II SA/Kr 248/18
WyrokWSA w Krakowie2018-04-04
Skład orzekający: Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia) zamiast wydać decyzję merytoryczną, gdy konieczne do wyjaśnienia kwestie mogły zostać ustalone w postępowaniu uzupełniającym?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, że nie mógł samodzielnie przeprowadzić postępowania uzupełniającego w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, takich jak tryb postępowania legalizacyjnego przed PINB i zobowiązanie inwestora do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. wymagało wykazania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie i że organ odwoławczy nie mógł przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego. Brak takiego uzasadnienia skutkuje naruszeniem przepisów postępowania, co uzasadnia uchylenie decyzji organu odwoławczego.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla planowanej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy, wskazując na brak możliwości zapewnienia ładu przestrzennego i kontynuacji funkcji oraz parametrów zabudowy sąsiedniej. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii związanych z postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz na przedwczesną ocenę możliwości wyznaczenia linii zabudowy. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2018 r. sprawy ze sprzeciwu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w K. kwotę [...](pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 6 listopada 2017 r., nr [...], odmówił ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. [...] obr. [...] przy ul. [...] oraz zjazdu z dz. nr [...] oraz [...], obr. [...]",
W uzasadnieniu podano, iż w dniu 22 listopada 2016 r. wpłynął wniosek A. P. o ustalenie warunków zabudowy dla wyżej wskazanego zamierzenia inwestycyjnego. Po przeprowadzeniu analizy obszaru stwierdzono, że planowana inwestycja nie spełnia łącznie wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt. 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz. U. z 2017 r., póz. 1073 ze zm.), dalej u.p.z.p., gdyż brak jest działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej, która jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Z analizy danego obszaru wynika, że w sąsiedztwie terenu inwestycji nie występuje działka zabudowana w sposób dający możliwość kontynuowania linii zabudowy w odniesieniu do pasa drogowego ul. [...]. Projektowana zabudowa będzie tworzyć oderwany układ zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej bez jakiegokolwiek nawiązania przestrzennego do ukształtowanej tkanki urbanistycznej. Realizacja zabudowy we wskazanej we wniosku lokalizacji - będącej częścią odrębnej przestrzeni urbanistycznej (tereny rekreacyjne - ogródki działkowe) - wykracza poza zasady ustalenia warunków zabudowy poprzez decyzje wz, zasady ograniczającej pozytywne rozstrzygnięcia do inwestycji, które nie naruszają istniejącego ładu przestrzennego. Organ I instancji podkreślił, że kreowanie przestrzeni poprzez dopuszczenie zabudowy poza istniejącymi liniami zabudowy stanowiłoby odrębną przestrzeń urbanistyczną i nie jest zgodne z przepisami prawa, określonymi w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie ma zatem możliwości harmonijnego wkomponowania projektowanej zabudowy w zastany układ przestrzenny obszaru analizowanego.
W dalszej części uzasadnienia wskazano ponadto, że w toku postępowania Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. poinformował, że działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], stanowiąca własność Gminy Miejskiej K., zagospodarowana została na cele [...] Ogrodu Działkowego [...] przez Stowarzyszenie [...] - Polski Związek Działkowców. Z uwagi na fakt, że podmiot ten nie legitymuje się tytułem prawnym do przedmiotowego gruntu, wnioskiem z dnia 30 grudnia 2015 r. Polski Związek Działkowców - Okręg [...] w [...] zwrócił się w trybie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z dniem 19 stycznia 2014 r. przez Stowarzyszenie [...] - Polski Związek Działkowców prawa użytkowania nieruchomości gruntowych, stanowiących działki nr [...], [...] oraz [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]. Wydział Skarbu Miasta podkreślił, że prowadzone czynności wyjaśniające zmierzają do wydania przez Prezydenta Miasta K. decyzji potwierdzającej spełnienie na dzień 19 stycznia 2014 r. przez [...] Ogród Działkowy [...] ustawowych przesłanek art. 76 i stwierdzającej o nabyciu ex lege w tej dacie przez Stowarzyszenie [...] - Polski Związek Działkowców prawa użytkowania zagospodarowanych nieruchomości. Ponadto Wydział Skarbu Miasta poinformował, że przeprowadzona w dniu [...] stycznia 2016 r. rozprawa administracyjna w terenie połączona z oględzinami nieruchomości zagospodarowanych przez [...] Ogród Działkowy [...] wykazała, że na działce nr [...] usytuowana została ponadnormatywna, ogrodzona od reszty ogrodu wysokim płatem i nasadzeniami "altana ogrodowa", w której zameldowany został A. P. z rodziną. Polski Związek Działkowców - Okręg [...] w [...] poinformował, że działka nr [...] pozostaje w zarządzie Polskiego Związku Działkowców i wchodzi w skład [...] Ogrodu Działkowego [...] A. P. pozostaje członkiem Stowarzyszenia [...] i zgodnie ze statutem uiszcza stowarzyszeniu opłaty [...] od zajmowanego terenu. Ponieważ wbrew obowiązującym przepisom prawa budowlanego, a także sprzecznie z art. 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, określającym parametry budynków na działkach ogrodowych Wnioskodawca dokonał znaczącej przebudowy użytkowanej altany, przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] prowadzone jest z urzędu postępowanie w sprawie budowy przedmiotowej altany działkowej, wykonanej bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. P., zarzucił:
- art. 6, 7, 8, 11, 12 § 1,77 § 1 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych, polegającym na przyjęciu, że w realiach przedmiotowej sprawy istnieją podstawy do stwierdzenia rażącej dysproporcji rozmiarów planowanej inwestycji w stosunku do zabudowy sąsiedniej, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosków przeciwnych,
- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie szczątkowego jedynie uzasadnienia nieprzekonywująco wskazującego na motywy przyjętego rozstrzygnięcia, co dodatkowo godzi w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej z art. 8 k.p.a. i daje wyraz dowolności w wydaniu decyzji, poprzez jej niepełne i niedostateczne uzasadnienie;
- art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 2 i art. 2 pkt 1 u.p.z.p., poprzez nieuwzględnienie określonej w tym przepisie definicji ładu przestrzennego oraz naruszenie uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, gospodarczo-społecznych, kulturowych i kompozycyjno-estetycznych występujących na analizowanym terenie, z którymi planowana przez inwestora inwestycja pozostaje w zgodzie, nie przełamując ładu przestrzennego na tym obszarze, ale wpisując się w przestrzeń urbanistyczną, która jest na etapie kształtowania się,
- art. 61 ust. 1 pkt. 1 u.p.z.p., poprzez wskazanie, że za odmową ustalenia warunków zabudowy mogą przemawiać gabaryty planowanej inwestycji, które nie pozostają w sprzeczności z zastaną w obszarze analizowanym zabudową oraz poprzez nieuwzględnienie warunku intensywności wykorzystania terenu na działach sąsiednich, które są niezabudowane oraz uwzględnienie całej powierzchni działki nr [...] dla wyliczenia tego wskaźnika, mimo że teren objęty zamierzeniem inwestycyjnym stanowi wyraźnie wydzieloną część działki nr [...],
- § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez brak analizy odległości narożnych części budynków na działkach nr [...], [...], [...], gdzie z analizy załącznika graficznego wynika, że planowana inwestycja mieści się w linii zabudowy wzdłuż ul. [...], jeśli chodzi o zabudowę jednorodzinną i w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że planowana inwestycja nie stanowi kontynuacji funkcji realizowanych na analizowanym obszarze,
- art. 54 pkt 2 c w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 67 ust. 3 u.p.z.p. i § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustalaniu lokalizacji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy,
- § 3, 4, ,5, 6, 7, 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołujący wskazał również na braki formalne zaskarżonej decyzji, poprzez brak oznaczenia na załącznikach graficznych ustalonej przez organ I instancji linii zabudowy oraz wskazania jej charakteru. Zarzucono również wewnętrzne sprzeczności w treści zaskarżonej decyzji, które to sprzeczności dowodzą, że organ I instancji pobieżnie dokonał analizy i przeprowadził ją w sposób dowolny. Ponadto organ I instancji zasugerował się stanowiskiem wyrażonym przez Wydział Skarbu Miasta UMK, którego argumentacja związana ze stanem prawnym nieruchomości oraz kwestiami właścicielskimi nie ma żadnego znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że uzasadnienie decyzji jest pełne wewnętrznych sprzeczności - organ wskazuje, że odmowa uzasadniona jest tym, że brak jest zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji, a w dalszej części decyzji podaje, że działka stanowiąca teren inwestycji jest położona w obszarze zabudowy o średniej intensywności; w obszarze analizowanym przeważa zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Odwołujący podkreślił, że powyższa sprzeczność prowadzi do wniosku, że analiza jest wewnętrznie sprzeczna, wyniki analizy zostały poddane błędnej analizie, zaś sama analiza nie jest spójna i została sporządzona w sposób nierzetelny. Ponadto A. P. wskazał, że spełnienie wymogu z art. 61 ust. l pkt l ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym następuje już wówczas, gdy co najmniej jedna działka dostępna z tej samej drogi publicznej, która jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy, przy zastosowaniu wprowadzonych przez ustawodawcę zobiektywizowanych standardów decydujących o spełnieniu wymogów zachowania ładu przestrzennego, jednakże z uwzględnieniem tego, że nie może to być jedynie sztywne odwzorowanie już zastanych budynków czy też bazowanie wyłącznie na średnich parametrach - bez dokonania analizy czy też z analizą dokonaną w sposób dowolny i uznaniowy. W ocenie Odwołującego nie bez znaczenia jest okoliczność, że zabudowa w obszarze analizowanym dopiero się kształtuje - istnieją duże działki, które nie są obecnie zabudowane i będą zabudowane w przyszłości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia 10 stycznia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 59, art. 61, art. 64 u.p.z.p., § 1-9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) oraz art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W ocenie organu z akt sprawy wynika, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny, który w piśmie Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z dnia [...] grudnia 2016 r. (k: 153 - 156) nazwany został ponadnormatywną "altaną ogrodową". W piśmie tym wskazano, że ponieważ wbrew obowiązującym przepisom prawa budowlanego, a także sprzecznie z art. 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, określającym parametry budynków na działkach ogrodowych, A. P. dokonał na terenie [...] Ogrodu Działkowego [...] znaczącej przebudowy użytkowanej altany - przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowalnego w K. - Powiat [...] prowadzone jest z urzędu postępowanie nr [...] w sprawie budowy wskazanej wyżej ponadnormatywnej altany działkowej, wykonanej bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowalnej. Jednocześnie Wnioskodawca składając wniosek o ustalenie warunków zabudowy na kopii mapy zasadniczej wskazującej granice terenu inwestycji zaznaczył, że znajdujący się na działce budynek jest budynkiem do legalizacji.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do powyższej kwestii. Jedynie w wynikach analizy stanowiących załącznik nr 1 do wydanej decyzji wskazano, że zamierzenie inwestycyjne będące przedmiotem niniejszego postępowania zostało w części zrealizowane. Organ I instancji powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. P 37/06, podkreślając, że wydana decyzja o warunkach zabudowy może stanowić dokument umożliwiający stwierdzenie zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku inwestycji zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Niemniej jednak organ I instancji nie ustalił, czy Inwestor, tj. A. P. w toku prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. postępowania został zobowiązany do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, jak również nie ustalił w jakim trybie prowadzone jest przedmiotowe postępowanie. Powyższych wątpliwości nie wyjaśnia również pismo Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z dnia [...] grudnia 2016 r. Dlatego też -w ocenie Kolegium - w ponownie prowadzonym postępowaniu konieczne jest wyjaśnienie, w jakim trybie prowadzone jest postępowanie przez organem nadzoru budowlanego i czy A. P. został postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowalne zobowiązany do przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy. Jedynie bowiem w takiej sytuacji możliwe jest prowadzenie przedmiotowego postępowania. Jeżeli natomiast odwołujący nie został zobowiązany do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, konieczne będzie - stosowanie do powołanego powyżej orzecznictwa - umorzenie postępowania z wniosku A. P. o ustalenie warunków zabudowy dla spornego zamierzenia inwestycyjnego.
