II SA/Kr 2400/01

WyrokWSA w Krakowie2005-11-28

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która uzyskała je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, nie wyjaśniając jednocześnie, czy osoba ta mogła posiadać uprawnienia z innych tytułów, w szczególności z tytułu udziału w walkach z UPA?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy skarżący osobiście brał udział w walkach z UPA. Pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach może nastąpić tylko wtedy, gdy danej osobie nie przysługują uprawnienia z żadnego innego tytułu. Niewyjaśnienie tej kwestii przez organ stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił Z.K. uprawnień kombatanckich przyznanych z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej, uznając, że nie brał on udziału w walkach z UPA lub Werhwolfem. Z.K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, dołączając zaświadczenia wskazujące na udział jego jednostki w walkach z UPA. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, stwierdzając, że Z.K. nabył uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej i nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie. Z.K. złożył skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak / spr. / Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia z [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz Z. K. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich Z.K., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. decyzją z dnia [...] 06.1977 r., z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...] 06.1950 r. do [...] 11.1952 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane uprawnienia kombatanckie, Z.K. odbywał służbę w Ludowym Wojsku Polskim (KBW). Brak jest jednak informacji o udziale w walkach z UPA lub Werhwolfem. Organ powołał art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Podniósł też, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ww. ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.K. podał, że jego jednostka wojskowa brała czynny udział w walkach z bandami UPA, w której służył. Do wniosku dołączył zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. z dnia [...] kwietnia 2000 r. i z dnia [...] września 1976 r. oraz pismo Archiwum Inspektoratu Obrony Uzupełnień z dnia [...] września 1976 r. W dniu [...] lipca 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 129 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... . W uzasadnieniu organ podniósł, że Z.K. nabył uprawnienia kombatanckie w ZBoWiD wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej". W okresie uznanym za działalność kombatancką pełnił służbę wojskową w Wojsku Polskim [...] Brygada KBW w okresie od [...] 06.1950 r. do [...] 11.1952 r. tj. po dniu 30.06.1947 r. oraz nie brał udziału w walkach z oddziałami, o których mowa w art. 1 pkt. 2 ust. 6 ww. ustawy. Na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ww. ustawy takie osoby zostają pozbawione uprawnień kombatanckich. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji jako bardzo dla niego krzywdzącej. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 wyżej powołanej ustawy o kombatantach... . Podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie z innego tytułu, nie ma znaczenia, ponieważ pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach... może nastąpić dopiero wtedy, gdy danej osobie nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnego tytułu. W przypadku skarżącego, który rozpoczął odbywanie służby wojskowej po 30.06.1947 r. tytuł przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich mógłby wynikać z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach..., czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Skarżący twierdzi, iż walczył z oddziałami UPA. Z dokumentów dołączonych do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy tj. zaświadczeń Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. z dnia [...] kwietnia 2000 r. i z dnia [...] września 1976 r. wynika, iż [...] Brygada [...], w której skarżący pełnił służbę wojskową od [...] 06.1950 r. do [...] 11.1952 r., prowadziła czynną walkę z reakcyjnym podziemiem od dnia 1.01.1948 r. do dnia 14.02.1953 r. (k.22 i 23 akt adm.) Z zaświadczenia natomiast Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia [...] 05.2001 r., będącego odpowiedzią na pismo Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 16.05.2001 r. (k.25 i 28 akt adm.) wynika, m.in. że w aktach jednostek nr [...] za lata 1950 r. -1952 nie odnaleziono żadnych danych o udziale żołnierzy w walce z jakimikolwiek ugrupowaniami zbrojnymi. Treść powyższych dokumentów, dotycząca prowadzenia przez [...] Brygadę walk w roku 1950 jest więc sprzeczna. Sprzeczności tej nie wyjaśnił organ, mimo iż na k.26 akt adm. znajduje się kserokopia wykazu CAW, z którego wynika, iż w okresie pełnienia przez skarżącego służby wojskowej [...] Brygada [...] L. prowadziła walkę m.in. z UPA. Z pisma tego wynika również, że istnieją "szczątkowo zachowane wykazy imienne żołnierzy uczestniczących w zwalczaniu UPA". Organ nie zapytał jednak o skarżącego. Obowiązkiem organu było zatem przeprowadzenie postępowania dowodowego, zmierzającego do stwierdzenia, czy skarżący uczestniczył w walkach z UPA, gdyż okoliczność, że jednostka, w której służył walczyła z UPA nie przesądza o tym, że skarżący, który w niej odbywał służbę, osobiście brał udział w tych walkach. Dane dotyczące powołanej jednostki wojskowej w konfrontacji ze znajdującymi się w aktach ZBoWiD informacjami o województwach, na terenie których skarżący walczył i informacjami o jego dowódcach, mogą pomóc w ustaleniu, czy mogłyby skarżącemu przysługiwać uprawnienia kombatanckie. Zaniechanie przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 z późno zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło