II SA/Kr 2404/00
WyrokWSA w Krakowie2004-02-02
Skład orzekający: Alina Paluch, Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uszkodzenie słuchu wywołane hałasem w miejscu pracy może zostać uznane za chorobę zawodową, nawet jeśli stopień uszkodzenia nie przekracza określonych progów lub jeśli opinia ekspertów stanowi podstawę do ograniczenia definicji choroby zawodowej?Ratio decidendi
Definicja choroby zawodowej, w tym uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem, nie przewiduje ograniczeń co do stopnia uszkodzenia słuchu. Opinie ekspertów, niebędące źródłem powszechnie obowiązującego prawa, nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia choroby zawodowej. W przypadku stwierdzenia pracy w hałasie i ubytków słuchu, organy powinny jednoznacznie ustalić związek przyczynowy między warunkami pracy a uszkodzeniem słuchu, co naruszenie art. 7 i 77 kpa może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
J. C. pracował na stanowisku trakowego w warunkach hałasu przekraczającego normy. Po badaniach lekarskich stwierdzono u niego obustronny niedosłuch, jednak dwa ośrodki medycyny pracy (w Krakowie i Sosnowcu) nie rozpoznały choroby zawodowej narządu słuchu, wskazując, że słuch pacjenta jest stosowny do wieku lub ubytki słuchu nie są znaczące. J. C. odwołał się, twierdząc, że utracił słuch w wyniku pracy w hałasie i został zwolniony z pracy z powodu upośledzenia słuchu. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o braku choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich i stanowisku ekspertów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA-del. Alina Paluch (spr.) Sędziowie NSA-del. Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 17 sierpnia 2000r. Nr [...]. w przedmiocie choroby zawodowej -Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią z mocy decyzję organu pierwszej instancji -
Decyzją z dnia [...] 2000r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie stwierdził u J. C. choroby zawodowej narządu słuchu.
W podstawie prawnej decyzji powołał art. 4 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. Nr 90 z 1998r., poz. 575 z późn. zm) §10 ust.1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz 294 zm. Dz. U. Nr 61z 1989r., poz. 364) oraz art. 104 kpa.
W uzasadnieniu zaś decyzji stwierdził co następuje;
J. C. w okresie od [...] 1992r. do [...] 1999r. pracował na stanowisku trakowego w Firmie "[...] " s.c A.J M. w [...] w hałasie o natężeniu dźwięku przekraczającym normatywy higieniczne. W latach 1980-1991 r. zatrudniony był również na stanowisku trakowego w D. S. P. "[...] " w [...] .
J. C. był badany w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...] i w wydanym orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2000r. stwierdzono "obustronny niedosłuch niewielkiego stopnia- brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu" ( ubytek słuchu UP-15dB, UL-20 dB ) . W wyniku odwołania od powyższego orzeczenia J. C. został skierowany na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu. W dniu [...] 2000r. Instytut wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu. W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, iż przeprowadzona diagnostyka audiologiczna wykazała, że słuch pacjenta jest stosowny do wieku. Średnie ubytki słuchu po odliczeniu poprawki na wiek wynoszą dla UP-0,3dB, dla UP- 7dB. Mając na uwadze powyższe orzeczenia lekarskie o braku rozpoznania choroby zawodowej u J. C. zdaniem organu brak było także podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. C. podnosi, iż orzeczenia lekarskie wydane w jego sprawie krzywdzą go, ponieważ jego zdaniem choroby uszkodzenia słuchu nabył w zakładzie "[...] "s.c A.J M., gdzie pracował na stanowisku trakowego a hałas na hali tartacznej był duży, a brak było zabezpieczeń na uszy.
Obecnie po 19 latach pracy jest bez pracy i bez uprawnień do renty, mimo, że ze względów zdrowotnych został zwolniony z pracy.
[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia 17 sierpnia 2000 r. [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz w związku z §10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (DZ. U. Nr 65, poz. 294, zm. Dz. U. Nr 61 z 1989 r., poz. 364), po rozpatrzeniu odwołania J. C. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u odwołującego orzekły dwie upoważnione jednostki służby zdrowia tj. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie oraz Instytut Medycyny Pracy w Sosnowcu i żadna z nich nie znalazła podstaw do rozpoznania u wyżej wymienionego choroby zawodowej. Podkreślono, iż Instytut w Sosnowcu jest placówką naukowo-badawczą resortu zdrowia i opieki społecznej i stanowi drugi szczebel diagnostyczno- orzeczniczy w sprawach spornych i wątpliwych i jego orzeczenie są merytorycznie ostateczne. Stwierdzono także, iż przy wydaniu decyzji uwzględniono również stanowisko ekspertów dotyczące choroby zawodowej narządu słuchu u osób wykonujących pracę zawodową w ekspozycji na hałas, w przypadku stwierdzenia na podstawie specjalistycznych badań ubytku słuchu o wielkości nie przekraczającej 30 dB w uchu lepiej słyszącym (pismo MZ i OS z dnia [...] 1999r, znak [...] .)
Z uwagi na powyższe, [...] Wojewódzki Inspektor [...] biorąc pod uwagę treść §10 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. C. podnosi te same argumenty co w odwołaniu a mianowicie, że czuje się pokrzywdzony bowiem utracił słuch w czasie pracy w tartaku i obecnie nie ma szans na zatrudnienie. Podaje, że został zwolniony z pracy na podstawie zaświadczenia lekarskiego Gabinetu Lekarsko-Internistycznego przy Przychodni Rejonowej Nr [...] w [...] z dnia [...] 1999r. o niezdolności do pracy ze względu na upośledzenie słuchu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że Inspektor Sanitarny decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego oraz orzeczenie lekarskie rozpoznające chorobę zawodową przez uprawomocnioną jednostkę służby zdrowia, a taką jednostką nie jest Przychodnia Rejonowa Nr [...] w [...] . O oddalenie skargi wniosła zainteresowana Firma "[...] "s.c A.J M. w [...] .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do §1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy". Wynika stąd, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie a drugi dotyczy sytuacji określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywania pracy, których bardziej szczegółowe określenie zawarte jest w ustępie 2 wymienionego wyżej przepisu. W pozycji 15 przedmiotowego wykazu chorób zawodowych znajduje się: "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". W takim określeniu zawarte zostało pewne ograniczenie chorób polegających na uszkodzeniu słuchu ale jest ono ściśle określone związkiem z hałasem. Brak jest natomiast podstaw prawnych do tego, ażeby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu" ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Takiego ograniczenia omawianej choroby nie przewidują przepisy prawa materialnego, w związku z czym odmienna praktyka orzecznicza, pozostaje w sprzeczności z prawem. Również źródłem prawa nie może być powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko ekspertów, dotyczące choroby zawodowej narządu słuchu u osób wykonujących pracę zawodową w ekspozycji na hałas zawarte w piśmie MZ i OS z dnia [...] 1999 r., znak [...] , jako wykraczające poza katalog źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczpospolitej Polskiej określonej w art. 87 Konstytucji RP. W sprawie jest bezsporne, że skarżący pracował w hałasie ponadnormatywnym. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu stwierdził u skarżącego ubytki słuchu w UP-0,3dB w UL-7dB, zaś [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] stwierdził ubytki słuchu w UP-15dB, w UL-20dB.
Istotne jest zatem, aby w toku ponownego postępowania organy służby zdrowia wypowiedziały się jednoznacznie co do tego, czy uszkodzenie słuchu u J. C. jest spowodowane warunkami pracy, czy też innymi przyczynami ( np. chorobą uszu, zażywaniem pewnych leków itp.)
Wymaga to powtórnego przeanalizowania dokumentacji lekarskiej oraz przebadania skarżącego J. C. pod tym kątem.
Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności w których doszło u J. C. do uszkodzenia słuchu narusza art. 7 i 77 kpa, a więc należy mówić o tego rodzaju naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz.l270)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło