II SA/Kr 2395/01
WyrokWSA w Krakowie2005-11-28
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy do pozbawienia uprawnień kombatanckich prawidłowo postąpił, utrzymując w mocy decyzję o pozbawieniu tych uprawnień, nie przeprowadzając postępowania dowodowego w zakresie twierdzeń strony o udziale w walkach z oddziałami UPA i Wehrwolfu?Ratio decidendi
Organ właściwy do pozbawienia uprawnień kombatanckich naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 k.p.a.), nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego w celu zweryfikowania twierdzeń strony o udziale w walkach z oddziałami UPA i Wehrwolfu. Pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach może nastąpić dopiero wtedy, gdy danej osobie nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnego tytułu, co wymagało od organu zbadania wszystkich potencjalnych podstaw przyznania tych uprawnień.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J.M. uprawnień kombatanckich przyznanych mu za walkę zbrojną o utrwalenie władzy ludowej. Organ uznał, że uprawnienia zostały przyznane wyłącznie z tego tytułu, a z akt sprawy nie wynika, aby J.M. brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie o kombatantach. Po odmowie ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ, J.M. wniósł skargę do sądu, podnosząc, że brał udział w walkach z Werhwolfem i UPA. Sąd uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak / spr. / Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz J. M. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] maja 2000 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich J.M. przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w N. z dnia 30 kwietnia 1985 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od 21.01.1950r. do 22.04.1950 r. oraz od 28.10.1950 r. do 10.11.1950 r.
W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane uprawnienia kombatanckie, J.M. odbywał służbę w Wojsku Polskim, a z akt sprawy nie wynika, aby podczas tej służby brał on udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy. Organ powołał art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ww. ustawy o kombatantach... .
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.M. podał, że nie wybierał formacji w Wojsku Polskim, do której został przydzielony i w której walczył z bandami.
W dniu 26 lipca 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 129 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W uzasadnieniu organ podniósł, że strona otrzymała uprawnienia decyzją ZBoWiD za walkę w Wojsku Polskim, a zatem uznał, że uprawnienia kombatanckie zostały przyznane wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby wojskowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.M. wniósł o uchylenie powyższej decyzji podnosząc, iż brał udział w walkach z Werhwolfem i UPA. Powołał się na zaświadczenie z RKU w N. znajdujące się w jego aktach kombatanckich.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, iż brak dowodów świadczących o udziale skarżącego w zwalczaniu oddziałów UPA i Wehrwolfu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za uzasadnioną.
Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 wyżej powołanej ustawy o kombatantach... .
W przypadku skarżącego, który rozpoczął odbywanie służby wojskowej po 30.06.1947 r. tytuł przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich mógłby wynikać z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach..., czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.
W deklaracji członkowskiej i życiorysie z dnia 1 marca 1985 r. (k. 1-5 akt adm.) J.M. podał m.in., iż w czasie służby wojskowej brał udział w walkach z bandami niemieckimi w okolicach W., a następnie brał udział z bandami w okolicach J. i W. Podał nazwy jednostek, w których odbywał służbę, nazwiska dowódców, pewne okoliczności walk.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w żaden sposób nie ustosunkował się do okoliczności podanych w wyżej wymienionych dokumentach i nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, zmierzającego do stwierdzenia, czy J.M. uczestniczył w walkach z Werhwolfem.
Podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie z innego tytułu, nie ma znaczenia, ponieważ pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach... może nastąpić dopiero wtedy, gdy danej osobie nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnego tytułu.
Organ powinien przeprowadzić zatem postępowanie dowodowe na okoliczność czy skarżący brał osobisty udział w walkach z Werhwofhem, m.in. przez porównanie danych dotyczących powołanej jednostki wojskowej ze znajdującymi się w aktach ZBoWiD informacjami o miejscowościach, w których służył.
Zaniechanie przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a.
Odnosząc się natomiast do powołanego w skardze dokumentu, stwierdzić należy, iż w aktach kombatanckich znajduje się zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w N. z dnia 22.02.1985 r. Nie wynika jednak z niego, iż skarżący brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 z późno zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).
Powołane przepisy
art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawyart. 1 ust. 2 pkt 6art. 1 ust. 2art. 2art. 4art. 138 § 1 pkt 1art. 127 § 3art. 129 k.p.art. 97 § 1 ustawyart. 3 § 1art. 134 § 1 ustawyart. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło