestionowania jego uprawnień jako strony w trakcie postępowania. Zarzut ten-braku powiadomienia skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a więc naruszenia przepisu art. 10 § l kpa jest pozbawiony podstaw. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru pisma - zawiadomienia PINB skierowanego do skarżącego, podjętego w miejscu zamieszkania skarżącego przez osobę, która potwierdziła fakt podjęcia przesyłki. Brak nadto w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów na uniemożliwienia skarżącemu możliwości działania jako strony, bądź uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z materiałami postępowania.
Argumenty podnoszone w skardze nie mogą odnieść pożądanego przez skarżącego skutku. Twierdzenie o dokonanej przez skarżącego w 1994 r. odbudowie istniejącego budynku nie ma żadnego oparcia w materiale dowodowym prawy i podnoszone jest po raz pierwszy dopiero w skardze, ponadto twierdzenie to jest całkowicie gołosłowne, stąd nie może odnieść żadnego skutku. Sąd bada legalność wydanego przez organ administracji aktu, biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny, jaki legł u podstaw wydania tego aktu. Skarżący nie był pozbawiony możliwości swobodnego działania w toku postępowania administracyjnego, był poinformowany o przedmiocie toczącego się postępowania i jego przebiegu.
Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszaj ą prawa materialnego ani procesowego.
Przepis art. 151 ustawy ppsa stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala. Wobec powyższego, zgodnie z powołanym przepisem, sąd nie dopatrzywszy się podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji orzeł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło