II SA/Kr 2462/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie : WSA Bożenna Blitek sprawozdawca NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 sierpnia 2003 r Nr : [...] w przedmiocie wymiany prawa jazdy I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy wydania dokumentu prawa jazdy kat.B II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 20 zł ( dwadzieścia złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że pismem z dnia [...].03.2003r. (którego brak w aktach) A. M. wniósł o wymianę prawa jazdy zgodnie z posiadanymi kategoriami A i B i dołączył do wniosku fotografię, dowód uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy i kserokopię prawa jazdy kategorii A i B nr [...] na druku L [...] wydanego w dniu [...] .06.1980r. przez Urząd Gminy w [...]. Organ I instancji - Starosta Powiatu w [...] wydał w dniu [...].06.2003r. decyzję nr [...], w której orzekł: 1. Odmówić w wydania dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii "B" 2. Wydać dokument potwierdzający uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii "A" (...) Panu A. M. (...)". Jako podstawę prawną wskazano wskazano treść § 2 w związku z § 7 ust. 1 pkt 4 lit a) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 150, poz. 1680). W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640) wskazuje, że "przy wymianie prawa jazdy stosuje się tryb i zasady określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami" i to spowodowało weryfikację dokumentacji kierowcy. Z dokumentacji tej wynika, że [...] .08.1961r. po uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu i przedłożeniu stosownych dokumentów A. M. wydano prawo jazdy kategorii "A", natomiast odnośnie prawa jazdy kategorii "B" z dokumentacji wynika, że [...] .04.1980r. A. M. złożył egzamin z zakresu "przepisy o ruchu drogowym" oraz "budowy, obsługi i techniki prowadzenia pojazdów" z wynikiem pozytywnym, natomiast brak jest dokumentu wskazującego, by A. M. zdał trzecią część egzaminu - kierowanie samochodem, gdyż istniejące dokumenty wskazują, że zarówno w dniu [...].04.1980r., jaki i w dniu [...].06.1980r. wynik z tej części egzaminu był negatywny. W związku z dysponowaniem przez A. M. dokumentem prawa jazdy kategorii AB wydanym przez Urząd Gminy w [...] w dniu [...].06.1980r. organ administracyjny podjął próbę wyjaśnienia tej sytuacji, m.in. przeprowadzając rozmowę z A. J., która z upoważnienia Naczelnika Gminy podpisała wydane w 1980r. prawo jazdy, jednak nie dało to żadnego rezultatu. W tej sytuacji organ uznał, że doszło do "negatywnej weryfikacji dokumentów" w zakresie prawa jazdy kategorii B i na tej podstawie wydano decyzję jak w pkt 1. Od powyższej decyzji złożył odwołanie A. M. podając, że decyzja o odmowie wydania mu prawa jazdy kategorii "B" została wydana w postępowaniu o wymianę prawa jazdy z naruszeniem prawa. W szczególności podkreślił, że organ administracyjny z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego uchylił w tym postępowaniu dwie prawomocne decyzje - z 1980r. uprawniające go do kierowania pojazdami tego typu na czas określony i z 1985r. uprawniające do kierowania takimi pojazdami bezterminowo. Nadto podkreślił, że trzykrotnie przystępował do egzaminu praktycznego kierowania pojazdami i przy trzeciej próbie wynik był pozytywny, co oświadczył mu ustnie egzaminator. Na takiej podstawie wydane zostało mu przedmiotowe prawo jazdy, przy czym nie wydano mu żadnych dokumentów, jak choćby kopii wyniku egzaminu i takie dokumenty nie były wydawane osobom egzaminowanym. Odwołujący się zaznaczył, że nieprzerwanie i w sposób bezkolizyjny korzystał przez ponad 20 lat z prawa jazdy kategorii "B", a przez bezprawną odmowę wydania mu tego dokumentu w postępowaniu o jego wymianę - utracił możliwość korzystania z samochodu, który służył mu "do załatwiania bieżących potrzeb życia codziennego jego i współmałżonka, w tym dotyczyło to zwłaszcza przejazdów do szpitala, kontaktów z lekarzem itp." Decyzją z dnia 28.08.2003r. Znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracyjny II instancji podzielił w całości argumenty i podstawę prawną organu I instancji. Nadto dodano, że pozostaje poza sporem, że odwołujący się odebrał w dniu [...] .06.1980r. oryginalny dokument prawa jazdy potwierdzający posiadanie uprawnień w zakresie kat. A i B, jednak dokument ten "stwarza wzruszalne domniemanie, że wydany został na podstawie ostatecznej decyzji stwierdzającej uzyskanie i posiadanie przez skarżącego kwalifikacji do uzyskania prawa jazdy kat. A,B, bowiem podstawę wydania dokumentu prawa jazdy stanowi decyzja administracyjna." Organ podniósł, że "sam skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, z których wynikałoby, ze w okresie od [...] czerwca 1980r. przystępował do egzaminu poprawkowego i egzamin na prawo jazdy kat. B zdał." W ten sposób - zdaniem tego organu - posiadanie przez A. M. uprawnień w zakresie kat. B prawa jazdy nie zostało potwierdzone. Na decyzję tę złożył skargę A. M., który wniósł o jej uchylenie. Skarżący przedstawił argumenty jak w odwołaniu i podał, że organy administracyjne oparły się o dokumentację, do której skarżący nie miał dostępu i których nie mógł kwestionować. Skoro "dokument prawa jazdy podlega specjalnemu rygorowi w zakresie jego wydawania, posiada indywidualne oznaczenia i winien podlegać specjalnej ochronie i zabezpieczeniu przez organ upoważniony do jego wydawania, nie można zdaniem skarżącego domniemywać, iż został on wydany bez podstawy prawnej, a ta okoliczność nie została zauważona przez organ w roku 1980 i 1985." W odpowiedzi na skargę organ administracyjny - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]- wniósł o jej oddalenie uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone przed tą datą, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że organy administracyjne obu instancji przy wydawaniu decyzji zastosowały błędne przepisy, bowiem mimo wniosku o wymianę posiadanego już prawa jazdy kat. A i B na podstawie art. 150 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) - organy zamiast wydać decyzję według wydanego na podstawie tego art. 150 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640) - powołały się na treść Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami wydanego w oparciu o treść innego artykułu ustawy -art. 100 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że cyt. wyżej Rozporządzenie z 2002r. o wymianie praw jazdy samodzielnie reguluje w § 3 wymogi przedłożenia przez obywatela określonych dokumentów takich jak: wyraźnej fotografii, kserokopii dokumentu podlegającego wymianie oraz dowodu uiszczenia stosownych opłat, których brak mógłby skutkować decyzją odmawiającą wymiany dokumentu, natomiast Rozporządzenie to w ogóle nie przewiduje możliwości wydania decyzji o odmowie wydania prawa jazdy, nawet tylko jednej kategorii. Okoliczność, że z treści § 5 ust. 2 tego Rozporządzenia wynika, iż przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami nie oznacza, że te ostatnie przepisy mogą stać się wyłączną podstawą do kwestionowania uprawnień w postępowaniu o wymianę prawa jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że odesłanie do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami dotyczy wyłącznie "zasad i trybu postępowania", a nie rodzaju dokumentów, na podstawie których ma nastąpić wymiana prawa jazdy. Rodzaj dokumentów, co podkreśla się ponownie - został uregulowany samodzielnie przez cyt. wyżej Rozporządzenie z 2002r. wydane w oparciu o art. 150 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Sądu - ma rację organ administracyjny tylko w tym zakresie, że domniemywa się, iż dokument prawa jazdy został wydany na podstawie decyzji administracyjnej, która może być wzruszona, jednakże, co należy podkreślić - wyłącznie w warunkach przewidzianych przez kodeks postępowania administracyjnego. W niniejszym postępowaniu, w sprawie o wymianę prawa jazdy Sąd przyznał w pełni rację argumentom skarżącego, zwłaszcza w zakresie naruszenia prawa przez organy administracyjne, które w postępowaniu o wymianę dokumentu prawa jazdy dokonały niedopuszczalnej ingerencji w prawa nabyte skarżącego. Już poza zakresem tej sprawy Sąd zauważa, że sam brak w odpowiednim urzędzie dokumentów sprzed ponad dwudziestu lat, które ewentualnie potwierdzałyby uprawnienia skarżącego w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii - nie może obciążać strony, która nigdy nie dysponowała takimi dokumentami i sam w sobie nie może prowadzić do wydania niekorzystnej dla tej strony decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że organy administracyjne zobowiązane są do stosowania przepisów wykonawczych wydanych na podstawie ustawy i zgodnie z celem ustawy, a nie przepisów jakichkolwiek, a za takie należy uznać podane i zastosowane przez organy obu instancji w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji -jak w pkt I wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania orzeczono w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. oraz na mocy art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę (...) (Dz.U. nr 153, poz. 1271) w związku z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368) -jak w pkt II wyroku.