II SA/Kr 2454/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie NSA Piotr Lechowski AWSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi P. Ś. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia 11 września 2003 r. [...] w przedmiocie uznania za zdolnego do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. zasądza od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącego P.Ś. kwotę [...],- ( [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzka Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia 11 września 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 z późn. zm.) oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania poborowego P.Ś. od orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2003 r. Nr [...] orzekającego o uznaniu go za zdolnego do służby wojskowej, z zaliczeniem do kategorii A - utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] 2003 r. Nr [...] uznała Pana P.Ś. za zdolnego do służby wojskowej, z zaliczeniem do kategorii A, z rozpoznaniem: krótkowzroczność (§ 13 pkt 2), przewlekła choroba oskrzelewo-płucna nie upośledzająca wskaźników spirometrycznych (§35 pkt 1), blizna pourazowa (§ 3 pkt 1), pyłkowica (§ 30 pkt 3). Od powyższego orzeczenia wnioskodawca złożył odwołanie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej uzasadniając je tym, iż pomimo przedstawionej przez niego dokumentacji leczenia potwierdzającej jego dolegliwości komisja zakwalifikowała go do kategorii A. Wojewódzka Komisja Lekarska rozpatrując odwołanie poborowego, stwierdziła, że przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 z późno zm.) określa kategorie zdolności do czynnej służby wojskowej oraz zasady zaliczania do tych kategorii. W związku z powyższym orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych według wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej stanowiącego załącznik do cytowanego rozporządzenia (§ 2 ust.1). Wojewódzka Komisja Lekarska, dalej podnosi, że po uprzednim zapoznaniu się z zaświadczeniem lekarskim wydanym przez Miejską Przychodnię Lekarską Nr [...]Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w dniu [...].2003 r. oraz dokumentacją medyczną z lat 1993-2001 (spirometria, karta testów skórnych, historia choroby, wynik konsultacji), skierowała go na badanie specjalistyczne do lekarza pulmonologa, aby jednoznacznie określić jego przydatność do służby wojskowej. Poborowy powyższe badanie wykonał, gdzie lekarz konsultant stwierdził u niego alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa i górnych dróg oddechowych - całoroczny (testy skórne: uczulenie na roztocza, wełnę sierść konia, kota, psa, pyłki traw). Tym samym podważył diagnozę lek. chorób wewnętrznych z dnia [...] 2003 r. tj. astma oskrzelowa. Nie potwierdzono również jednostki chorobowej ustalonej przez organ I instancji tj. pyłkowica. Organ odwoławczy podnosi, że oceniając całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przyjął za wiarygodny wynik badania pulmonologicznego wykonanego na zlecenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej i stwierdził u poborowego następujące schorzenia: przewlekły całoroczny nieżyt błony śluzowej nosa, przewlekła choroba oskrzelowo-płucna nie upośledzająca wskaźników spirometrycznych. Komisja potwierdziła również pozostałe jednostki chorobowe ustalone przez organ I instancji ujęte w § 3 pkt 1, § 13 pkt 2 tj. krótkowzroczność, blizna pourazowa. Schorzenia te również kwalifikują do kategorii A. W ocenie zespołu orzekającego stwierdzone u poborowego wyżej wymienione schorzenia nie upośledzają sprawności ustroju w stopniu znacznym. Zatem ogólna sprawność psychofizyczna badanego nie kwalifikuje do zastosowania przepisów § 2 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. Ponadto organ podkreślił, iż określone w cyt. rozporządzeniu MON kategorie zdrowia (§ 1 pkt 1) nie precyzują jakości zdrowia lub choroby, ale wyznaczają stopień zdolności do służby wojskowej. I tak kategoria zdrowia A nie oznacza, iż poborowy jest zdrowy, ale że posiadane przez niego schorzenia, dolegliwości bądź ułomności nie upośledzają jego zdolności do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Na powyższe orzeczenie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P. Ś. Skarżący zarzucił, że organ wydał orzeczenie opierając się jedynie na jednostkowym badaniu przez lekarza pulmonologa, gdzie badanie trwało 10 minut i nie przeprowadzono żadnych badań specjalistycznych np. spirometrii. Zdaniem skarżącego takie badanie nie może podważać przedłożonej przez niego dokumentacji lekarskiej, w której stwierdzono u niego astmę oskrzelową oraz na pyłkowicę. Podniósł też, iż Komisja nie odniosła się do jego schorzeń związanych z wadą wzroku i schorzeniami logopedycznymi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Jak to wynika z przepisów art. 23 pkt 2 , art.26 ust. 1 i art.29 ust. 1 pkt 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. nr 4 poz. 16 z późn. zm.), treścią orzeczenia komisji lekarskiej jest określenie zdolności poborowego do czynnej służby wojskowej i ustalenie kategorii zdolności. Zgodnie zaś z przepisami rozporządzenia wykonawczego z dnia 10.VI.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57 poz.278) czynności komisji lekarskiej obejmują badania lekarskie poborowego i określenie jego stanu zdrowia a następnie ustalenie jego zdolności do czynnej służby wojskowej przez zakwalifikowanie go do odpowiedniej kategorii zdrowia na podstawie przesłanek szczegółowo określonych w rozporządzeniu i załączniku do niego. Orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do określonej kategorii komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 2 pkt 1). Orzeczenie wydaje się również na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie (§ 18 pkt1). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są decyzjami administracyjnymi. To z kolei sprawia, że do postępowania przed komisjami lekarskimi stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.VI.I992 r. normujące między innymi tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich nie stanowią wyłącznej regulacji postępowania. Dlatego też uzasadnienie orzeczeń wojskowych komisji lekarskich winno odpowiadać wymogom określonym w art. 107 kpa. W myśl tego przepisu uzasadnienie decyzji zawierać musi wskazanie dowodów na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie orzeczenia nie zawierające wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, szczególnie w razie zaistnienia rozbieżności rozpoznań wynikających z dokumentów poborowego i wynikami badań wykonanych na zlecenie organów wojskowych, jest wadliwe. Wobec powyższego kognicja sądu administracyjnego obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia poborowego, a w szczególności czy badania stanu zdrowia były wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określania, zdolności do czynnej służby wojskowej. Obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest również dokonanie oceny zgodności uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia z wymogami art. 107 kpa. Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że poborowy przedłożył organowi dwie historie choroby z Wojewódzkiej Przychodni Lekarskiej - Poradnia Alergologiczna i Center Med. Przychodni Diagnostyczno Lekarskiej, jak też wyniki badań spirometrycznych oraz karty wyników testów skórnych. Organ odwoławczy nie ustosunkował się w pełni w uzasadnieniu orzeczenia do treści przedłożonych dokumentów, a oparł swe orzeczenie jedynie na konsultacji lekarza pulmonologa, który nie wykonał, a w każdym razie nie wynika to z akt sprawy, żadnych badań specjalistycznych, w kierunku ustalenia czy skarżący choruje na astmę oskrzelową. Organ nie przeprowadził badania wzroku poborowego mimo zarzutu podniesionego w odwołaniu, iż cierpi on na krótkowzroczność. Organ uznał, że informacje wynikające z historii choroby są wątpliwe i ocenił je negatywnie, mimo braku badań specjalistycznych. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone orzeczenie narusza art.80, 77 i 107 kpa. Zarzut dowolności oceny dowodów zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści, (por. Wyrok NSA z dnia 4.07.2001 r. sygn. I SA 1768 799). Organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Sprawując kontrolę legalności, Sąd nie może nie stwierdzić, że orzeczenie organu I instancji w istocie nie posiada uzasadnienia, a uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie w pełni odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 kpa. Uznając, że wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA w zw. z art. 97 § 2 powołanej ustawy przepisy wprowadzające