II SA/Kr 2412/03

WyrokWSA w Krakowie2006-01-18

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracyjne prawidłowo potraktowały osoby prowadzące odrębne gospodarstwa domowe jako rodzinę w celu ustalenia wspólnych dochodów przy rozpatrywaniu wniosku o zasiłek celowy na dofinansowanie opłat mieszkaniowych, mimo że organ I instancji sam stwierdził prowadzenie odrębnych gospodarstw?
Ratio decidendi
Organy administracyjne naruszyły przepisy postępowania (art. 7, art. 77 KPA) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i sprzeczne ustalenia faktyczne, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego. Sąd uznał, że organy błędnie potraktowały osoby prowadzące odrębne gospodarstwa domowe jako rodzinę w celu ustalenia wspólnych dochodów, mimo że organ I instancji sam stwierdził prowadzenie odrębnych gospodarstw. Uchwała Rady Miasta Krakowa stanowiła źródło dodatkowych uprawnień dla osób, których dochód przekraczał kryterium ustawowe, a istotne było spełnienie kryterium dochodowego określonego w uchwale, a nie kryterium ustawowe.
Stan faktyczny
Skarżący I.P. i Z.Z. zostali pozbawieni zasiłku celowego na dofinansowanie opłat mieszkaniowych przez organ I instancji, a następnie decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organy uznały, że dochód skarżących przekracza ustalone kryterium, traktując ich jako rodzinę i sumując ich dochody. Skarżący w odwołaniu i skardze podnosili, że prowadzą odrębne gospodarstwa domowe i nie rozumieją, dlaczego ich dochody zostały zsumowane, wskazując jednocześnie na trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (Spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi I.P. i Z.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I.P. kwotę [...],- ([...] złotych) tytułem zwrotu wpisu. Decyzją z dnia [...] 2003r. znak [...] Kierownik Filii Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., na podstawie art. 43 ust.1, art.10 ust.1 pkt 2 i art.4, oraz art.32 ust.2, art.35a, art.40 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /tekst jednolity Dz.U z 1998r. Nr 64, poz. 411 z późn.zm./, oraz Uchwały nr LVII/454/00 Rady Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2000r. w sprawie lokalnego programu pomocy społecznej w postaci dofinansowania do opłat mieszkaniowych, odmówił I.P. i Z.Z. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na wydatki mieszkaniowe. W uzasadnieniu decyzji podano, że I.P. i Z.Z. są najemcami lokalu przy ul. K. [...], zarząd budynkiem sprawuje ADM. Prowadzą odrębne jednoosobowe gospodarstwa domowe, a płatności za mieszkanie regulują po połowie. Źródłem utrzymania I.P. jest emerytura w wysokości [...] zł., a Z.P. utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł.. Łączny dochód wyżej wymienionych wynosi [...] zł., który przekracza 200% kryterium dochodowego określonego w art.4 ust.1 ustawy 0 8.33 zł.. Do pomocy w formie zasiłku mieszkaniowego uprawnione są osoby, których dochód na dwie osoby nie przekracza 200% kryterium dochodowego określonego w art.4 ust.1 ustawy o pomocy społecznej tj. kwoty [...] zł. Ponieważ I.P. i Z.Z. nie spełniają kryteriów zawartych w § 4 Uchwały RMK Nr LVII/454/2000 z dnia 12 lipca 2000r. odmowa jest uzasadniona. W odwołaniu od decyzji I.P. podniosła i opisała trudną sytuację finansową swoją oraz Z.Z., a także stan zdrowia powodujący konieczność pozostawania pod stała opieką lekarską i wymagający zakupu leków. Nadto I.P. wskazała, że nie wie dlaczego udowodniono, że prowadzimy osobne gospodarstwa, a następnie nasze emerytury zostały skomasowane i podliczone razem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 września 2003r. nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania I.P., działając na podstawie art. 4 ust.1, art.46 ust.7 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, § 1 ust.1 pkt 1, ust.3, §§ 2, 3, 4 i 5 uchwały rady Miasta z dnia 12 lipca 2000r., oraz art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podtrzymało motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Kolegium podało, że zgodnie z § 2 ust.3 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2000r. nr LVII.454/00 zasiłek celowy na dofinansowanie opłat mieszkaniowych przysługuje osobie, której dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 200% kryterium dochodowego określonego w art.4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej. Jak wynika z akt sprawy i materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji dochód rodziny skarżącej i Z.Z., który wynosi [...] zł przekracza 200% kryterium dochodowego wynikającego z art.4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej tj. [...]+[...]=[...] zł/ 200% - [...] zł. Stąd też zdaniem Kolegium Odwoławczego decyzja organu I instancji odmawiająca przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych jest prawidłowa oraz zgodna z prawem. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożonej przez I.P. i Z.Z., skarżący podnieśli, że prowadzą osobne gospodarstwa płacą po połowie należności za mieszkanie, dlaczego więc ich dochody zostały zsumowane. Nadto wskazali na swoje trudne sytuacje materialne i problemy zdrowotne. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi odwołując się do motywów swego rozstrzygnięcia. Kolegium podniosło, że podnoszone w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Kolegium w momencie orzekania tj. w dniu 5 września 2003r. skarżąca nie udowodniła, że wspólnie z Z.Z. prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, albowiem wspólnie regulują należności, płacąc po połowie, rozliczają się wspólnie finansowo. W ocenie Kolegium zamieszkują i gospodarują wspólnie, nie ma podstaw do uznania, że prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Zgodnie z art.2a ust.1 ustawy o pomocy społecznej, w którym zawarta jest definicja rodziny, za rodzinę uważa się "osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące". W ocenie Kolegium organ I instancji słusznie i zgodnie z prawem uznał I.P. i Z.Z. za rodzinę, a w konsekwencji ustalił ich wspólne dochody. Nadto Kolegium podało, że wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art.4 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, będącego warunkiem przyznania świadczenia pomocy społecznej, podnoszone przez skarżącą argumenty nie mogą być uwzględnione. Skarżąca nie spełnia nie tylko warunku wynikającego z art.4 ust. 1 ustawy, ale również kryterium dochodowego wynikającego z § 2 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Miasta z dnia 12 lipca 2000r. nr LVII/454/00 w sprawie lokalnego programu pomocy społecznej w postaci dofinansowania do opłat mieszkaniowych. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, z mocy art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ do rozpoznania skargi wniesionej przed dniem 1 stycznia 2004r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi 7art.3 § 1 i art.134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Przede wszystkim nietrafny jest zarzut podniesiony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, że skarżąca nie spełnia nie tylko warunku wynikającego z art.4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej , ale jednocześnie kryterium dochodowego wynikającego z § 2 pkt 3 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2000r. nr LVII/454/00. Podkreślenia wymaga, że omawiana uchwała, stanowi dla jej adresatów źródło dodatkowych, szczególnych uprawnień, z których mogą skorzystać gdy ich dochód przekracza określone w art.4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe. Przepis art.31a ustawy o pomocy społecznej zezwala, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego określonego w art.4 ust. 1 może być przyznany zasiłek celowy. Przedmiotową uchwałą Rady Miasta Krakowa przyjęto, że osoby spełniające opisane w uchwale kryteria, wypełniają tym samym przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku o którym mowa w przepisie art.31a ustawy. Tym samym dla uzyskania zasiłku celowego na dofinansowanie opłat mieszkaniowych istotne jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w uchwale Rady Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2000r. nr LVII/454/00, zgodnie z którym dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać 200% kryterium dochodowego określonego w art.4 ust. 1 ustawy, a nie wysokość kryterium dochodowego z art.4 ust. 1 ustawy. Istotne jest zatem ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie prawidłowo ustalono wysokość dochodu. Tej kwestii dotyczy podstawowy zarzut zarówno skargi jak i odwołania od decyzji od organu I instancji, w którym skarżąca podnosi, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z Z.Z., podczas gdy organy administracyjne ustalając wysokość dochodu traktują ich jak rodzinę ustalając wspólny dochód. Zgodnie z art.2a ust.1 pkt 1 ustawy o opiece społecznej, ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o rodzinie oznacza to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. A zatem nie tylko przesłanka wspólnego zamieszkiwania ale i gospodarowania musi być spełniona, aby można było przyjąć istnienie rodziny. W przedmiotowej sprawie skarżący konsekwentnie podają, że mieszkają wspólnie, lecz nie prowadzą wspólnego gospodarstwa. Zarówno w złożonym wniosku o przyznanie dofinansowania do opłat mieszkaniowych jak i złożonych oświadczeniach I.P. i Z.Z. podają, że prowadzą jednoosobowe gospodarstwa domowe. Wbrew twierdzeniom Kolegium Odwoławczego zawartych w odpowiedzi na skargę, iż organ słusznie uznał, że spełnione zostały przesłanki pozwalające traktować skarżących jak rodzinę, ustalenia organu I instancji są zgoła odmienne. W uzasadnieniu decyzji z dnia 10 czerwca 2003r. organ I instancji wyraźnie stwierdza, że I.P. i Z.Z. prowadzą odrębne jednoosobowe gospodarstwa domowe. Natomiast dla potrzeb ustalenia kryterium dochodowego dla przyznania dofinansowania do opłat mieszkaniowych nie traktuje ich jako osób samotnie gospodarujących , lecz jako rodzinę. Tym samym przyjęte przez organy ustalenia i wydane na ich podstawie decyzje pozostają w wzajemnej sprzeczności. Organy wydając decyzje naruszyły przepisy art.7, art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnie stanu faktycznego. To z kolei spowodowało naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 4 ust. 1 w zw. z przepisem art. 2a ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i § 2 pkt 3 uchwały nr LVII/454/00 Rady Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2000r. w sprawie lokalnego programu pomocy społecznej w postaci dofinansowania do opłat mieszkaniowych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, albowiem wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, oraz naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło