II SA/Kr 238/04

WyrokWSA w Krakowie2007-02-13

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Andrzej Niecikowski, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy droga gruntowa, na której ustanowiono służebność przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz ściśle oznaczonych osób, może być uznana za "miejsce publiczne" w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, co skutkowałoby obowiązkiem zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony tej drogi?
Ratio decidendi
Droga gruntowa, na której ustanowiono służebność przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz ściśle oznaczonych osób, nie może być uznana za "miejsce publiczne" w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Taki charakter implikuje uprawnienie nieograniczonej grupy osób do korzystania z drogi jako miejsca ogólnodostępnego, czego nie można przypisać drodze, której używanie jest ograniczone do konkretnych podmiotów na mocy służebności. W związku z tym, budowa ogrodzenia od strony takiej drogi nie wymaga zgłoszenia.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy ogrodzenia przez B.Z. Organy administracji uznały, że sporne ogrodzenie nie wymagało zgłoszenia, ponieważ droga, przy której się znajdowało, nie miała charakteru publicznego, a jedynie służyła ściśle oznaczonemu kręgowi osób na podstawie ustanowionej służebności. Skarżący zarzucał organom błędy proceduralne, posługiwanie się sfałszowaną mapką, pominięcie istotnych dowodów i błędną kwalifikację sprawy jako cywilnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę M.K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski WSA Piotr Głowacki (spr.) Protokolant Edyta Domagalska rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M.K. decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 stycznia 2004 r. Nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala Uzasadnienie. Decyzją z dnia 14.01.2004 r. nr [....] [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania M.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 27.10.2003 r. znak : [....] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy przez B.Z. ogrodzenia na działkach nr ew. [....] i [....] obr. [....] w Z. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie obu rozstrzygających sprawę organów przedmiotowe ogrodzenie nie podlegało obowiązkowi zgłoszenia, albowiem nie sąsiaduje ono z miejscem publicznym o jakim mowa w art. 30 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego ; część działek nr nr [....] oznaczonych jako droga służy określonemu kręgowi osób , które korzystają z niej w celu przejazdu, przegonu i przechodu, a to na podstawie orzeczenia sądu powszechnego ustanawiającego stosowną służebność. Organy nie zanegowały twierdzenia odwołującego, że sporna droga gruntowa istnieje, zanegowały jedynie jej publiczny charakter. Ich zdaniem, z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowa sprawa ma charakter sporu cywilnoprawnego pomiędzy właścicielami działek i korzystającym ze służebności, a zatem do jego rozstrzygnięcia powołane są sądy powszechne. W skardze od powołanej decyzji [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego M.K. wnosił o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nakazanie B.Z. rozbiórki spornego ogrodzenia i uporządkowania terenu. Wedle skarżącego sprawa nie ma charakteru sprawy cywilnej , a organ nadzoru budowlanego " jest nastawiony z góry na oczyszczenie działki inwestora ogrodzenia ze służebności ". M.K. wskazał na istniejące jego zdaniem nieprawidłowości przy przeprowadzaniu oględzin miejsca sporu i oskarżył inspektora nadzoru budowlanego o niedopełnienie przez niego obowiązków. W szczególności miało to polegać na posługiwaniu się sfałszowaną mapką i nie przyjęciu dokumentów, którymi dysponował skarżący. W jego ocenie w treści decyzji organu pierwszej instancji celowo pominięta została działka nr [....] , która jest w tym przypadku najważniejsza, a organ odwoławczy nie dopatrzył się mimo to żadnego błędu. Podniósł w końcu skarżący, iż do przejazdu i przegonu przedmiotową drogą uprawnione są osoby mające po 70 lat i więcej, zatem są to osoby mające dzieci i wnuki. Siłą faktu nie są to ściśle oznaczone podmioty, lecz bliżej nieoznaczony krąg osób , który może znaleźć się na drodze. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o oddalenie skargi , akcentując, że część działek nr nr [....] oznaczonych jako droga nie stanowią miejsca publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z treścią art. 97§ l ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z późn. zm. ) Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej ,przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem t.j. legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia organu administracyjnego ( art. 3 ustawy z 30. 08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Orzekanie w myśl art.135 powołanej ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze ,a także zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy ,tudzież przebieg postępowania przed organami administracji publicznej - zarzuty wyartykułowane w skardze uznać należy za bezzasadne. Sąd nie będąc związany skargą i orzekając w granicach sprawy nie dopatrzył się również żadnych innych naruszeń prawa czy uchybień - nie podniesionych w środku zaskarżenia - o jakich mowa w art. 145§ l ustawy o.p.p.s.a. W pierwszej kolejności stwierdzić należy , iż organy administracyjne prowadziły postępowanie zgodnie z dyrektywami art. 10 i 28 k.p.a. zapewniając możliwość czynnego udziału w postępowaniu wszystkim podmiotom , którym służył przymiot strony , natomiast zbierając i prawidłowo oceniając całokształt niezbędnego materiału dowodowego uczyniły zadość wymogom określonym w art. 7 i 77 k.p.a. Decyzje organów obu instancji wypełniają również dyrektywy art.107 § l i 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja , a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają także przepisom ustawy - Prawo budowlane. Trafnie przyjęły organy , że w realiach niniejszej sprawy budowa ogrodzenia na działkach oznaczonych numerami [....] i [....] nie wymagała zgłoszenia o jakim mowa w art. 30 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu z daty wydawania decyzji ( Dz.U. z 2000 r.,nr 98 ,poz.!071 ), skoro przepis ten wymóg powyższy stawiał jedynie budującym ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2.20 m. Wedle stanowiska Sądu orzekającego zakres pojęcia "droga" w powołanym przepisie nie może być wprawdzie utożsamiany li tylko z drogą publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych ( Dz.U. Nr 14 ,poz.60 z póżn. zm. ), prowadziłoby to bowiem do niczym nieuzasadnionego zawężenia zastosowania normy prawnej ,stanowiącej wszak w istocie o konieczności zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia od strony "miejsc publicznych". Przyjąć zatem należy istnienie dróg nie będących wprawdzie wedle przepisów ustawy o drogach publicznych drogami publicznymi, a jednak posiadających status miejsca publicznego z wszelkimi tego faktu konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa budowlanego. Nie oznacza to jednak - co oczywiste - , iżby każdej drodze przypisać można było charakter miejsca publicznego. Z założenia bowiem taki charakter implikowany być musi uprawnieniem nieograniczonej w żaden sposób grupy osób do szeroko rozumianego korzystania z drogi jako miejsca ogólnodostępnego. Takiego przymiotu nie sposób przypisać drodze przebiegającej po stanowiących własność osób fizycznych działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi[....] i [....] , na których ustanowiona została służebność gruntowa przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz ściśle oznaczonych osób. Słusznie zatem zauważa organ drugiej instancji, iż nie naruszając porządku prawnego, zwłaszcza zaś przepisów o ochronie własności nie może ze spornej drogi korzystać każdy. Paradoksalnie przyznaje to sam skarżący przedkładając imienną listę osób korzystających z drogi i określając je jako właścicieli działek przez które droga przebiega, ich spadkobierców, dzierżawców działek i "spacerowiczów" korzystających z przejazdu, przechodu i przegonu bydła. Skoro zdaniem skarżącego doszło do zagrodzenia owej drogi i pozbawienia tym sposobem osób uprawnionych możności z niej korzystania to powstały konflikt interesów rozstrzygnięty być może jedynie na drodze postępowania cywilnego. Mając na uwadze przedstawione motywy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy o.p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło