II SA/Kr 2461/01
WyrokWSA w Krakowie2005-06-21
Skład orzekający: Tadeusz Woś, Małgorzata Brachel-Ziaja, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił adresata decyzji o nakazie rozbiórki w przypadku samowolnej budowy, gdy skarżący kwestionuje swój status inwestora i właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do prawidłowego ustalenia adresata decyzji o nakazie rozbiórki, zgodnie z art. 52 prawa budowlanego, który wskazuje na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W sytuacji, gdy skarżący kwestionuje swój status inwestora i właściciela, a organ nie poczynił w tym kierunku wystarczających ustaleń, konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia właściwego adresata decyzji.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywana była decyzja nakazująca W.M. rozbiórkę samowolnie wybudowanego parkingu strzeżonego, w tym budynku portierni, instalacji oświetleniowej i nawiezionego żwiru. Organ pierwszej instancji uznał, że roboty budowlane zostały wykonane samowolnie bez pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając parking za całość techniczno-użytkową. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa budowlanego i k.p.a., błędne skierowanie decyzji do niego jako osoby niebędącej stroną, wskazując, że nie jest ani inwestorem, ani właścicielem nieruchomości, a jedynie prezesem spółki, która wynajęła nieruchomość od faktycznego inwestora.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja ( spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] 05.2001 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. K., na podstawie art. 48 prawa budowlanego - ustawa z dnia 7.07.1994 r. /Dz. U. z 2000 r. Nr 1, póz. 1126 ze zm./ nakazał W.M. -przedstawicielowi Spółki "I" z siedzibą w K., przy ul. S., jako inwestorowi wykonać rozbiórkę ustawionych obiektów i urządzeń związanych z samowolnie wybudowanym parkingiem strzeżonym tj. budynku portierni wraz z instalacją oświetleniową na terenie parkingu w postaci 4 lamp na słupkach metalowych oraz usunięcia nawiezionego żwiru.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż w czasie kontroli przeprowadzonej na interwencję Polskiego Związku D., stwierdzono, że na posesji nr ew. gr. [...], przy ul. B., został urządzony samowolnie parking strzeżony. Teren został ogrodzony i częściowo utwardzony przez nawiezienie warstwy żwiru, ponadto wybudowany został zjazd na posesję z ul. B. o nawierzchni utwardzonej kostką brukowa betonową. Teren parkingu został oświetlony za pomocą 4 latarń na słupach o wysokości około 3 m. usytuowanych wzdłuż granicy z ogródkami działkowymi. Okazało się, że inwestor dokonał zgłoszenia o zamiarze ustawienia ogrodzenia i wykonania podjazdu oraz dokonanie przyłącza energetycznego. Na realizacje tych zamierzeń inwestor uzyskał pozwolenie i dlatego te roboty nie są objęte nakazem rozbiórki. Natomiast pozostałe roboty budowlane wraz z ustawieniem barakowozu zostały dokonane samowolnie bez pozwolenia, co skutkuje nakazem z art. 48 prawa budowlanego, który to przepis organ jest obowiązany zastosować.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak : [...] z dnia [...].07. 2001 r. po rozpatrzeniu odwołania W.M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzją jest trafna i wydana prawidłowo. Wprawdzie odwołujący się podał, że budynek portierni został już usunięty i obecnie usuwa on słupy oświetleniowe, to jednak podniósł, że nie zgadza się z usunięciem żwiru wysypanego w celu utwardzenia gruntu gdyż wyrównanie terenu żwirem nie jest obiektem budowlanym.
Jednakże roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 z zastrzeżeniem art. 29 i 30, które nie dotyczą tego przypadku gdyż roboty te zostały wykonane w związku z urządzeniem parkingu strzeżonego, który w świetle art. 3 pkt 1 lit. "b" jest budową stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.
W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący W.M. zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem przepisów art. 48 prawa budowlanego i art. 28 k p a i błędnie skierowana do niego, nie będącego stroną tego postępowania w rozumieniu art. 17 prawa budowlanego. Skarżący podniósł, że jest on prezesem Spółki "I" z o.o., która to Spółka jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Decyzja o nakazaniu rozbiórki powinna być skierowana do ; 1/ Współwłaścicieli nieruchomości, czyli Spółki"I" z o.o. gdyby ona był inwestorem na tej działce. Bowiem nawet prezes Zarządu Spółki nie może ingerować w prawo własności tej działki i dokonywać rozbiórki obiektu gdyż nie jest właścicielem nieruchomości, ani nawet posiadaczem, ani inwestorem. Decyzja powinna być skierowana do właściciela, a zatem właśnie na Spółkę powinien być nałożony obowiązek rozbiórki. 2/ Błędne jest jednak również ustalenie organów nadzoru budowlanego, że skarżący jest inwestorem przedmiotowej nieruchomości. Ani skarżący ani "I" Spółka z o.o. nie są inwestorami. Spółka "I" wynajęła nieruchomość D.W., który jest w jej samoistnym posiadaniu i prowadzi na niej inwestycje. Dowodem jest dołączona do skargi umowa najmu z dnia. 23. 01. 2001 r. Spółka nie jest zainteresowana w jaki sposób użytkuje najemca nieruchomość, czerpie z niej tylko pożytki prawne. 3/ Nieruchomość jest użytkowana zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie zagospodarowania przestrzennego m. K., w którym działka ta jest przeznaczona pod parking. Nawet gdyby usunąć z działki barakowóz i oświetlenie, to w niczym fakt taki nie zmieni jej sposobu użytkowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji., a nadto podniósł, że dotychczas w postępowaniu skarżący W.M. nie kwestionował zasadności rozbiórki. Brał on też czynny udział w postępowaniu administracyjnym i w kontroli przeprowadzonej w dniu 26. 12. 2001 r., a do ustalonego stanu faktycznego nie wnosił zastrzeżeń. W odwołaniu od decyzji organu I instancji podał, iż nakazana rozbiórka została już częściowo wykonana. Dlatego też organ odwoławczy nie miał podstaw do przyjęcia innego stanu faktycznego. W związku z tym wnosi o oddalenie skargi, jako bezzasadnej.
Sąd rozpoznając skargę zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 97 par 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, póz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Skarga jest zasadna aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są trafne.
W szczególności sama zgodność zamierzonej inwestycji z przeznaczeniem terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie uprawnia jeszcze inwestora do rozpoczęcia inwestycji na danym terenie , Zgodnie z treścią art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30, które nie mają w niniejszej sprawie zastosowania.
Komu zaś może być wydane pozwolenie na budowę określa przepis art. 32 ust. 4 pkt. 1 i 2 prawa budowlanego.
W przypadku rozpoczęcia budowy w warunkach samowoli budowlanej właściwy organ jest obowiązany z mocy art. 48 prawa budowlanego nakazać w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę . Zaś kwestię kosztów rozbiórki reguluje art. 52 ustawy określając jednocześnie krąg adresatów decyzji: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w decyzji o której mowa w art. 48.
W świetle przytoczonego w dosłownym brzmieniu przepisu art. 52 prawa budowlanego trzeba stwierdzić, że nie zostało wyjaśnione przez organy rozstrzygające w sprawie do kogo należy skierować zaskarżoną decyzję skoro skarżący, jak twierdzi nie jest ani właścicielem przedmiotowej działki ani inwestorem, zaś organ nie poczynił w tym kierunku żadnych ustaleń.
Zachodzi więc konieczność prawidłowego ustalenia adresatów decyzji zgodnie z powołanym wyżej art. 52 prawa budowlanego i w tym celu należy podjąć stosownie do treści art. 77 par 1 k.p.a odpowiednie czynności przewidziane przepisem art. 75 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 par 1 pkt 1 lit "a" i "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło