II SA/Kr 244/03
WyrokWSA w Krakowie2006-10-11
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Krystyna Daniel, Izabela Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny pobierany przez matkę, który miał być przekazywany synowi (A.O.), może być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku wyrównawczego dla innego syna (M.O.), jeśli matka mieszka osobno i nie jest ani pełnomocnikiem, ani reprezentantem syna?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny pobierany przez matkę, który miał być przekazywany synowi (A.O.), nie może być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku wyrównawczego dla innego syna (M.O.), jeśli matka mieszka osobno i nie jest ani pełnomocnikiem, ani reprezentantem syna. Dochód rodziny ustala się na podstawie faktycznie uzyskanych dochodów w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, a nie hipotetycznych przyszłych świadczeń.Stan faktyczny
M.O. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku wyrównawczego. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek, jednak SKO uchyliło decyzję w części dotyczącej okresu przyznania. M.O. kwestionował sposób obliczenia dochodu, argumentując, że wliczona została renta socjalna jego brata A.O. oraz zasiłek pielęgnacyjny matki, mimo że matka mieszka osobno i nie przekazała bratu zasiłku. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności błędnego ustalenia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Krystyna Daniel NSA Izabela Dobosz / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku wyrównawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji
Decyzją z [...] 2002 r. Ośrodka Pomocy Społecznej Miasta i Gminy w [...], znak [...] , wydana na podstawie art. 104 i 108 § 1 kpa oraz art. 11 ust. 1, art. 27 ust. 4, 6, 6a, art. 35 a ust. 1, art. 43 i 45 ustawy z dnia 29.XI. 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ) przyznano M. Z.. 1.zasiłek stały wyrównawczy w wysokości [...] zł miesięcznie od [...].2002 r. do [...].2003 r., 2. świadczenie zdrowotne od dnia [...] 2002 r. do dnia [...].2003 r., 3. składkę zdrowotną w obowiązującej wysokości na czas trwania świadczenia. Stwierdzono też, że zasiłek zostanie wypłacony w kasie Ośrodka za [...] i [...] w dniu [...].2002 r., a pozostałe wypłaty w każdy czwartek miesiąca. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono na podstawie wywiadu środowiskowego , iż strona spełnia wymogi określone w ustawie o pomocy społecznej.
Odwołanie od tej decyzji wniósł M. O. podnosząc, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] zaliczył go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od [...].2002 r. do [...].2003 r. czyli na rok, a organ przyznał mu świadczenie na pół roku. Ponadto kwestionuje obliczanie wysokości dochodu, gdyż pracownik OPSMiG [...] wliczył do niego rentę socjalną jego brata A. w wysokości [...] zł., co zaniżyło wysokość jego zasiłku wyrównawczego. Brat co prawda mieszka w tym samym domu, ale ze względu na jego chorobę umysłową wydaje większość tej renty na swoje leczenie, a zatem odwołujący się uważa, że renty tej nie powinno się wliczać do obliczania zasiłku wyrównawczego.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 14.1.2003 r., znak : [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej okresu na jaki świadczenie zostało przyznane i w to miejsce orzeczono o przyznaniu M.O. zasiłku stałego wyrównawczego na okres od [...].2002 r. do [...].2002 r. wraz ze świadczeniem zdrowotnym i składką zdrowotną. Organ stwierdził, że z akt sprawy i z wywiadu środowiskowego wynika, że M. O. mieszka w jednym domu i gospodaruje wspólnie z bratem A., tworzy zatem z bratem rodzinę w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. To powoduje doliczenie dochodów brata dla celów ustalenia dochodów wnioskodawcy. Ma to wpływ na wysokość zasiłku wyrównawczego , którego wysokość i sposób obliczenia są ściśle określone przepisami prawa. Faktyczny dochód rodziny wynosi [...] zł, na który składają się renta socjalna brata w wysokości [...] zł oraz jego dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Dochód na osobę w rodzinie wynosi więc [...] zł. Kryterium dochodowe natomiast w tym wypadku, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi na osobę [...] zł, a zatem różnica między wysokością tego kryterium dochodowego a dochodem na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. i w takiej wysokości organ l instancji przyznał prawidłowo M.O. zasiłek stały wyrównawczy. Prawidłowo również zostało przyznane świadczenie od [...] 2002 r., nie ma natomiast uzasadnienia przyznanie świadczenia na okres pół roku, skoro uprawnienie do świadczenia przysługuje do dnia [...].2003 r. tj. do dnia, do którego ustalono stopień niepełnosprawności.
Od tej decyzji M. O. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestionując wyliczenie faktycznego dochodu. Podnosi, że dodatek pielęgnacyjny nie pobiera brat A. tylko jego matka Z. O. Matka zobowiązała się wobec pracownika ośrodka pomocy społecznej, iż dodatek pielęgnacyjny brata A. będzie mu przekazywała, jednakże tak się nie stało. Matka mieszka u rodziny w innym miejscu zamieszkania i nie ma z nimi nic wspólnego. Ponadto M.O. utrzymuje, iż od [...] 2003 r. po porozumieniu się z żoną , z którą żyje w separacji od 10 lat ustalił, iż będzie jej przekazywał alimenty na dziecko w wysokości [...] zł. miesięcznie. Uważa zatem, iż te kwoty powinny zostać odliczone od jego dochodu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30. VI11.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione do NSA przed 1.1.2004 r. podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie m.in. słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. W wywiadzie środowiskowym na k. 9 akt administracyjnych zapisano, iż matka A. O. przy swoim świadczeniu ( rencie rodzinnej )pobiera na niego zasiłek pielęgnacyjny [...] zł. Jak wynika z tego wywiadu matka mieszka osobno , a zatem do wysokości dochodu rodziny nie można było doliczyć kwoty tego zasiłku, której nie pobierał ani A.O. ani M. O.. Informacja iż matka będzie ten zasiłek przekazywała w przyszłości do rąk brata A.nie była wystarczająca, aby doliczyć do dochodu wspomnianą kwotę, gdyż zgodnie z art. 2 a ust. 1pkt 2 ustawy z 29.XI. 1990 r. prawo o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) dochód rodziny ustala się biorąc pod uwagę sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, a nie hipotetyczne dochody przyszłe.
Oświadczenie M. O. z [...] 2002 r. ( k. 7 akt administracyjnych ) dotyczące przekazywania wspomnianego zasiłku pielęgnacyjnego do rąk brata A.również nie mogło dać podstawy do doliczenia tej kwoty do dochodu rodziny z przyczyn wyżej opisanych. Ponadto stwierdzić należy , iż M. O. nie mógł się zobowiązać do takiego działania w imieniu swojej matki, nie będąc ani jej reprezentantem ani też jej pełnomocnikiem, a zatem oświadczenie to może być traktowane jedynie jako informacja, a nie jakiekolwiek zobowiązanie Z. O. do działania.
Wobec powyższego należało uchylić zaskarżone decyzje, gdyż nieprawidłowe obliczenie dochodu na osobę w rodzinie miało również wpływ na wysokość zasiłku wyrównawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny jednakże stwierdził, iż informacja dotycząca przekazywania [...] zł. miesięcznie tytułem alimentów żonie M. O. została zawarta dopiero w skardze , a zatem fakt ten, jeśli rzeczywiście miał miejsce , nie mógł wpływać na wynik sprawy.
Okoliczności te należałoby jednak zweryfikować w toku dalszego postępowania.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ). Do spraw , w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy ) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło