II SA/Kr 239/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-06-10

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę zbiornika na nieczystości ciekłe, który jest jedynym urządzeniem sanitarnym w domu zamieszkiwanym przez rodzinę, może spowodować trudne do odwrócenia skutki, uzasadniające wstrzymanie wykonania tej decyzji?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę zbiornika na nieczystości ciekłe, który stanowi jedyne urządzenie sanitarne w domu zamieszkiwanym przez rodzinę, może spowodować trudne do odwrócenia skutki, takie jak pozbawienie rodziny możliwości korzystania z urządzeń sanitarnych, problemy z higieną i potencjalne zagrożenie dla zdrowia, a także znaczne koszty związane z ponowną budową obiektu w przypadku uchylenia decyzji. W związku z tym, sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący P.R. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nakazującą rozbiórkę zbiornika na nieczystości ciekłe, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki, pozbawiając jego rodzinę możliwości korzystania z urządzeń sanitarnych i narażając ich na problemy zdrowotne i higieniczne. Podkreślił również wysokie koszty związane z rozbiórką i ewentualną ponowną budową.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w sprawie ze skargi P.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 14 grudnia 2015 r. znak:[...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. P.R. wniósł za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję tego organu nr [...] z dnia 14 grudnia 2015 r. znak [...]. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 22 września 2015 r. znak: [...] , którą nakazano P.R. dokonać rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe o pojemności 1 m3, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości B. , wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podano, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na mocy której skarżącemu nakazano rozbiórkę przedmiotowego zbiornika jest w pełni uzasadniony, ponieważ bez wątpienia zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co stanowi przesłanki wstrzymania wykonania tych decyzji zawarte w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotowy zbiornik jest urządzeniem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r, póz. 290), co zgodnie z oceną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należy rozumieć w taki sposób, że zbiornik ten zapewnia możliwość użytkowania domu mieszkalnego o nr [...] należącego do skarżącego, w którym skarżący zamieszkuje ze swoją rodziną, zgodnie z jego przeznaczeniem. Dom ten nie jest podłączony do sieci kanalizacyjnej, a przedmiotowy zbiornik jest jedynym urządzeniem służącym do usuwania ścieków i nieczystości. Wykonanie rozbiórki przedmiotowego zbiornika doprowadzi do sytuacji, w której cała rodzina skarżącego pozbawiona zostanie możliwości korzystania z urządzeń sanitarnych znajdujących się w ich domu. W oczywisty sposób narazi ich to na wielkie niedogodności związane trudnościami w utrzymaniu prawidłowej higieny osobistej, czystości w samym domu, a także może stanowić zagrożenie dla ich zdrowia. Podano, że skarżący korzysta z przedmiotowego zbiornika wspólnie z małymi dziećmi oraz rodzicami w podeszłym wieku, dla których zachowanie odpowiednich warunków bytowych i higienicznych jest szczególnie ważne. W treści odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący podniósł ponadto, że na należącej do niego działce nie ma możliwości zbudowania zbiornika na ciekłe nieczystości w innym miejscu, tak aby spełnione zostały wszystkie wymogi dotyczące usytuowania tego typu obiektów, a zatem trudno mu będzie odwrócić skutki wywołane przymusową rozbiórką przedmiotowego zbiornika. Przymusowa rozbiórka, a następnie odbudowanie zbiornika po podłączeniu działki do sieci wodociągowej będzie wiązało się ponadto z kosztami, które wobec złej sytuacji materialnej skarżącego będą dla niego bardzo poważnym zagrożeniem. Skarżący podkreślił, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego ma charakter najdalej idący wśród skutków samowoli budowlanej. W świetle przedstawionych w niniejszej skardze argumentów oraz wadliwych ustaleń faktycznych organów zastosowanie się do nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu jest obowiązkiem zbyt rygorystycznym i dlatego wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji organów obu instancji powinien zostać uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., póz. 718), dalej "P.p.s.a." sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyjmuje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takim wypadku, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem (por. J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2006, s. 190). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 352/2006, opub. w LexPolonica nr 1241556). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego ma charakter wyjątkowy, a jego warunkiem jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę istnienia przesłanek wymienionych w cytowanym art. 61 P.p.s.a. Należy przy tym zaznaczyć, że na tym etapie postępowania Sąd nie dokonuje oceny zaskarżonej decyzji. Zostanie bowiem ona poddana odrębnemu badaniu pod kątem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym. W ocenie Sądu, wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., ponieważ wykonanie obowiązku nałożonego na skarżącego decyzją organu pierwszej instancji, utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją, to jest dokonanie rozbiórki zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, ze swej istoty może wywołać niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie decyzji administracyjnych nakazujących rozbiórkę obiektów zazwyczaj prowadzi do powstania trwałych skutków. Wykonanie nakazu rozbiórki prowadzi do likwidacji obiektu i zazwyczaj do zniszczenia części użytych do budowy materiałów budowlanych. Jednocześnie, wykonanie zaskarżonej decyzji - wiążące się z poniesieniem znacznych kosztów mogłoby, w razie jej uchylenia w postępowaniu kasacyjnym, narazić skarżącą na dodatkowe koszty ponownej budowy obiektu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło