II SA/Kr 241/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.) NSA Izabela Dobosz Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na decyzję Wojewody z dnia [...] 2001 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA / Kr 241 /07. Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia [...] 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na decyzję Wojewody z dnia [...] 2001 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z [...] 2001 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zwrocie działki nr 5983 / 16 o powierzchni 0,1402 ha położonej w M. na rzecz S. J. i zobowiązaniu do zwrotu waloryzowanego odszkodowania - skargę oddalił. U podstaw tego rozstrzygnięcia legła ocena, iż cel wywłaszczenia w całości został zrealizowany poza obszarem spornej działki, zaś jako podstawę prawną przywołany został art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej od powołanego wyroku przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. - Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] 2006 r. sygn. [...] uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, orzekając o kosztach postępowania zainicjowanego skargą kasacyjną. Wedle stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego usprawiedliwiony jest eksponowany w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego t.j. art. 136 ust. l i 3 oraz art. 137 ust. l ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Sąd pierwszej instancji błędnie utożsamił bowiem przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z przesłankami wywłaszczenia nieruchomości, a nadto niezasadnie upatrywał przesłanek zwrotu przedmiotowej działki w korekcie granicy wywłaszczenia ustalonej uprzednio według warstwicy o rzędnej 536,5 m. n.p.m. na granicę wywłaszczenia według warstwicy o rzędnej 533,0 m. n.p.m. Okoliczności te w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie mają istotnego znaczenia. Jak wynika z umowy sprzedaży z [...] 1975 r. działki w niej opisane - m. in. działka przedmiotowa - przeznaczone zostały pod lokalizację zbiornika wodnego zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z [...]1973 r. Jednocześnie w decyzji Wojewody N. z [...] 1990 r. o udzieleniu Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w K. pozwolenia wodnoprawnego dla zadania inwestycyjnego " Zespół Zbiorników Wodnych [...]" udzielono pozwolenia na wykonanie n. in. Zbiornika Zaporowego [...] o rzędnej piętrzenia minimalnego 510 m. n.p.m., rzędnej piętrzenia normalnego 529 m. n.p.m., piętrzenia powodziowego 534 m. n.p.m. i rzędnej piętrzenia przy przepływie katastralnym 536,45 m. n.p.m. Okolicznością bezsporną jest fakt zrealizowania zbiornika zaporowego [...]. Działka nr 5983 / 17 stanowi czaszę zbiornika, zaś sporna działka 5983 /l6 położona wprawdzie jest poza czaszą zbiornika, lecz leży w granicach maksymalnego piętrzenia wody w zbiorniku. Powyższe okoliczności faktyczne wymagały rozważenia w aspekcie przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ustanowionych w art.137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd pierwszej instancji uznał, że działka nr 5983 / 16 podlega zwrotowi, gdyż była zbędna na cel wywłaszczenia już w dacie nabycia /wywłaszczenia / - takiej zaś przesłanki zwrotu nie przewiduje żaden przepis prawa. Przesłanki te zostały enumeratywnie wyliczone w art. 137 ust. l pkt l i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy czym poszczególne jednostki redakcyjne tego przepisu regulują odmiennie przesłanki zwrotu. Sąd pierwszej instancji ograniczył się wyłącznie do przytoczenia treści całego art. 137 ustawy bez wskazania, która to z przesłanek zwrotu wystąpiła w niniejszej sprawie; czy określona w punkcie l czy też w punkcie 2 ustępu l. Jest to tym bardziej istotne, że w niniejszej sprawie organy administracji publicznej orzekły o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości, a taką sytuację normuje art. 137 ust 2 ustawy. Przepis ten natomiast odwołuje się jedynie do przesłanki z ust. l pkt 2. Wynika to jednoznacznie ze sformułowania art. 137 ust. 2 ustawy : "w przypadku, o którym mowa w ust. l pkt 2". Także okoliczność, że działka przedmiotowa nie została zalana podczas powodzi nie stanowi o zaistnieniu ustawowej przesłanki zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w rozumieniu art. 137 ust. l pkt l i 2 ustawy. Strona skarżąca na rozprawie wyznaczonej celem rozpoznania skargi wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej j ą decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się uzasadniona, wobec czego Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz. U. Nr 153 póz. 1270 z późn. zm. - oznaczonej dalej jako p.p.s.a. ] uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi, [art. 134 p.p.s.a. ] Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje przy tym w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa przewidziane są w przepisie art. 145 § l p.p.s.a. W szczególności w myśl art. 145 § l pkt l lit. "a" podstawą uchylenia decyzji jest naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę był na mocy art. 190 ustawy o p.p.s.a. związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny toku postępowania kasacyjnego. W sprawie niniejszej oznaczało to przede wszystkim związanie dokonaną wykładnią art. 137 ust. l pkt 2 i ust. 2 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dokonana przez NSA wykładnia prawa wiąże wprawdzie jedynie na tle stanu faktycznego sprawy uznanego przez ten sąd za niewadliwy, ale jeżeli sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy uznaje tenże stan faktyczny w dalszym ciągu za prawidłowo ustalony - wykładnia prawa dokonana przez NSA jest dla niego wiążąca. W realiach niniejszej sprawy stan faktyczny w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia nie był sporny, co zaakcentował także Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku. W konsekwencji sformułowany przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 136 ust. l i 3 i art. 137 ust.l ustawy o gospodarce nieruchomościami i wadliwe przyjęcie, że wywłaszczona działka nr 5983 / 16 stała się zbędna na cele budowy zbiornika wodnego - uznać należy za zasadny. Z tej perspektywy - w konsekwencji - za uzasadnione być musi stanowisko skarżącej dotyczące faktycznej - i to na całej wywłaszczonej nieruchomości - realizacji celu wywłaszczenia. Niezależnie od tego skonstatować wypada brak podstaw do częściowego zwrotu przedmiotu wywłaszczenia, skoro nie doszło do utraty mocy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji , ani też decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w braku realizacji celu wywłaszczenia. Przedstawiona ocena skutkować musi przyjęciem naruszenia przez oba rozpoznające sprawę organy administracyjne powołanych wyżej norm prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Doszło zatem do sytuacji kwalifikującej rozstrzygnięcie kasacyjne na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "a" p.p.s.a., co implikuje treść rozstrzygnięcia. Wobec powyższego rzeczą organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie rozstrzygnięcie wniosku o zwrot przedmiotowej wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z oceną prawną i wskazaniami przedstawionymi w niniejszym orzeczeniu. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w myśl art. 200 w związku z art.205 § l p.p.s.a.