II SA/Kr 2415/00

WyrokWSA w Krakowie2004-03-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski, Sędzia NSA Izabela Dobosz, Sędzia NSA Joanna Tuszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która służyła w ORMO, mimo jej twierdzeń o wcześniejszej działalności w Armii Krajowej i służbie wojskowej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 KPA, nie wyjaśniając wyczerpująco stanu faktycznego. Zaniechał zbadania, czy istnieją przesłanki do zachowania uprawnień kombatanckich, takie jak służba w wojsku przed 30.06.1947 r. lub działalność w AK, mimo że skarżący wskazywał na te okoliczności. Działalność w ORMO sama w sobie nie wyklucza przyznania uprawnień, jeśli istnieją inne podstawy prawne.
Stan faktyczny
Skarżący S. B. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ ustalono, że w okresie przyznania uprawnień służył w ORMO. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, twierdząc, że wcześniej działał w Armii Krajowej, a służba w ORMO była wymuszona. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, stwierdzając brak dowodów na działalność w AK i podtrzymując stanowisko, że służba w ORMO dyskwalifikuje z uprawnień. Skarżący złożył skargę do sądu, domagając się uznania jego działalności w AK i uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA : Izabela Dobosz ( spr.) Joanna Tuszyńska Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] sierpnia 2000r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję tegoż samego organu z dnia [...] kwietnia 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego S. B. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].04.2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono S. B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z [...].02.1985r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...].09.1946r. do [...].12.1947r. Na podstawie akt b. ZBOWiDu ustalono bowiem, że S. B. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka służył w ORMO, co powoduje pozbawienie go uprawnień. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż organ nie jest obowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. B. twierdzi, że w 1943r. wstąpił do AK do oddziału "W." - dowódca F. Z., przed którym składał przysięgę. Nosił pseudonim "M" Organizował wraz ze swoim [...] - A. B. żywność dla tego oddziału, a ponadto ukrywał rannego partyzanta. W kwietniu 1945r. został powołany do wojska do T.. Służył w [...] zapasowym pułku artylerii. Z wojska został zwolniony w 1946r. przez komisję lekarską. Po powrocie z wojska proponowano mu wstąpienie do MO na co się nie zgodził. Jako pracownik kopalni "M.", w straży przemysłowej musiał być w ORMO. W 1950r. nastąpiła likwidacja kopalni. Dodaje, że bał się wcześniej przyznać do działalności w AK z obawy przed represjami. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].08.2000r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z [...].04.2000r. Organ podtrzymał swoje poprzednie stanowisko, gdyż jak ustalono w toku postępowania weryfikacyjnego uprawnienia kombatanckie uzyskał S. B. z tytułu, jakiego nie zawiera obecnie obowiązująca ustawa. Organ stwierdza ponadto, że aktach brak potwierdzenia tego, iż S. B. działał w AK. Nie przedłożył na tę okoliczność żadnego dowodu. Powołano się też na to, że termin do składania nowych wniosków upłynął 31.12.1998r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. B. wnosi o uchylenie decyzji. Podaje, że do ZBOWiDu wstąpił w 1982r. Nie powoływał się wówczas na działalność w AK, gdyż było to niebezpieczne. Namówiono go, aby powołał się na "utrwalenie władzy ludowej", co też uczynił i bez żadnego problemu uzyskał uprawnienia kombatanckie. Wnosi o uznanie mu działalności w AK. W 1943r. składał przysięgę w obecności W. O. Należał do oddziału "W." w [...] plutonie AK pod dowództwem F. Z. Miał pseudonim " M." Do oddziału dostarczył 2 karabiny wojskowe i 2 płaszcze. Organizował wraz ze swoim [...] - A. żywność dla oddziału. Przechowywał też przez 2 tygodnie rannego partyzanta. Do oddziału należeli też: F. Z., J. Z., A. B., F. M., W. O. - niestety wszyscy już nie żyją. Dodaje, że w latach 1945-1946 służył w [...] zapasowym pułku artylerii. Po zwolnieniu z wojska jako pracownik straży przemysłowej był zmuszony służyć w ORMO. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej uchylenie podtrzymując argumenty o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p. o. p. s. a. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszej sprawie ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1271 zezm.). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Bezsporne jest, że działalność w ORMO nie rodzi w świetle ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ) uprawnień kombatanckich. Organ jednakże powinien zbadać, czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine tej ustawy, pozwalające na ewentualne zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich. Skarżący wskazywał na obydwie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Chodzi tu o służbę w [...] zapasowym pułku artylerii przed 30.06.1947r. ( dowód - deklaracja członkowska - k. 5, życiorys - k. 2 ) oraz działalność w AK. W zaskarżonej decyzji organ bardzo pobieżnie odniósł się do tej drugiej przesłanki, powołując się m. in. na sprzeczny z Konstytucją przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach ... Co do zaś przebiegu służby wojskowej organ nie poczynił żadnych ustaleń, mimo iż w aktach sprawy ZBOWiDu są materiały tego dotyczące. Szczególna ich analiza jest niezbędna również i z tego względu, że w aktach ZBOWiDu znajdują się też informacje o działalności skarżącego przeciwko ugrupowaniom "I" i "D" ( k. 5 akt administracyjnych -deklaracja członkowska). Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt l "c" ustawy z 30.08.2002r. p. o. p. p. s. a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę p. o. u. s. a. i ustawę p. o. p. p. s. a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97§2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło