II SA/Kr 2396/00
WyrokWSA w Krakowie2004-05-18
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Wiesław Kisiel, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje nakładające karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego i nakazujące przywrócenie stanu poprzedniego mogą być wydane bez precyzyjnego ustalenia przebiegu granicy pasa drogowego i zakresu naruszenia, a także bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i ustosunkowania się do jej stanowiska?Ratio decidendi
Zaskarżone decyzje zostały wydane przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności bez precyzyjnego określenia przebiegu zakwestionowanego ogrodzenia w stosunku do granicy pasa drogowego i uzgodnień z 1999 r. Organ nie wykazał, że nastąpiło wkroczenie w pas drogowy i jaki jest jego zakres. Ponadto, naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranego materiału. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone decyzje.Stan faktyczny
Generalny Dyrektor Dróg Publicznych wydał dwie decyzje nakazujące przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego i naliczające karę pieniężną za jego zajęcie, mimo wcześniejszego uzgodnienia lokalizacji ogrodzenia. Strony skarżące zarzuciły organowi naruszenie prawa i błędne ustalenia faktyczne, wskazując na sprzeczność z wcześniejszym stanowiskiem organu. Sąd uznał, że decyzje zostały wydane przedwcześnie i bez należytego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczono, że do czasu uprawomocnienia się wyroku uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zasądzono od organu na rzecz strony koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędzia NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca WSA Elżbieta Kremer Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2004 r sprawy ze skargi K. i K. R. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 8 września 2000 r, nr [...] w przedmiocie przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego i naliczenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją , decyzję tegoż organu z dnia [...] r., II. orzeka , że do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz K. R. koszty postępowania sądowego w kwocie [...] ([...]) złotych
Pismem z dnia [...] 1999 r., nr [...], Generalny Dyrektor Dróg Publicznych nie wniósł zastrzeżeń do lokalizacji ogrodzenia działek nr [...] i [...] położonych w [...] przy drodze krajowej nr [...] na granicy działki nr [...], tj. w linii istniejącego ogrodzenia działki nr [...]. Bramę wjazdową należało usytuować w miejscu istniejącego wjazdu, tj. zgodnie z przedłożonym szkicem.
Dwoma decyzjami wydanymi w niniejszej sprawie, tj. z dnia [...] 2000 r., nr [...] oraz z dnia 8 września 2000 r., nr [...] ustalono, że zbudowanym ogrodzeniem strony naruszyły pas drogowy. Dlatego nakazano przywrócić ów pas do stanu sprzed naruszenia, a zarazem nałożono na strony karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w okresie [...] dni, tj. od dnia [...] do [...]2000 r.
W decyzji potwierdzono uzgodnienie projektu budowy ogrodzenia. Uznano, że granica pasa drogowego pokrywa się z granicą przedmiotowych działek. Natomiast wybudowane ogrodzenie "w rejonie działek" nr [...] i [...] wskazuje na wejście z ta inwestycją w obszar pasa drogowego.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa i oparcia się na błędnych ustaleniach faktycznych. Pas drogowy został zajęty w oparciu o decyzję z dnia 18 listopada 1999 r. Do planowanego przebiegu ogrodzenia nie zostały wniesione wówczas żadne zastrzeżenia. Zaskarżona decyzja stanowi więc przejaw wycofania się Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, Oddziału [...] w [...] z wcześniejszego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzje Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] 2000 r., nr [...] oraz z dnia 8 września 2000 r., nr [...] zostały wydane przedwcześnie, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy lub też ustalenia poczynione przez organ nie znalazły odzwierciedlenia w zaskarżonych decyzjach. .
Po pierwsze, nie został precyzyjnie określony przebieg linii zakwestionowanego ogrodzenia, tak aby można był porównać go z dokonanym w 1999 r. uzgodnieniem i z przebiegiem granicy pasa drogowego. Z akt sprawy trudno się zorientować czy w roku 1999 strona otrzymała precyzyjną informację na temat przebiegu granicy pasa drogowego. Organ administracyjny nie wykazał przed sądem, że istotnie nastąpiło wkroczenie w obręb pasa drogowego, a jeżeli takie naruszenie miało miejsce - jaki jest zakres tego naruszenia. Orzekanie w tym stanie pozostaje w sprzeczności z art.7 i 77 K.p.a.
Trudno ocenić prawidłowość wniosków, skoro sąd nie zna stanu faktycznego. Odpowiedź na skargę nie ustosunkowała się do zarzutów skargi, a na rozprawę nie przybył pełnomocnik organu..
Organ twierdzi, że naruszone zostały uzgodnienia poczynione w 1999 r. Problem w tym, że tekst tamtego uzgodnienia jest mało precyzyjny w szczegółach. Sądowi nie została przedstawiona rzetelna dokumentacja uzgodnienia z 1999. W aktach nie ma rysunku, co do którego możnaby z całą pewnością powiedzieć, że stanowi plan budowy ogrodzenia uzgodniony z organem. Porównanie tekstu uzgodnienia, rysunku przedłożonego przez stronę i wyjaśnień strony na rozprawie może prowadzić do wniosku, że organ zgodził się na przesunięcie wjazdu na południe w stosunku do linii ogrodzenia, bliżej drogi krajowej nr 4. Są to wątpliwości, które trudno wyjaśnić na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracyjny.
Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że mimo całkowitej rozbieżności stanowisk stron i organu administracyjnego co treści uzgodnień i stanu faktycznego z dnia wydawania zaskarżonych decyzji nie została przeprowadzona rozprawa administracyjna czyli nie wykorzystano wskazówki zawartej w art.89 K.p.a., ani nie przedstawiono stronie zebranego materiału dowodowego, aby mogła ona wypowiedzieć swoje zdanie(art.81 K.p.a.). Organ orzekał więc bez adekwatnego wyjaśnienia okoliczności w sprawie i zapoznania się ze stanowiskiem strony na temat materiału mającego być podstawą decyzji. Organ administracyjny orzekał więc z naruszeniem art.7 i 77 K.p.a.
Nieprawidłowości postępowania doprowadziły do nieprawidłowej treści decyzji, nie odpowiadającej standardom art.107 § 3 K.p.a.. Nie ma w decyzji żadnego ustosunkowania się do zarzutów stron. Tym większe są wątpliwości Sądu na temat rzetelności, kompletności i obiektywizmu postępowania wyjaśniającego.
Organ administracyjny dopuścił się więc w sprawie tak licznych i poważnych naruszeń procedury administracyjnej, że mogły one mieć bezpośredni wpływ na końcowy wynik postępowania. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270).
Działając w trybie art.141 § 4 in fine Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wskazuje, że organ administracyjny ponownie rozpoznając sprawę powinien wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne istotne w sprawie, a w szczególności ustalić, czy uzgadniając przebieg planowanego ogrodzenia organ administracyjny pouczył stronę o przebiegu granicy pasa drogowego oraz porównać na miarodajnym rysunku treść uzgodnienia z roku 1999 z linią graniczną pasa drogowego oraz z usytuowaniem wybudowanego ogrodzenia i wjazdu.
Konieczne jest również rygorystyczne przestrzeganie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz respektowanie prawa strony do wypowiedzenia się na temat zebranego materiału i do przedstawiania własnych wniosków dowodowych. Decyzja kończąca postępowanie powinna ustosunkować się do całego materiału, w tym - do stanowiska stron.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 97. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.r.2002, nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U. r.2003, nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 124, poz.1153) w zw. z art.55 ust.1 zd.2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło