II SA/Kr 242/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-02-27
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna i zdrowotna jest bardzo trudna, a dochody z rent ledwo pokrywają podstawowe potrzeby. Mając na uwadze brak oszczędności, wysokie wydatki związane z leczeniem oraz konieczność remontu domu, sąd uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca wraz z mężem utrzymuje się z rent w łącznej wysokości 1.413,28 zł. Posiada dom wymagający remontu i nieruchomość rolną. Podnosiła, że ponosi wysokie koszty leczenia i utrzymania. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
I) zwolniono B. K. od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla B. K. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 lipca 2008 r., Nr: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a I) zwolnić B. K. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla B. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 lipca 2008 roku Nr: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji B. K. zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz adwokata z urzędu.
Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem J. K. Ich miesięczny dochód wynosi 1.413,28 zł i stanowi go renta skarżącej w wysokości [...] zł oraz renta jej męża w wysokości [...] zł. W skład majątku B. K. wchodzi dom jednorodzinny oraz nieruchomość rolna wielkości 97 arów. Skarżąca nie deklaruje posiadania oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że jest zadłużona. Dom, w którym zamieszkuje wymaga remontu, ocieplenia. Skarżąca i jej mąż pozostają pod stałą opieką lekarską, wymagają leczenia szpitalnego, sanatoryjnego i domowego, z czym wiążą się zwiększone wydatki finansowe. Małżonkowie K. utrzymują się jedynie ze skromnych rent, a ich sytuacja materialna jest bardzo ciężka. Do wniosku skarżąca załączyła odcinki renty własnej oraz męża, zaświadczenie o stanie zdrowia, karty informacyjne leczenia szpitalnego oraz faktury za zakup lekarstw.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego skarżąca B. K. w wystarczającym stopniu wykazała, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jej sytuacja materialna i zdrowotna jest bowiem bardzo trudna. Jedynym źródłem dochodu skarżącej oraz jej męża są świadczenia rentowe w łącznej wysokości 1.413,28 zł. Skarżąca i jej mąż są rencistami, osobami schorowanymi. Ze złym stanem zdrowia związane są zwiększone wydatki na konieczne leczenie (załączone dwie faktury za zakup leków opiewają na kwoty 40,50 zł i 174,81 zł). Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności. W ocenie orzekającego kwota dochodu pozostającego do dyspozycji skarżącej może wystarczyć jedynie na pokrycie podstawowych wydatków i dlatego nie można wymagać, by choćby jej część przeznaczona została na potrzeby postępowania sądowego.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło