II SA/Kr 245/10

WyrokWSA w Krakowie2010-04-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Mariusz Kotulski, WSA Małgorzata Brachel- Ziaja, WSA Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdzając swoją niewłaściwość rzeczową do rozpatrzenia odwołania, powinno przekazać sprawę organowi właściwemu, czy też stwierdzić niedopuszczalność odwołania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdzając swoją niewłaściwość rzeczową do rozpatrzenia odwołania, nie powinno stwierdzać niedopuszczalności odwołania, lecz powinno przekazać sprawę organowi właściwemu na podstawie art. 65 k.p.a. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania przez organ niewłaściwy rzeczowo narusza przepisy art. 19 i 65 k.p.a. oraz art. 134 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie nieważności takiego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Starosta Tarnowski wydał decyzję o przeniesieniu praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie złożył odwołanie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie uznało za niedopuszczalne, błędnie wskazując siebie jako organ odwoławczy. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zaskarżył postanowienie Kolegium do WSA w Krakowie, domagając się jego uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel- Ziaja WSA Ewa Rynczak Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 17 grudnia 2009 r. nr SKO-VII-6228/1829/77/2009 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania; I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz strony skarżącej Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia [...] października 2009 roku Starosta Tarnowski – działając na wniosek J. S. z dnia [...] września 2009 roku oraz za zgodą Zakładów "[...]" Spółki z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] września 2009 roku - wydał decyzję, znak [...], orzekającą o przeniesieniu praw i obowiązków wynikających z decyzji Starosty Tarnowskiego z dnia 16 stycznia 2006 roku, znak [...] - tj. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód poprzez pobór wody z rowu melioracyjnego "[...]" dla zasilania "Zespołu Stawów", przeznaczonych do hodowli ryb zlokalizowanych w miejscowościach W. i J. gmina [...], zrzut zużytych wód ze stawów do rowu melioracyjnego "[...]" i na piętrzenie wody w rowie melioracyjnym "[...]" – wydanej dla Zakładu "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w W. na rzecz J. S.. Starosta Tarnowski w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż zgodnie z regulacją zawartą w art. 134 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. 2005, Nr 239, poz. 2019 ze zmianami) "jeżeli pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie – Prawo ochrony środowiska". Z uwagi zaś, iż w analizowanej sprawie ww. pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji, stąd istnieje możliwość prawna dokonania przeniesienia przedmiotowego uprawnienia na podstawie art. 190 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Od przedmiotowej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie złożył pismem z dnia [...] listopada 2009 roku, znak [...], Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania przed organem I instancji. W uzasadnieniu odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie wskazał, iż pobór wody z rowu melioracyjnego "[...]" dla zasilania "Zespołu Stawów", jak również zrzut zużytych wód ze stawów do rowu melioracyjnego "[...]" i wykorzystywanie jej na piętrzenie wody w rowie melioracyjnym "[...]" nie stanowi eksploatacji instalacji w rozumieniu art. 134 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. 2005, Nr 239, poz. 2019 ze zmianami) – wobec czego zaskarżone rozstrzygnięcie jest wadliwe i winno byś uchylone, zaś samo postępowanie umorzone. W następstwie wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie dniu [...] grudnia 2009 roku – po przeprowadzeniu posiedzenia niejawnego - wydało postanowienie, sygn. akt [...], stwierdzające niedopuszczalność odwołania Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie od ww. decyzji Starosty Tarnowskiego z uwagi na fakt, iż w świetle art. 4 ust. 4 ustawy Prawo wodne organem odwoławczym od analizowanej decyzji Starosty Tarnowskiego jest właśnie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie stwierdzające niedopuszczalność odwołania zaskarżył dnia 22 stycznia 2010 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie (dalej skarżący) wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący podniósł, że nie zgadza się z zapadłym rozstrzygnięciem, a nadto w zaskarżonym postanowieniu znajdowało się błędne pouczenie, iż służy od niej odwołanie do Kolegium podczas, gdy organem właściwym był Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art.3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 cyt. wyżej ustawy). Zgodnie z ogólną zasadą zawartą w artykule 19 kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Reguła ta nakłada na każdy organ administracji publicznej szczególny obowiązek badania swojej właściwości w danej sprawie administracyjnej. Zatem organ administracji publicznej zanim merytorycznie rozpoznając daną sprawę, winien wpierw dokonać weryfikacji, czy posiada ku temu odpowiednie umocowanie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie bowiem z art. 20 kodeksu postępowania administracyjnego, właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Tak więc pod pojęciem właściwości rzeczowej danego organu będą się kryły te wszystkie jego kompetencje, które przyznają mu poszczególne przepisy szczegółowe bądź też określone, a dozwolone prawem, porozumienia między organami. Innymi słowy wobec stwierdzenia przez Kolegium swojej niewłaściwości rzeczowej do rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji Starosty Tarnowskiego – zgodnie z regulacją art. 19 k.p.a. – Kolegium winno nie tyle stwierdzić niedopuszczalność odwołania, ile przekazać odwołanie stosownie do art 65 k.p.a. postanowieniem organowi właściwemu tj. Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie. Podzielić bowiem należy pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż wbrew błędnemu pouczeniu zawartemu w decyzji Starosty Tarnowskiego z dnia [...].10.2009r., organem odwoławczym jest Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie. Właściwość Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie do rozpatrywania odwołań, jako organu odwoławczego wynika z art.4 ust.4 ustawy z dnia 18.07.2001r. (Dz.U. z 2005r. nr 239, poz. 2019) Prawo wodne, gdzie wskazano, że "właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starostów realizujących: 1) zadania z zakresu administracji rządowej, określone w ustawie; 2) kompetencje organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego." Jak wynika z brzmienia art.4 ust.4a cyt. ustawy "odwołania od decyzji starostów realizujących zadania, o których mowa w ust. 4, wnosi się do dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej, na którego obszarze właściwości następuje szczególne korzystanie z wód lub są podejmowane czynności wymagające pozwolenia wodnoprawnego albo czynności wymagające decyzji starosty w zakresie, o którym mowa w ust. 4 pkt 1." Natomiast z art.140 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Starosta, jako organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jest również właściwy do orzekania w sprawach przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego na zasadzie art.134 Prawa wodnego, a organem odwoławczym od takiej decyzji jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. W konsekwencji skoro organem II instancji od decyzji Starosty Tarnowskiego z dnia [...].10.2009r. jest Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie (organ właściwy rzeczowo, miejscowo i instancyjnie), a wniesione odwołanie błędnie (lecz zgodnie z pouczeniem) wniesiono do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, to Kolegium powinno je przekazać w drodze postanowienia do organu właściwego (art. 65 k.p.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, jako organ który nie jest organem odwoławczym (rzeczowo, miejscowo i instancyjnie) nie mogło podejmować żadnych czynności, ani tym bardziej orzeczeń w zakresie wszczętego przez wniesione odwołanie od decyzji Starosty Tarnowskiego z [...].10.2009r. postępowania odwoławczego. Skoro zatem Kolegium nie było organem odwoławczym nie miało kompetencji do orzekania na podstawie art.134 k.p.a. (może to uczynić wyłącznie organ odwoławczy) i nie mogło stwierdzić niedopuszczalności odwołania. Zatem doszło do naruszenia art.134 w zw. z art.19 i 65 k.p.a. Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie została wydane sposób uzasadniający zastosowanie art.156 § 1 pkt 1 k.p.a., a tym samym na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić ich nieważność. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło