II SA/Kr 2445/01

WyrokWSA w Krakowie2005-06-22

Skład orzekający: Stanisław Biernat, Andrzej Niecikowski, Renata Dętka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może oprzeć decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego wyłącznie na opinii technicznej inwestora, czy też musi przeprowadzić własne ustalenia w tym zakresie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może oprzeć decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego wyłącznie na opinii technicznej przedłożonej przez inwestora. Stwierdzenie zdatności obiektu do użytkowania powinno wynikać z własnych ustaleń organu, najlepiej w drodze oględzin, co jest wymogiem zarówno przepisów materialnych (dawne Prawo budowlane), jak i proceduralnych (zasada wyczerpującego zebrania materiału dowodowego). Brak takich ustaleń stanowi naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.A. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy, która udzieliła pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego ganku. Skarżący domagał się rozbiórki ganku, zarzucając naruszenie jego nieruchomości. Organy administracji uznały, że ganek nadaje się do użytkowania na podstawie opinii technicznej, powołując się na przepisy dotyczące pozwoleń na użytkowanie obiektów wybudowanych przed wejściem w życie nowych przepisów Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski WSA Renata Dętka / del. spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] 2001r., Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz skarżącego A. A. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania II SA/Kr 2445/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Wójt Gminy S. na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane, udzielił pozwolenia na użytkowanie ganku dobudowanego do budynku mieszkalnego usytuowanego w S. przy ulicy P., powołując się w uzasadnieniu na wcześniejszą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] lutego 2001 r., w której C.S. zobowiązana została do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Ponieważ wystąpiła ona ze stosownym wnioskiem załączając niezbędne dokumenty organ orzekł jak w sentencji. Rozpoznając odwołanie wniesione od tego rozstrzygnięcia przez A.A., Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2001 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że ponieważ przedmiotowy ganek wybudowany został samowolnie w roku 1986, dlatego stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zastosowanie w sprawie mają przepisy dotychczasowe. Inwestorka dostarczyła opinię techniczną, wykonaną przez osobę posiadają stosowne uprawnienia budowlane, w której, zawarte jest stwierdzenie, że ganek nadaje się do użytkowania. Z tych też względów brak było podstaw do nieuwzględnienia jej wniosku. Skargę od tej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie złożył A.A. wyrażając pogląd, że ganek wybudowany przez C.S. bez wymaganego zezwolenia winien zostać rozebrany, tymczasem organy usankcjonowały samowolę budowlaną "wydając decyzję" na jego użytkowanie. Ponadto zarzucił, że usytuowanie przedmiotowego obiektu narusza jego "dobro" przez zajęcie części należącej do niego nieruchomości. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł ojej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednak nie z powodów wskazanych w jej uzasadnieniu. Zarzuty dotyczące konieczności - w ocenie skarżącego - rozbiórki ganku nie mogą być bowiem przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, gdyż nie były objęte zakresem badania organów w tej sprawie. Decyzja organu I-szej instancji z dnia 31 maja 2001 r. jest konsekwencją wcześniejszego rozstrzygnięcia podjętego przez organ nadzoru budowlanego, który w decyzji z [...] lutego 2001 r. nałożył na C.S. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego ganku. Orzeczenie to jest ostateczne, nie może przy okazji rozpoznania niniejszej skargi podlegać kontroli sądowej (wykraczałoby to bowiem poza granice sprawy), a to właśnie w tym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego badał przesłanki z art. 37 ustawy Prawo budowlane z roku 1974, które upoważniały do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu wybudowanego niezgodnie z przepisami. Podstawą prawną ostatecznej decyzji nakładającej na C.S. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest przepis art. 42 ust.2 dawnego Prawa budowlanego, a to oznacza, że w toku toczącego się wówczas postępowania, organy nadzoru budowlanego nie znalazły podstaw do orzeczenia rozbiórki przedmiotowego obiektu. Kwestia ta została zatem ostatecznie rozstrzygnięta i obecnie nie może być oceniona odmiennie - jak chciałby tego skarżący. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest jednak w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia podnieść w pierwszym rzędzie należy, że o ile prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że w stanie faktycznym sprawy zastosowanie będą miały przepisy ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (por. także wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., IV SA 461/97, LEX nr 47182), to realizacja tego słusznego stanowiska nastąpiła w sposób niepełny i wadliwy. Stosownie bowiem do treści art. 42 ust. 3 ustawy, o jakiej mowa wyżej, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie jego zdatności do użytkowania. Jak wynika zaś z § 33 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8 poz. 48 ze zm), wydanego w oparciu o dyspozycję ustawową zawartą w art. 42 ust. 4 dawnego Prawa budowlanego, zdatność do użytku wykonanego obiektu budowlanego, stwierdza właściwy organ, korzystając w miarę potrzeby z uprawnień przewidzianych w art. 56 tego Prawa. Stosownie do tego właśnie przepisu art. 56, organ władny jest zażądać od inwestora stosownej opinii budowlanej - jak miało to miejsce w sprawie - ale nie może wyłącznie na niej oprzeć stwierdzenia o zdatności obiektu do użytkowania, które winno wynikać z własnych ustaleń organu. Tymczasem organy obu instancji wydane przez siebie decyzje wywiodły tylko z wniosku, zawartego w przedłożonej przez C.S. opinii technicznej, że "dobudowany ganek jest w pełni sprawny pod względem technicznym i użytkowym i nadaje się do użytkowania", co nie spełnia wymogów tak art. 42 ust. 3 jak i § 33 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Tym samym organy nie tylko naruszyły wymienione przepisy, ale także art. 7 i 77 kpa, albowiem nie zebrały w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Stwierdzenie zdatności do użytkowania, o którym mowa w dawnej ustawie Prawo budowlane, winno bowiem nastąpić w toku przeprowadzonych przez organ oględzin, o których należy zawiadomić wszystkie osoby uprawnione do udziału w sprawie na podstawie art. 28 kpa. Uchybienia prawa procesowego i materialnego, o jakich mowa wyżej, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając sprawę ponownie organ I-szej instancji mając na uwadze przedstawione wyżej uwagi wyda stosowne rozstrzygnięcie, które oprze na własnym ustaleniu w zakresie zdatności przedmiotowego obiektu do użytkowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło