II SA/Kr 249/12
WyrokWSA w Krakowie2012-05-08
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana pomimo istotnych odstępstw od projektu budowlanego (np. wykonanie dodatkowego otworu drzwiowego), wyłącza możliwość prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana pomimo stwierdzenia istotnych odstępstw od projektu budowlanego, może być podstawą do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w celu weryfikacji tej decyzji. Brak jest podstaw do umorzenia postępowania naprawczego, jeśli istotne odstępstwa od projektu budowlanego nie zostały należycie wyjaśnione i uwzględnione w procesie wydawania pozwolenia na użytkowanie.Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazania inwestorowi zamurowania dodatkowego otworu drzwiowego w budynku biurowym oraz wykonania innych czynności związanych z zagospodarowaniem terenu. Organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązki, jednak organ odwoławczy uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając brak podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w związku z wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na nieprawidłowe ustalenie daty wykonania dodatkowego otworu drzwiowego oraz brak należytego zbadania kwestii miejsc parkingowych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2012 r. sprawy ze skargi Z.G. i E.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego K. z dnia 10 stycznia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących Z.G. i E.G. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia 29 czerwca 2011r., znak: [....] nałożył na inwestora A.M. obowiązek wykonania czynności i robót budowlanych polegających na:
- zamurowaniu w ścianie budynku biurowego przy ul. [....] w N. otworu drzwiowego do pomieszczenia powstałego pod klatką schodową od strony nieruchomości Z.G. i E.G. - termin do 3 miesięcy od dnia ostateczności w/w decyzji,
- sporządzeniu i przedłożeniu w terminie do 4 miesięcy od dnia ostateczności w/w decyzji dwóch egzemplarzy ekspertyzy budowlanej budynku biurowego przy ul. [....] w N. wraz z określeniem robót koniecznych do wykonania mających na celu doprowadzenie obiektu do zgodności z przepisami Prawa budowlanego oraz rozporządzeń wykonawczych do ustawy,
- sporządzeniu i przedłożeniu w terminie do 4 miesięcy od dnia ostateczności w/w decyzji dokumentu geodezyjnego z naniesionym budynkiem biurowym oraz naniesionymi odległościami ściany tego budynku do granicy z nieruchomością Z.G. i E.G. – przy czym uprawniony geodeta winien mieć na względzie przyjętą granicę i przedstawioną na mapie sytuacyjno-wysokościowej zgodną z terenem wg stanu na dzień 18 września 2003 r. na której był sporządzony projekt zagospodarowania działki do pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku z dnia 22 czerwca 2004 r. znak: [....] Starosty Powiatu W.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 29 czerwca 2011r., znak: [....] złożyli: Z.G. i E.G. reprezentowani przez adwokata R.S.
[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [....] z dnia 10 stycznia 2012r., znak: [....] uchylił zaskarżoną decyzję PINB w W. z dnia 29 czerwca 2011r. i umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy stan faktyczny sprawy wskazując, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (zwanego dalej PINB lub organem I instancji) na wniosek Z.G. i E.G. Wnioskujący, w piśmie z dnia 21 września 2007r. (przekazanym do PINB za postanowieniem Starosty W. z dnia 28 września 2007r., znak:....), domagali się wdrożenia prawem przewidzianych działań w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem i wydanym pozwoleniem na budowę budynku biurowego nr [....] , położonego przy ul. [....] w N. Zarzucili, że sporny obiekt został wybudowany przez inwestora z naruszeniem obowiązków nałożonych decyzją Starosty W. z dnia 22 czerwca 2004r., znak: [....] o pozwoleniu na budowę (k. 2 akt PINB). Następnie organ odwoławczy wskazał, że w dalszej korespondencji z organem nadzoru budowlanego Z.G. i E.G. podnieśli, iż inwestor A.M. wykonała w ścianie spornego budynku wejście nieprzewidziane w pozwoleniu na budowę. Nadto, nie odsunęła miejsc parkingowych przed budynkiem o 2,5 m od granicy z nieruchomością wnioskujących, a wreszcie odstąpiła od realizacji ogrodzenia umożliwiającego zamknięcie parkingu po godzinach urzędowania w budynku. W tym stanie rzeczy Z. i E. G. domagali się od organu I instancji nakazania inwestorowi zamurowania wszelkich otworów okiennych i drzwiowych w ścianie budynku przy ul. [....] - od strony nieruchomości stanowiącej ich własność - jako usytuowanych w odległości mniejszej od granicy niż przewidują to przepisy prawa budowlanego. Nadto domagali się nakazania inwestorowi spełnienia cytowanych powyżej warunków uzgodnień dotyczących parkingu od strony ul. [....] .
W dniu 10 stycznia 2008r. PINB w W. przeprowadził kontrolę przedmiotowego obiektu.
W rezultacie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w dniu 10 października 2008r. PINB w W. wydał decyzję znak: [....] , którą odmówił nałożenia na inwestora - A.M. - robót, których wykonania domagali się wnioskodawcy. Na skutek odwołania złożonego przez Z.G. i E.G. , decyzją z dnia 31 marca 2009r., znak: [....] [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego w K. (dalej zwany MWINB lub organem odwoławczym) uchylił w całości w/w decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Prowadząc postępowanie wyjaśniające raz jeszcze, w dniu 4 września 2009r. organ I instancji przeprowadził ponowną kontrolę nieruchomości zabudowanej budynkiem nr [....] przy ul. [....] w N. , składającej się z działek nr [....] i [....] .
W tak zakreślonym stanie sprawy, w dniu 30 września 2009 r. PINB wydał decyzję znak: [....] , którą odmówił "nałożenia na Inwestora Panią A.M. obowiązku wykonania określonych czynności i robót budowlanych polegających na zamurowaniu wszelkich otworów okiennych i drzwiowych w istniejącej ścianie budynku biurowego przy ul. [....] w N. od strony nieruchomości stanowiącej własność Z. E. G. przy ul. [....] ". Po rozpatrzeniu odwołania skarżących Z.G. i E.G. MWINB wydał decyzję z dnia 2 czerwca 2010r., znak: [....] , w której uchylił w całości opisane wyżej rozstrzygnięcie PINB i raz jeszcze przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Decyzja organu II instancji została następnie zaskarżona do WSA w Krakowie, który prawomocnym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2011r., sygn. akt SA/Kr 3/11, odrzucił skargę Z.G. i E.G. (k. 179 akt PINB).
Rozpoznając sprawę ponownie PINB w dniu 29 czerwca 2011r., znak [....] orzekł o nałożeniu - w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane na inwestora A.M. obowiązku zamurowania w ścianie zachodniej budynku otworu drzwiowego do pomieszczenia gospodarczego pod klatką schodową oraz przedłożenia odpowiednich dokumentów.
Po otrzymaniu wzmiankowanej wyżej decyzji Z.G. i E.G. wystąpili do PINB z wnioskiem o uzupełnienie opisanego wyżej rozstrzygnięcia. W załatwieniu wniosku organ I instancji wydał w dniu 18 lipca 2011r. postanowienie nr [....] , którym odmówił uzupełnienia decyzji.
Odwołanie od decyzji PINB z dnia 29 czerwca 2011r. w ustawowo przewidzianym terminie złożyli Z.G. i E.G. , działający przez pełnomocnika adwokata R.S. .
PINB w W. , przekazując odwołanie do MWINB w K. , nie znalazł podstaw do zastosowania trybu art. 132 k.p.a.
MWINB w K. w uzasadniając swoje stanowisko w sprawie wyrażone w decyzji z dnia 10 stycznia 2012r., znak: [....] podniósł, że z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy wynika, że PINB w W. kolejnymi decyzjami z dnia 12 października 2005r., znak [....] oraz z dnia 1 lutego 2006r., znak [....] udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku, objętego niniejszym postępowaniem (k. 11 i 12 akt PINB). Zdaniem organu II instancji bezspornym w sprawie pozostaje, że wzmiankowane wyżej orzeczenia obejmujące swym zakresem cały proces inwestycyjny dotyczący przedmiotowego budynku nie były przez strony kwestionowane i pozostają w obrocie prawnym.
Następnie zwrócono uwagę, iż kwestionowany przez skarżących, dodatkowy otwór drzwiowy w ścianie zachodniej spornego budynku od strony nieruchomości Z.G. i E.G. został wykonany już na etapie prowadzonej budowy budynku. Sam fakt, jak i data powstania otworu drzwiowego nie budzą wątpliwości. Otwór ten został uwidoczniony m. in. na zdjęciu datowanym na dzień 29 lipca 2005r. (vide k. 54 akt PINB), podczas gdy inwestor wystąpił z pierwszym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie części obiektu w dniu 26 września 2005r. Okoliczności te zostały też potwierdzone przez inwestora pouczonego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Dwa pozostałe sporne otwory: drzwiowy północno - zachodniej oraz okienny w elewacji południowo - zachodniej były przewidziane w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Powoływana przez skarżących zmiana usytuowania obiektu względem granicy - co oczywiste - musiałaby ewentualnie nastąpić na wstępnym etapie budowy (przy wytyczaniu obiektu).
MWINB stwierdził, że kontrole poprzedzające wydanie decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie nie wykazały nieprawidłowości, odstępstw tak w zakresie zgodności obiektu z projektem zagospodarowania działki, jak i projektem architektonicznym.
W ocenie organu odwoławczego odnosząc dotychczasowe rozważania do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia PINB należy uznać, że w stwierdzonych okolicznościach faktycznych sprawy było ono niezasadne.
Powołane w zaskarżonej decyzji jako podstawa rozstrzygnięcia przepisy art. 51 ust 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego. MWINB podniósł, że zasadniczym celem postępowania było zbadanie przez organ nadzoru budowlanego czy prowadzone lub już wykonane, w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne z zasadami wiedzy technicznej oraz w sytuacji stwierdzenia uchybień w w/w zakresie zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do doprowadzenia w/w robót do stanu zgodnego z w/w wymogami.
Zdaniem organu II instancji wymagało jednakże zaakcentowania, że fakt pozostawania w obiegu prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie skutkowało brakiem podstaw do prowadzenia postępowania i wydania decyzji w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego w odniesieniu do inwestycji zrealizowanej na podstawie pozostającej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu odwoławczego nie jest zatem możliwe w tym stanie sprawy dokonywanie ponownej kontroli obiektu na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Następnie organ II instancji podniósł, że w realiach analizowanej sprawy bezprzedmiotowym było prowadzenie postępowania co do oceny legalności przedmiotowej budowy w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Organ dodał także, że chociaż zaskarżona decyzja organu I instancji zapadła na niekorzyść skarżących – to nie stanowiło to naruszenia zakazu "reformationis in peius", o którym mowa w art. 139 k.p.a. MWINB odstąpił od wskazanej wyżej zasady uznając, że w stwierdzonych okolicznościach faktycznych sprawy brak było materialnoprawnych podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia rażąco naruszałoby wskazaną normę prawną. Niezależnie, odstąpienie od stosowania zakazu pogarszania sytuacji prawnej odwołujących było usprawiedliwione argumentowanym już wyżej obowiązkiem uwzględnienia w treści rozstrzygnięcia przez MWINB ostatecznych decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Pominięcie bowiem przy rozstrzyganiu skutków prawnych wynikających z wydanych orzeczeń stanowiłoby samoistne, rażące naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.).
W odniesieniu do uwag zawartych w odwołaniu MWINB stwierdził, iż motywy zaskarżonej decyzji z dnia 10 stycznia 2012r., znak: [....] co do zasady stanowiły odpowiedź na podnoszone kwestie. W odniesieniu do pozostałych zarzutów należało w pierwszej kolejności wskazać, iż organ odwoławczy nie był związany wskazanym przez skarżących częściowym zakresem zaskarżenia decyzji PINB. Wniesiony przez którąkolwiek ze stron środek zaskarżenia przeciwdziałałby uzyskaniu przez rozstrzygnięcie organu I instancji waloru ostateczności w jakimkolwiek zakresie. MWINB podkreślił, że w następstwie wniesionego odwołania na organ II instancji przenoszona jest kompetencja do powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej (por. art. 15 w zw. z art. 127 i art. 128 k.p.a.).
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że nie sposób też było uwzględnić zarzutów skarżących w zakresie, w jakim kwestionowali zgodność z pozwoleniem na budowę parkingu przed analizowanym obiektem. MWINB wyjaśnił, że parking ten istniał w dotychczasowym miejscu już w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji i nie mógł być przedmiotem weryfikacji w sprawie, gdzie punktem odniesienia (i jednocześnie kryterium weryfikacji) było właśnie pozwolenie na budowę. Analiza projektu zagospodarowania działki potwierdziła powyższe spostrzeżenia. Nadto z załączonego do akt sprawy zdjęcia miejsca parkingowe były urządzone już w dniu 1 maja 2004r. Wskazano, że dla nin. sprawy irrelewantna pozostawała akcentowana przez skarżących okoliczność, że w uzasadnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę zawarta była wzmianka o porozumieniu pomiędzy inwestorem a skarżącymi co do sposobu korzystania z parkingu i jego wygrodzenia. W opinii MWINB tego typu uzgodnienia między sąsiadami jako nieobjęte władczym rozstrzygnięciem organu administracji architektoniczno - budowlanej, tj. decyzją o pozwoleniu na budowę, nie mogły być przeto kwestionowane w postępowaniu mającym za przedmiot weryfikację legalności inwestycji przez pryzmat udzielonego pozwolenia. Kwestie te, jako związane z regulacjami prawa sąsiedzkiego mogły być natomiast zdaniem MWINB przedmiotem roszczeń dochodzonych przed sądem powszechnym.
W ocenie organu II instancji kompletnie odrębnym zagadnieniem była natomiast weryfikacja legalności i zgodności z przepisami samego parkingu jako odrębnego obiektu budowlanego. Okoliczności te mogły być uczynione przedmiotem odrębnej sprawy administracyjnej prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego z urzędu lub na wniosek strony.
W konkluzji MWINB stwierdził także, iż w odniesieniu zaś do pozostałych zarzutów (odwołania od decyzji PINB w W. z dnia 29 czerwca 2011r. – dopisek Sądu), nie miał podstaw do ich merytorycznej oceny jako bezprzedmiotowych na tym etapie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów aniżeli w niej zawarte.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [....] z dnia 10 stycznia 2012r., znak: [....] uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [....] z dnia 29 czerwca 2011r. i umarzająca w całości postępowanie przed organem I instancji.
Przechodząc do rozważań wskazać należy przede wszystkim, iż obiekt, którego dotyczy problem zlokalizowany jest na nieruchomości składającej się m. in. z działki nr [....] w N. przy ul. [....] i stanowi własność A.M. j, będącej jednocześnie inwestorem obiektu. Niekwestionowanym faktem pozostaje również, że inwestycja związana z w/w budynkiem była prowadzona w oparciu o prawomocną decyzję Starosty W. nr [....] z dnia 22 czerwca 2004r., znak: [....] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę (k. nr 16 akt PINB). Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że PINB w W. kolejnymi decyzjami z dnia 12 października 2005r., znak: [....] oraz z dnia 1 lutego 2006r., znak[....] udzielił pozwolenia na użytkowanie w/w budynku (k. 11-12 akt PINB) zgodnie z przepisami (art. 54-59g) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623). Świadczy to o tym, iż w obrocie pranym funkcjonuje prawomocna decyzja o pozwoleniu na budowę oraz decyzje o pozwoleniu na użytkowanie. Słusznie zatem podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 10 stycznia 2012r., znak: [....] , że w przedmiotowej sprawie po zakończeniu budowy, stwierdzono w rezultacie obowiązkowej kontroli na zasadzie art. 59a Prawa budowlanego, że obiekt został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi należy stwierdzić, że są one w zasadzie nieuzasadnione. W szczególności podkreślić należy, iż zapisy decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 22 czerwca 2004 r., znak: [....] , na które powołuje się strona skarżąca (tak w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze do Sądu domagając się ich wykonania) nie są elementami rozstrzygnięcia sprawy – elementami decyzji kreującej określone prawa i obowiązki w powstałym stosunku administracyjnoprawnym. Zapis, że "zostały podjęte uzgodnienia z inwestorką: 1) parking będzie odsunięty od ogrodzenia o 2,5 m, ponadto będzie zamknięty po godzinach urzędowania i w dni świąteczne, 2) chodnik od ulicy [....] będzie zabezpieczony przez wmontowane 4 słupków uniemożliwiających parkowanie samochodów /interesantów biura/" zamieszczony został w uzasadnieniu decyzji i stanowi opis, relację prowadzonego w sprawie postępowania oraz stanowiska stron postępowania. Powyższy zapis świadczy tylko o tym, że strony w toku tego postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia na budowę podjęły między sobą takie uzgodnienia. Nie stanowią one jednak elementu rozstrzygnięcia, ani warunków samej decyzji o pozwoleniu na budowę. Również organ architektoniczno-budowlany, który wydaje decyzje o pozwoleniu na budowę nie miał i nie ma podstawy prawnej do nakładania takich obowiązków na inwestora. Dlatego też żądanie skarżących wyegzekwowania przez organy administracyjne tej części decyzji – interpretowanej jako jej warunki - jest bezzasadne. Owe "sporne" zapisy zawarte w uzasadnieniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę z dnia 22 czerwca 2004r. dotyczące zamykania parkingu po godzinach urzędowania i w dni świąteczne, wmontowania słupków na parkingu, a także wykonania ogrodzenia między parkingiem a chodnikiem przy ul. [....] w N. mogą być ewentualnie przedmiotem postępowania przed sądami powszechnymi.
Sąd dopatrzył się jednak dwóch okoliczności skutkujących uchyleniem decyzji obu instancji.
Po pierwsze kwestia otworu drzwiowego do pomieszczenia powstałego pod klatką schodową od strony nieruchomości skarżących w budynku biurowym przy ul. [....] w N. nie została w sposób wystarczający zbadana i wyjaśniona przez organy administracyjne. Sąd zwraca uwagę, że niezaprzeczalnym faktem pozostaje, iż w/w drzwi rzeczywiście istnieją, natomiast rzeczą organów było ustalenie w jakiej dacie zostały one wykonane. PINB w W. w decyzji z dnia 29 czerwca 2011r., znak: [....] wskazał, że "obecny na przesłuchaniu inspektor nadzoru oświadczył do protokołu, że sporny otwór drzwiowy pod klatką schodową był wykonany na etapie budowy co obrazuje wydruk fotografii datowanej na dzień 29-07-2005, otwór ten istniał w momencie odbioru obiektu przez PINB." Wskazał również, że otwór ten nie był przewidziany w projekcie budowlanym, ani też na etapie wykonania nie był opiniowany przez projektanta i rzeczoznawcę d/s p. poż. Zeznania te pozostają w oczywistej sprzeczności z oświadczeniem kierownika budowy oraz wynikami kontroli przeprowadzonej przez inspektora nadzoru budowlanego poprzedzającymi wydanie decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu, z których ma wynikać, iż roboty budowlane przeprowadzono zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę. W aktach sprawy znajdują się jednak tylko decyzje o dopuszczeniu do użytkowania przedmiotowego obiektu i pisma PINB zawierające szczątkowe informacje w tym względzie. I tak np. z pisma PINB z 13.11.2007r. wynika, że kontrole przeprowadzone na obiekcie "nie wykazały aby w trakcie budowy dokonano istotnych odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę nr [....] ." Tym samym "kontrole nie potwierdziły aby Inwestor wybudował obiekt niezgodnie z warunkami wydanego pozwolenia na budowę nr [....] z dnia 12-10-2005r. (...) Przy złożeniu wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie Inwestor załączył oświadczenie Kierownika budowy złożone pod odpowiedzialnością karną z art.233 § 1 Kodeksu Karnego, które stanowi o wybudowaniu obiektu zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę a wykonane odstępstwa polegające na przesunięciu wewnętrznych ścianek działowych i wykonaniu w dwóch pomieszczeniach sufitów podwieszanych są odstępstwem nieistotnym." Brak jednak w aktach sprawy powyższych oświadczeń kierownika budowy oraz protokołów kontroli uniemożliwia Sądowi dokonanie prawidłowych ustaleń i wyciągnięcia jednoznacznych wniosków. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji będzie musiał pozyskać te dokumenty i dokonać ich analizy w kontekście pozostałych ustaleń sprawy. Jeżeli bowiem, jak twierdzi w swoim "oświadczeniu" – "zeznaniach" z dnia 10.03.2008r. inspektor nadzoru budowlanego otwór ten był wykonany na etapie budowy, to niewątpliwie fakt ten musiał być odnotowany w protokole kontroli dokonanej przed wydaniem decyzji o dopuszczeniu obiektu do użytkowania, jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i wybudowanie obiektu niezgodnie z warunkami wydanego pozwolenia na budowę decyzją z 22.06.2004r., nr [....] . Jak bowiem wynika z akt sprawy, a zwłaszcza zamieszczonej w/w decyzji o pozwoleniu na budowę, otwór taki nie był przewidziany w zatwierdzonym tą decyzją projekcie budowlanym (okoliczność ta nie jest zresztą sporna). Słusznie organ odwoławczy w swojej decyzji z 31.03.2009r., znak: [....] podniósł, że "wskazane odstępstwo, w postaci dodatkowego zewnętrznego otworu drzwiowego, jest odstępstwem o charakterze istotnym. Zmienia bowiem ilość wejść do budynku, zmniejsza także powierzchnię ściany budynku. Co więcej odległość otworów drzwiowych i okiennych od granicy nieruchomości sąsiedniej stanowi przedmiot regulacji Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r., w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z uwagi na powyższe zachodzi konieczność uznania, ze jest to odstępstwo od projektu o charakterze istotnym." Stanowisko to w całości zasługuje na aprobatę. W konsekwencji zatem, jeżeli fakt tego istotnego odstępstwa od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę z 22.06.2004r został stwierdzony w protokole kontroli obiektu i niejako zatwierdzony przez późniejsze wydanie decyzji z dnia 12 października 2005r., znak: [....] oraz z dnia 1 lutego 2006r., znak: [....] na użytkowanie w/w budynku, to oczywiście brak jest teraz podstaw do nałożenia na inwestora jakichkolwiek obowiązków w takim stanie faktycznym i prawnym a postępowanie należy umorzyć (zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądowym zasadnie przytoczonym zresztą przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji). Jednak ze wskazanych wyżej dokumentów (które powołują się na oświadczenia kierownika budowy, protokoły kontroli – których jednak brakuje w aktach sprawy) i pism organu wynika, że obiekt został wybudowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę a stwierdzone enumeratywnie odstępstwa miały jedynie charakter nieistotny – czyli należy przypuszczać, że nie wykonano, ani nie stwierdzono wykonania wówczas dodatkowego otworu wejściowego do budynku. Oznaczałoby to zatem, że otwór ten wykonano po wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, a więc w warunkach samowoli budowlanej – co w pełni uzasadniałoby prowadzenie postępowania i merytoryczne orzekanie w trybie art.50 i 51 prawa budowlanego. Ustalenie zatem daty wykonania dodatkowego otworu wejściowego w przedmiotowym budynku ma kardynalne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania. Jednocześnie w przypadku, gdy inne dowody potwierdzą, że otwór wejściowy został wykonany w trakcie budowy przed zgłoszeniem obiektu do użytkowania, to oznaczałoby, że oświadczenie kierownika budowy oraz protokół kontroli obiektu o wykonaniu obiektu budowlanego zgodnie z pozwoleniem na budowę, a w szczególności bez istotnych odstępstw od niego, są nieprawdziwe i wprowadzały organ administracyjny w błąd co do istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie organu. Tym samym organ prowadzący postępowanie powinien zastanowić się wszczęciem z urzędu postępowania w trybie nadzwyczajnym w celu weryfikacji decyzji w przedmiocie dopuszczenia przedmiotowego obiektu (jego części parterowej – decyzja z 12.10.2005r.) do użytkowania. Wówczas losy niniejszego postępowania byłyby de facto uzależnione od ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania.
Po drugie organ odwoławczy nie zbadał precyzyjnie kwestii związanej z miejscami parkingowymi znajdującymi się przy ul. [....] w N. , przed przedmiotowym obiektem – co również było przedmiotem tego postępowania administracyjnego i na co zwracał już uwagę organ odwoławczy w swojej decyzji z 2.06.2010r., nr [....] . W decyzji tej słusznie podkreślono, że postępowanie to dotyczy również kwestii istniejącego parkingu od strony ul. [....] . Jak słusznie wskazały organy administracyjne, utwardzony teren służący jako parking istniał wcześniej, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z 22.06.2004r., nr [....] i decyzja ta go nie obejmowała. Nie oznacza to jednak, że okoliczność ta wyłącza możliwość weryfikacji zrealizowania i lokalizacji samego parkingu jako obiektu budowlanego. Wbrew twierdzeniu organu odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności te powinny być zbadane w tym postępowaniu, a nie w sposób sztuczny i niepotrzebny "uczynione przedmiotem odrębnej sprawy administracyjnej prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego z urzędu lub na wniosek strony." Parking bowiem był od samego początku przedmiotem tego postępowania – co jak wskazano wyżej potwierdzał sam organ odwoławczy – i nie można teraz twierdzić, że strona ma złożyć w tym zakresie odrębny wniosek. Co więcej właśnie korzystanie z parkingu, a na gruncie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru jego lokalizacja i realizacja na podstawie prawa, były podstawową przyczyną wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego. Zatem zagadnienia związane z tym kiedy został on zrealizowany, czy zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym oraz jego lokalizacja są i muszą być przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego w tym postępowaniu, a tym samym podlegać stosownemu wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu. Niedopuszczalne jest odsyłanie strony skarżącej do innego nie toczącego się postępowania z sugestią, że może być ono wszczęte z urzędu lub na dodatkowy wniosek strony w sytuacji gdy postępowanie w tym zakresie toczy się wszczęte pismem skarżących z 21.09.2007r. Rzeczą organów obu instancji było na zasadzie art. 7 i 77 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w tym dotyczący w/w kwestii spornej.
Podsumowując Sąd stwierdził, że brak wyjaśnień organów, o których była mowa w rozważaniach, prowadzi do wniosku, że postępowanie w niniejszej sprawie dotknięte jest wadami, które musiały prowadzić do wyeliminowania obu decyzji z obrotu prawnego. Zdaniem sądu organy nie rozpatrzyły sprawy w jej całokształcie, a ustalenia faktyczne nie spełniają wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest bowiem wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Zaznaczyć należy, że rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Udowodnienie danej okoliczności, w myśl art. 80 k.p.a. ma nastąpić dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania, w sposób zgodny z procedurą przeprowadzi postępowanie dowodowe i na jego podstawie wyda orzeczenie.
Mając na uwadze powyższe, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzje organów obu instancji. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło