II SA/Kr 2484/01
WyrokWSA w Krakowie2005-11-29
Skład orzekający: Tadeusz Woś, Małgorzata Brachel-Ziaja, Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich jest zasadna, jeśli skarżący uzyskał je wyłącznie z tytułu służby wojskowej w okresie utrwalania władzy ludowej, a twierdzi, że brał udział w walkach z UPA lub grupami Wehrwolfu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, ponieważ uzyskał je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a brak jest dowodów na jego udział w walkach z UPA lub grupami Wehrwolfu, co stanowiłoby podstawę do zachowania tych uprawnień zgodnie z ustawą o kombatantach.Stan faktyczny
Skarżący S. K. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, utrzymaną w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ uznał, że skarżący nabył uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w Wojsku Polskim po 30.06.1947 r. i nie przedstawił dowodów na udział w walkach z UPA lub grupami Wehrwolfu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i błędne uznanie go za 'utrwalacza władzy ludowej', twierdząc, że odbywał służbę wojskową z poboru i brał udział w walkach z grupami terrorystycznymi.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie WSA: Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Grażyna Firek Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...] lipca 2001 r, Nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r. Nr 142, póz. 950 z późn. zm./ oraz art. 138 par 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 par. 3 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek S. K.; utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 10 2000 r. Nr: [...] o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, iż S. K. uprawnienia kombatanckie nabył wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby pełnionej w Wojsku Polskim po 30.06. 1947 r. W myśl przepisów art. 25 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy przewidziane tą ustawą uprawnienia tracą osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Podniesiona przez S. K. kwestia jego udziału w walkach z UPA, nie mogła odnieść skutku gdyż nie przedstawił on żadnych dowodów uczestnictwa, a z wykazu CA W - nie wynika, aby Odziały KB W ([...]) brały udział w walkach z UPA lub grupami Wehrwolfu. Natomiast istnieją w wykazie zapisy o walkach z niepodległościowym podziemiem. W takiej sytuacji organ nie znalazł podstaw do uchylenia bądź do zmiany zaskarżonej decyzji.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący - S. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 7-9 i 11 -12 , 75, 77, 80 i 107 par. 3 k.p.a . oraz postanowień, art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24. 01. 1994 r. o kombatantach. Urząd bowiem nie przeprowadził wnikliwie postępowania dowodowego, a decyzja nie zawiera uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 par 3 k.p.a. Bezpodstawnie Urząd uznał, że jest on "utrwalaczem władzy ludowej" ze skutkami przewidzianymi art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy, podczas gdy odbywał on służbę wojskową z poboru, w okresie od dnia [...]. 10. 1949 r. do dnia [...] 05. 1952 r. w Ludowym Wojsku Polskim. Został przydzielony do jednostki KB W [...] Pułku [...], na co nie miał żadnego wpływu. Bezpodstawnie przyjęto, że nie brał on udziału w walkach wbrew wykazowi z MON-póz. 162, z którego wynika, że żołnierze [...] pułku walczyli z grupami i bandami terrorystycznymi w okresie jego służby wojskowej. Wobec czego ma prawo do zachowania statusu kombatanta opartego na przepisie art. l ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżący otrzymał uprawnienie kombatanckie z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej. Jednostka, w której służył skarżący brała udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. Brak natomiast dowodów świadczących o udziale skarżącego z w zwalczaniu oddziałów UPA lub grup Wehrwolfu.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r., zatem stosownie do treści art. 97 par 1 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Skarga nie jest zasadna.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie prawidłowo ustalił w oparciu o znajdującą się w aktach dokumentację, że S. K. został przyjęty w poczet członków zwyczajnych ZBoWiD w dniu [...]03. 1978 r. i uzyskał uprawnienie kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 13.10.1951r. do 14.04.1952 r. pełniąc służbę z poboru w Wojsku Polskim w [...] Pułku KBW.
Jak wynika z akt sprawy; skarżący, ubiegając się o przyjęcie w poczet członków zwyczajnych ZBoWiD, - w deklaracji członkowskiej - podał, że w czasie okupacji niemieckiej od 1943 r. był członkiem organizacji AK , a od dnia [...]10.1951 r. do dnia [...] 04. 1952 r. pełnił służbę wojskowa w jednostce która brała udział w walkach z bandami.
Prawo przynależności do ZBoWiD w charakterze członka zwyczajnego i uprawnienia kombatanckie przyznano skarżącemu tylko za służbę w wojsku z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej. Natomiast nie uwzględniono jego udziału w ruchu oporu z uzasadnieniem, że "w tym wieku /14 lat/ nie mógł być wtajemniczony w prace konspiracyjne".
Z wykazu Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 22. 08 1995 r. wynika, że [...] pułk KB W w okresie przypadającym na lata służby skarżącego tj. 1951 r i 1952 r. zwalczał tylko ugrupowania zbrojnego podziemia : NSZ, i bandy rabunkowe, AK, NSZ, NZW, Kraj. Polic. Bezp ./por. k. 23 i 227
Brak jest w aktach dowodów by skarżący brał udział w zwalczaniu oddziałów UPA bądź grup Wehrwolfu.
Zgodnie z postanowieniem art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 .01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności wiatach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2 art. 2 oraz art. 4 . Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 -1939 lub, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
Ponadto stosownie do postanowienia przepisu art. 1 ust. 2 pkt 6 tej ustawy, za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu w jednostkach Wojska Polskiego i zmilitaryzowanych służbach państwowych.
Skoro skarżący uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienie kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności o utrwalenie władzy ludowej, a brak jest podstaw do zachowania tych uprawnień z innych tytułów przewidzianych ustawą, to Kierownik Urzędu do Spraw Kombatanckich w wyniku postępowania weryfikacyjnego prawidłowo zastosował przepis art. 25 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło