II SA/Kr 238/08

PostanowienieWSA w Krakowie2008-09-29

Skład orzekający: Asesor WSA Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony w części, jeśli strona nie wykazała wszystkich wymaganych dokumentów, ale wykazano, że ponoszenie pełnych kosztów mogłoby prowadzić do uszczerbku koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo niepełnego udokumentowania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe uwzględnienie wniosku jest uzasadnione, jeśli strona wykaże, że ponoszenie pełnych kosztów postępowania mogłoby prowadzić do uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W takich przypadkach, w celu zagwarantowania prawa do sądu, sąd może zwolnić stronę w części od kosztów i ustanowić pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący Z.T. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Ś. dotyczącą odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną i rodzinną, wskazując na niskie dochody z emerytur, utrzymanie bezrobotnych syna i synowej oraz pomoc córce. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku, jednak skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów. Referendarz oddalił wniosek, ale skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpatrzył sprzeciw i częściowo uwzględnił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego w 1/2 części wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz w 1/2 części od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, ustanowić dla skarżącego adwokata, a w pozostałej części oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 29 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 29 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.T. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Ś. z [...] . nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia I. zwolnić skarżącego Z. T. w 1/2 części wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz w 1/2 części od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie, III. w pozostałej części oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący Z.T. [...] r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz synem i synową. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego są dochody z emerytur skarżącego oraz jego małżonki w łącznej wysokości [...] zł brutto (netto [...] zł). Wskazał, że ma na utrzymaniu syna i synową, którzy są osobami bezrobotnymi. Podniósł, że jest osobą starszą, schorowaną. Wydatki na leki pochłaniają znaczną cześć budżetu domowego. Ponadto pomaga córce, która samotnie wychowuje [...] letnie dziecko. Z oświadczenia skarżącego wynika, że posiada on dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow.[...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Nie wskazał natomiast, że posiada cenne ruchomości, czy też oszczędności. Zarządzeniem z dnia [...] r. Referendarz sądowy wezwał skarżącego o uzupełnienie wniosku o udokumentowanie otrzymywanych świadczeń emerytalnych przez niego i żonę, wskazanie dochodów osiąganych z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego wraz z podaniem dopłat z Unii Europejskiej, wyjaśnienie, czy córka prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe, oświadczenie, czy syn i synowa otrzymują dochody z innych źródeł tj. umów zlecenia, o dzieło, zasiłków, udokumentowanie obciążenia budżetu domowego, kosztów utrzymania. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał listem poleconym, nadanym [...] r. w Urzędzie Pocztowym K. wypełniony urzędowy formularz [...], gdzie wskazał stan rodzinny wymieniając osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym. Wg jego oświadczenia są to oprócz niego żona, syn i synowa. Skarżący wyjaśnił, że córka od [...] 2008 r. prowadzi własne gospodarstwo domowe. Podał dochody i ich źródła wymienionych osób prowadzących wraz z nim wspólnie gospodarstwo domowe. Podniósł, że syn i synowa są bezrobotni. Wskazał na okoliczność wspierania córki utrzymującej samotnie dziecko. Zwrócił uwagę na swój wiek i stan zdrowia, sytuację materialną. Postanowieniem z [...] 2008 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu. Powyższe postanowienie Referendarza sądowego zostało doręczone skarżącemu z dniem [...] 2008 r. Sprzeciw od powyższego postanowienia [...] r. skarżący nadał listem poleconym w Urzędzie Pocztowym K.. Wniósł w nim o uchylenie postanowienia w punkcie l, całkowite zwolnienie go od wszelkich kosztów w sprawie, przydzielenie adwokata z urzędu, rozpatrzenie kolejnych 4 dowodów, które załączył uzasadniających, jego zdaniem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawcy nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W niniejszej sprawie Sąd, dokonując oceny rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego, mając na względzie jego stan zdrowia, sytuację osób najbliższych pozostający wraz z nim we wspólnym gospodarstwie, uznał, że uiszczenie przez skarżącego, na tym etapie postępowania sądowego opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej, które to odpowiednio wynoszą: opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł w myśl § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192, wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193, w pełnej wysokości mogłyby prowadzić do uszczerbku koniecznego utrzymania dla skarżącego i jego rodziny. Zdaniem Sądu skarżący nie jest też w stanie bez tego uszczerbku ponieść kosztów związanych z wyborem profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym, mając na względzie zagwarantowanie skarżącemu prawa do sądu, Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł zwalniając skarżącego w 1/2 części wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i od 1/2 części od opłaty kancelaryjnej. Sąd uznał przy tym, że nie wykazanie przez skarżącego, pomimo wezwania o uzupełnienie jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie może skutkować automatyczną odmową przyznania prawa pomocy, Wątpliwości nie mogą bowiem przemawiać na niekorzyść skarżącego. W pozostałym zakresie wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło