II SA/Kr 2391/00

WyrokWSA w Krakowie2004-01-27

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Elżbieta Kremer, Alina Paluch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozpoznane u pracownika po wielu latach od ustania narażenia zawodowego i bez stwierdzonej niewydolności oddechowej, może zostać uznane za chorobę zawodową w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że dla uznania choroby za zawodową konieczne jest spełnienie trzech przesłanek: choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych, zespół objawów musi odpowiadać skutkom działania czynnika szkodliwego, a także musi istnieć związek przyczynowy między chorobą a warunkami pracy. W analizowanej sprawie, mimo rozpoznania przewlekłego zapalenia oskrzeli, brak było stwierdzenia niewydolności oddechowej, co wykluczało zakwalifikowanie schorzenia jako choroby zawodowej zgodnie z poz. 4 wykazu, a opinia Instytutu Medycyny Pracy była w tym zakresie decydująca.
Stan faktyczny
Skarżący D. W. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej (przewlekłego zapalenia oskrzeli) po latach od ustania zatrudnienia jako spawacz. Organy sanitarne, opierając się na opiniach Instytutu Medycyny Pracy, odmawiały stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na brak niewydolności oddechowej i wątpliwy związek przyczynowy z warunkami pracy po tak długim czasie. Skarżący kwestionował rozstrzygające znaczenie opinii Instytutu i domagał się uwzględnienia wcześniejszego rozpoznania w poradni chorób zawodowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę D. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA- del. Wiesław Kisiel Sędziowie : WSA - Elżbieta Kremer NSA-del. Alina Paluch (spr.) Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Śródmieście-Wschód Małgorzaty Osuchowskiej sprawy ze skargi D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 18 sierpnia 2000 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej -skargę oddala- [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją, z dnia 18 sierpnia 2000r., [...] na podstawie art.138 § 1 pkt1 kpa oraz w związku z § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294, zm. Dz. U. Nr 61 z 1989 r., poz. 364), po rozpatrzeniu odwołania D. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2000 r. Nr [...] r nie stwierdzającej u wyżej wymienionego choroby zawodowej- utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji-. Powyższe decyzje powzięte zostały w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po uchyleniu wcześniejszych decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1999r. i Powiatowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1998 r orzekających o nie stwierdzeniu choroby zawodowej, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w [...] z dnia [...] 2000 r sygn. akt II SA/ Kr.488/99. Ponownie rozpatrując sprawę D. W. w przedmiocie choroby zawodowej ustalono co następuje: D. W. był zatrudniony w P. B. I. i O. Ś. "[...]" Sp. z.o.o w [...] ul. [...] od dnia [...] 1967 r. do [...] 1980 r. W listopadzie 1980 r. przeszedł na rentę inwalidzką. Zakład pracy nie posiada żadnych wyników badań środowiskowych z tego okresu. Przeprowadzone pomiary środowiskowe z 1998 r przez Terenową Stację Sanitarno- Epidemiologiczną w [...] w "[...] " Sp. z o. o. w Warsztacie Spawalniczym w [...][...] , na stanowisku spawacza, podczas spawania elektrycznego oraz czyszczeniu elementów , po spawaniu szlifierką [...] , wykazały, że warunki pracy spawacza były zgodne z obowiązującymi przepisami. Po przeprowadzonych badaniach w roku 1997 w Poradni Chorób Zawodowych [...][...] w [...] w dniu [...] 1998 r. rozpoznała u D. W. chorobę zawodową spastyczny nieżyt oskrzeli z rozpoczynającą się niewydolnością oddechową. Organ I instancji mając na uwadze, że choroba u D. W. została rozpoznana po 17 latach po ustaniu zatrudnienia i braku danych, iż był on narażony na działanie pyłów w stężeniach przekraczających NDS zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu o konsultację i opinię. W wyniku badania konsultacyjnego Instytut w dniu [...] 1998 r. wydał orzeczenie lekarskie, w którym stwierdzono przewlekły nieżyt oskrzeli bez cech niewydolności oddechowej, co zgodnie z obowiązującymi kryteriami orzeczniczymi nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej. Wykonując zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 stycznia 2000 r. sygn. akt II SA/Kr 488/99. Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zwrócił się do Instytutu Pracy w Sosnowcu o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] 1998 r., o którym wyżej mowa, przez jego uzasadnienie i ustosunkowanie się do orzeczenia lekarskiego wydanego przez Poradnie Chorób Zawodowych CMP w [...] z dnia [...] 1998 r. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2000 r. Instytut ponownie stwierdził, iż brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w póz. 4 wykazu chorób zawodowych. Podając w uzasadnieniu, że brak cech niewydolności oddechowej w gazometrii krwi kapilarnej oraz spirometrii krwi nie pozwala zgodnie z przyjętymi lekarskimi kryteriami orzeczniczymi na uznanie etiologii zawodowej schorzenia. Podkreślenia wymaga również fakt ustania narażenia zawodowego w 1980 r., co nakazuje przypisanie ewentualnej progresji schorzenia czynnikom pozazawodowym, zwłaszcza infekcyjnym. Biorąc pod uwagę powyższe aspekty sprawy, Instytut stwierdził, iż nie było podstaw do uznania przez Centrum Medycyny Profilaktycznej w [...] etiologii zawodowej przewlekłego zapalenia oskrzeli. Mając powyższe ustalenia na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] dostosował się do wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego i przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] o nie rozpoznaniu u D. W. choroby zawodowej. Podkreślił organ odwoławczy, iż orzeczenie lekarskie Instytutu jako placówki naukowo- badawczej resortu zdrowia i opieki społecznej stanowi drugi szczebel diagnostyczno-orzeczniczy w sprawach spornych i wątpliwych i jest merytorycznie ostateczne. Podkreślono, że w poz. 4 wykazu chorób zawodowych wymienione jest schorzenie "przewlekłe zapalenie oskrzeli, wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego", a takiego schorzenia u D. W. nie rozpoznano. Przewlekłe zapalenie oskrzeli, na które cierpi D. W., nie jest chorobą zawodową wymienioną w poz. 4 wykazu chorób zawodowych, z uwagi na brak cech stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego. W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] . D. W. domaga się jej uchylenia zarzucając, iż w ponownym postępowaniu także nie dopełniono obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego nie wyjaśniono dlaczego za rozstrzygające przyjęto orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] . W ocenie skarżącego nie wzięto pod uwagę informacji zawartej w orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych CMP w [...] , iż był on leczony z powodu rozpoznanego schorzenia od 1970 r., a wiec w okresie jego zatrudnienia. Podnosi także, iż w jego sprawie należało jeszcze wystąpić do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Powyższe zarzuty zostały powtórzone w piśmie procesowym z dnia [...] 2004 r. złożonym przez pełnomocnika skarżącego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko oraz argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, że fakt leczenia się skarżącego z powodu przewlekłego zapalenia oskrzeli nie był kwestionowany, potwierdzają to karty wypisowe z leczenia szpitalnego w [...] w latach 1994 i 1996. Podkreślił, że orzeczenia lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] poparte są wynikami badań specjalistycznych wykonanych w Instytucie (gazometria krwi kapilarnej oraz spirometria krwi). Rozpoznane przewlekłe zapalenie oskrzeli bez cech niewydolności oddechowej nie jest chorobą zawodową. Biorący zaś udział w rozprawie Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków- Śródmieście Wschód wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga D. W. jest nieuzasadniona, gdyż przeprowadzona sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz naruszenia innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi-Dz. U. Nr 153, poz. 12702). Zgodnie z postanowieniem § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm. na Dz.U. Nr 61 z 1989r., poz.364) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występującym w środowisku pracy. Tak wiec za uznanie choroby za zawodową konieczne jest ustalenie, że choroba jest wymieniona w powołanym wyżej wykazie chorób zawodowych, zespół objawów choroby odpowiada skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego oraz istnieje związek przyczynowy pomiędzy stwierdzoną chorobą a warunkami pracy zawodowej. § 7 wyżej powołanego rozporządzenia określa organy właściwe do rozpoznania jednostki chorobowej. Są to jednostki specjalistyczne, jak wojewódzkie poradnie chorób zawodowych, czy też instytuty naukowo-badawcze, którymi są Instytut Medycyny Pracy w Sosnowcu i Łodzi. W rozpoznawanej sprawie skarżący D. W. był badany w kierunku choroby zawodowej górnych dróg oddechowych (poz. 4 wykazu chorób zawodowych) w związku z narażeniem na pyły przemysłowe na jakie mógł być narażony będąc zatrudniony w P. B. I. i O. Ś. "[...]" Sp. z o.o w [...] ul. [...] od lipca 1967 r. do listopada 1980 r. na stanowisku spawacza elektryczno-gazowego w Poradni Chorób Zawodowych w [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Profilaktycznej w 1997 r. , która to jednostka w orzeczeniu z dniem 15 stycznia 1998 r. rozpoznała u skarżącego spastyczny nieżyt oskrzeli z rozpoczynającą się niewydolnością oddechową, podając, że pacjent leczony był z powodu wymienionego schorzenia od 1970 r. Był także dwukrotnie badany w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, który to Instytut w orzeczeniu z dnia [...] 1998 r. rozpoznał u skarżącego m.in przewlekły nieżyt oskrzeli bez cech niewydolności oddechowej stwierdzające brak podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia a następnie orzeczenie to podtrzymał w orzeczeniu z dnia [...] 2000 r. podkreślając, iż brak cech niewydolności oddechowej w gazometrii krwi kapilarnej oraz spiromterii krwi nie pozwala zgodnie z przyjętymi lekarskimi kryteriami orzeczniczymi na uznanie etiologii zawodowej schorzenia. Podniesiono również fakt ustania narażenia zawodowego w 1980 r. co zdaniem Instytutu nakazuje przypisanie ewentualnej progresji schorzenia czynnikom pozazawodowym- zwłaszcza infekcyjnym. Stwierdził także Instytut, iż biorąc pod uwagę powyższe aspekty sprawy, nie było podstaw do uznania przez Centrum Medycyny Profilaktycznej w [...] etiologii zawodowej przewlekłego zapalenia oskrzeli. Dla organów inspekcji sanitarnej orzekających w sprawie te orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu były przekonywujące i przedstawiające powody tego stanowiska i wobec braku rozpoznania choroby wymienionej w poz. 4 wykazu chorób zawodowych stały się podstawą wydanych decyzji o nie stwierdzeniu choroby zawodowej u skarżącego. Podkreślić należy, iż Inspektor Sanitarny miał prawo wystąpić o konsultację do Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu, jako jednostki służby zdrowia drugiego szczebla orzeczniczego uprawnionej do wydawania orzeczeń (opinii) w sprawach spornych i wątpliwych. Należy bowiem się zgodzić, iż niniejsza sprawa do wątpliwych należała, zważywszy choćby na ustanie zatrudnienia w 1980r. Zauważyć bowiem należy, iż nie każde rozpoznane schorzenie, może nawet mające związek z pracą zawodowa, może być uznane za chorobę zawodową, a jedynie takie, które jest wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wyżej powołanego rozporządzenia, o czym już wcześniej była mowa. W poz. 4 wykazu wymienione jest "przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego a takiego rozpoznania choroby u skarżącego nie stwierdzono. Przewlekłe zapalenie oskrzeli na które cierpi i leczy się skarżący nie jest chorobą zawodową wymienioną w poz. 4 wykazu chorób zawodowych z uwagi na brak cech niewydolności. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut skargi dotyczący niedostatecznego wyjaśnienia sprawy. Podkreślić należy, iż organy inspekcji sanitarnej rozpatrzyły sprawę dotyczącą choroby zawodowej u skarżącego w sposób wnikliwy oraz zgodny z zaleceniami zawartymi w wyroku z dnia 17 stycznia 2000 r. sygn. akt II SA/Kr 488/99, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stosownie do wymagań zawartych w art. 107§3 kpa Z przyczyn powyżej naprowadzonych orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyżej już powołanej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło