II SA/Kr 246/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II) ustanowić dla A. F. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu [...] lutego 2008 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. F. z dnia [...] stycznia 2008 roku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M. F. oraz z dwiema córkami: I. i B. Ich miesięczny dochód netto wynosi 1.000 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę żony skarżącego. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni poniżej 100 m². Nie dysponuje on żadnymi oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał trudną sytuację finansową i zdrowotną. Podniósł on, że jest osobą schorowaną, po przebytych trzech zawałach serca. Do listopada 2007 roku skarżący pobierał rentę w wysokości 370 zł, a obecnie rodzina utrzymuje się jedynie z dochodów żony. Na utrzymaniu skarżący ma dwie córki w wieku szkolnym. Sytuacja materialna rodziny jest bardzo ciężka, brakuje środków pieniężnych na utrzymanie i leczenie. Skarżący jest inwalidą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że wniosek z dnia [...] stycznia 2008 roku nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez skarżącego w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 roku, po rozpoznaniu sprzeciwu A. F. od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] maja 2007 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał A. F. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, zaś w zakresie ustanowienia adwokata wniosek skarżącego został oddalony. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż strona nie wniosła od niego zażalenia. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy to nie zostało skarżącemu cofnięte na podstawie art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami). Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, zatem aż do wyczerpania procedury odwoławczej, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżący zwolniony jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 pkt 4 w/w ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Zwolnienie od kosztów sądowych działa od chwili zgłoszenia przez stronę wniosku w tym przedmiocie i obejmuje swoim zakresem wszystkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe. Biorąc pod uwagę powyższe - ponowny wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, gdy korzysta on z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia Sądu należy uznać za bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek A. F. o ustanowienie adwokata. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego w tym przedmiocie winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następne powołanej ustawy. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Zdaniem orzekającego skarżący skutecznie wykazał, iż jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem rozpoznania na podstawie uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach obecnie na utrzymaniu skarżącego pozostają dwie córki pobierające naukę w szkołach (uprzednio skarżący wykazywał, iż ma na utrzymaniu pięcioro dzieci). Pod względem liczby członków rodziny pozostających na utrzymaniu wnioskodawcy sytuacja skarżącego jest lepsza niż uprzednio. Trzej dorośli synowie skarżącego usamodzielnili się i skarżący nie musi już łożyć na ich utrzymanie. Jednocześnie uległa pogorszeniu sytuacja finansowa rodziny. Skarżący od miesiąca grudnia 2007 roku nie pobiera już renty inwalidzkiej w wysokości 370 zł. Wśród dochodów skarżącego nie ma już także wykazywanych uprzednio wpływów z tytułu dzierżawy w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Z powyższego wynika, iż obecnie czteroosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia za pracę żony skarżącego w wysokości 1.000 zł netto (na jednego członka rodziny przypada zatem kwota 250 zł). Skarżący jest osobą schorowaną, ponosi koszty leczenia. Ze względu na stan zdrowia skarżący nie może podjąć dodatkowej pracy, aby polepszyć status majątkowy rodziny. Wykazana przez skarżącego sytuacja majątkowa rodziny jest ciężka. Uzyskiwane w miesiącu środki finansowe w wysokości 1.000 zł przypadające na czteroosobową rodzinę z trudem wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny i nie stwarzają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności. Brak dochodów z tytułu renty zdrowotnej oraz dochodów z tytułu dzierżawy z pewnością wpłynęły na pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego. W ocenie orzekającego wynikająca z tego tytułu zmiana okoliczności sprawy pozwala stwierdzić, iż złożony przez A. F. wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym oraz rodziny. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, uwzględniając także art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).