Nadto organ odwoławczy wskazał, iż przedwczesna była ocena, iż w sąsiedztwie terenu inwestycji nie występuje działka zabudowana w sposób dający możliwość kontynuowania linii zabudowy w odniesieniu do pasa drogowego ul. [...] Nawet gdyby wyznaczenie linii nowej zabudowy na podstawie § 4 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie było możliwe, to nie może to prowadzić automatycznie do wniosku, iż brak jest spełnienia jednej z przesłanek, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Nie jest również wykluczone wyznaczenie nowej linii zabudowy dla planowanej inwestycji. Ustawodawca oprócz ustalania linii zabudowy stanowiącej niejako kontynuacje linii zabudowy istniejącej już na działkach sąsiednich, dopuszcza możliwość wyznaczenie innej linii zabudowy nie wprowadzając organom żadnych ograniczeń co do jej wyznaczania, pod warunkiem, że wynika to z analizy urbanistyczno-architektonicznej. Brak podstaw by przyjąć, iż ta inna linia zabudowy o której mowa w § 4 ust. 4 rozporządzenia, musi nawiązywać bądź do linii zabudowy działek po tej samej stronie, bądź stanowić odwzorowanie linii zabudowy działek leżących po przeciwnej stronie drogi. Niemożność wyznaczenia obowiązującej linii zabudowy, może wynikać jedynie z istotnych przyczyn i zawsze musi być szczegółowo i logicznie uzasadniona tak w decyzji organu administracji, jak i w analizie urbanistyczno-architektonicznej.
W ocenie Kolegium w zaskarżonej decyzji, jak również w analizie urbanistyczno-architektonicznej, w sposób zbyt ogólny uzasadniono niemożność wyznaczenia linii zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Po tej samej stronie co teren inwestycji znajdują się budynki, których linia zabudowy przebiega w niewiele większej odległości od ul. [...], niż budynek na działce nr [...] (np. na działce nr [...] w odległości 3,6 m). Ponadto w analizie nie przedstawiano jak kształtuje się linia zabudowy na działkach po drugiej stronie ul. [...].
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ powinien ustalić, czy postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie jest bezprzedmiotowe, tj. czy A. P. został zobowiązany w toku postępowania legalizacyjnego do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. Jeżeli natomiast organ ustali, że istnieją podstawy do prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, konieczne będzie ponowne przeanalizowanie możliwości ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła Wspólnota Mieszkaniowa zarzucając naruszenie:
- art 138 § 2 kpa poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy powinna zostać wydana decyzja oddalająca
- art. 7 kpa w związku z art. 77 § 4 kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji i przyjęcie, iż nie zachodzą podstawy do oddalenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji gdy organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego,
- art. 61 ust. 1 u.p.z.p. w związku z art. 61 ust 6 u.p.z.p. w związku z §4 oraz §6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż istnieje możliwość ustalenia warunków zabudowy dla działki zabudowanej o nr [...] obr. [...], gdy tymczasem z opinii sporządzonej przez mgr inż. A. U. (dalej jako "Opinia") wynika, iż: (i) nie istnieje możliwość wyznaczenia linii nowej zabudowy, która byłaby zgodna z lokalizacją budynku położony na działce nr [...] obr. [...], (ii) wskaźnik powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki inwestycji kubaturowej na poziomie 0,1% jest drastycznie niski w porównaniu z zabudową na działkach w obszarze analizowanym, (iii) szerokość elewacji frontowej planowanego budynku na poziomie ok. 5 metrów przekracza średnią szerokość elewacji frontowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych w obszarze analizowanym.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W myśl art. 151a § 1 p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Zaskarżona decyzja jest wadliwa z powodu istotnego naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 136 kpa, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 kpa, który to przepis został powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, uchylającej orzeczenie organu I instancji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten zatem wymaga, aby organ odwoławczy wykazał w sposób przekonywujący, że w sprawie nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tylko w przypadku zaistnienia tej przesłanki organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tj. uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W innych przypadkach kpa wymaga wydania decyzji merytorycznej tj. albo utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, albo jej uchylenia i albo orzeczenia co do istoty sprawy albo umorzenia postępowania w sytuacji zaistnienia takich podstaw. Z tymi uregulowaniami koresponduje art. 136 kpa wprowadzający obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
Tymczasem w niniejszej sprawie skarżony organ nie uzasadnił w dostateczny i przekonywujący sposób, w oparciu o konkretne okoliczności sprawy, wyżej opisanych przesłanek z art. 138 § 2 kpa, co do tego, że w oparciu o art. 136 kpa nie był w stanie ze względu na stwierdzone braki przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczając się jedynie do pobieżnego stwierdzenia tychże uchybień w zakresie nie ustalenia, czy Inwestor, tj. A. P. w toku prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. postępowania został zobowiązany do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, jak również w jakim trybie prowadzone jest przedmiotowe postępowanie. Wyjaśnienie, w jakim trybie prowadzone jest postępowanie przez organem nadzoru budowlanego i czy A. P. został postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowalne zobowiązany do przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy, winno być przeprowadzone przez organ odwoławczy samodzielnie, bądź winien on to zlecić organowi I instancji w trybie art. 136 kpa.
Powyższe opisane przez organ odwoławczy okoliczności nie uzasadniają w ocenie Sądu, uchylenia decyzji organu I instancji bez przeprowadzonego w oparciu o art. 136 kpa wyjaśnienia opisanych wątpliwości oraz ewentualnego uzupełnienia dowodów. Powyższe czynności w zakresie pozyskania brakujących danych i informacji nie wymagają szczególnie utrudnionych działań zarówno ze strony samego organu odwoławczego, czy zlecenia ich organowi I instancji, bez uchylania jego decyzji. Nie są skomplikowane co do ich pozyskania i analizy treści uzupełnionych dokumentów. O ile zatem zaistniały w ocenie organu II instancji jakieś wątpliwości w powyższym zakresie, to sama ta okoliczność nie uprawnia organu odwoławczego od unikania zbadania ich we własnym zakresie poprzez uzyskanie odpowiednich danych i wydania decyzji merytorycznej. Samo zatem stwierdzenie opisanych braków nie mogło skutkować w niniejszej sprawie uchyleniem decyzji organu I instancji, gdyż to na organie odwoławczym spoczywa obowiązek działania z urzędu w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym ustalenia powyższych okoliczności samodzielnie w trybie art. 136 kpa. Wobec wyraźnego wymogu wprowadzonego przepisami art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 136 kpa organ odwoławczy winien te kwestie sam ustalić. Organ odwoławczy w tym zakresie w sposób naruszający art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 136 ograniczył się jedynie do wytknięcia organowi I instancji, uchybień w ustaleniu tychże kwestii, bez właściwego wykazania i uzasadnienia przesłanek braku możliwości przeprowadzenia własnego dodatkowego postępowania dowodowego, czy orzeczenia co do meritum.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien uzupełnić wskazane powyżej braki i w zależności od ustalonych okoliczności, stosownie rozstrzygnąć sprawę, kierując się wyżej przedstawionymi uwagami Sądu.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. "c" uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. zasadzając zwrot wpisu i zwrot wynagrodzenia pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło