II SA/Kr 2494/01
WyrokWSA w Krakowie2005-07-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, WSA Małgorzata Brachel-Ziaja, AWSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia obowiązków na jednego z inwestorów i określiła nowe obowiązki w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jest zgodna z przepisami Prawa budowlanego, w szczególności art. 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na jednego z inwestorów, ponieważ żaden organ administracji nie ma podstawy prawnej do nakazania inwestorowi występowania z wnioskiem o pozwolenie. Zamiast tego, organ odwoławczy prawidłowo określił czynności, które inwestor musi wykonać, aby zalegalizować samowolnie wykonane roboty budowlane i doprowadzić je do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego. W przypadku niewykonania tych obowiązków, organ może wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót lub rozbiórkę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nałożyła na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych budynku. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w części dotyczącej jednego z inwestorów, a w stosunku do drugiego inwestora określono obowiązki w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Skarżący H.C. zarzucił naruszenie prawa własności i kontynuowanie robót bez wymaganych dokumentów, mimo toczącego się postępowania cywilnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2005 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków skargę oddala
II SA/Kr 2494/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 06.2001 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 , art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. - po wstrzymaniu robót budowlanych polegających na wykonaniu docieplenia ścian zewnętrznych i wykładziny ceramicznej cokołu istniejącego budynku mieszkalnego dwurodzinnego piętrowego zlokalizowanego na posesji przy ul. W. w K. - nałożył na Z.T. i J.P. jako inwestorów i współwłaścicieli nieruchomości obowiązek uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na wykonaniu docieplenia ścian zewnętrznych i wykładziny ceramicznej cokołu wyżej opisanego budynku. W decyzji zastrzeżono, że roboty mogą być wznowione po uzyskaniu przez inwestorów decyzji zezwalającej na wznowienie robót, o którą należy wystąpić do dnia 31 lipca 2001 r., załączając inwentaryzację budowlaną, projekt budowlany według którego roboty będą kontynuowane, dokument stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku nie wykonania nałożonego obowiązku zostanie wydana decyzja nakazująca zaniechania dalszych robót i przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 2 i 3 prawa budowlanego).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postanowieniem z dnia [...].05.2001 r. przedmiotowe roboty budowlane zostały wstrzymane.
Roboty mogą być wznowione po uzyskaniu decyzji zezwalającej na ich wznowienie, o którą inwestorzy powinni wystąpić z odrębnym wnioskiem.
W odwołaniu od tej decyzji Z.T. zarzucił, że tylko on jest samodzielnym inwestorem opisanych w decyzji robót budowlanych, wyłącznym właścicielem odrębnego lokalu w tej nieruchomości i wyłącznym dysponentem tej części działki nr "1", w obrysie której posadowiona jest bryła budynku.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. znak: [...], wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z.T., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.:
- uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie nałożenia obowiązków na J. P., i w tym zakresie orzekł , że J.P. nie jest inwestorem inwestycji,
- uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie nałożenia na Z.T. obowiązku uzyskania pozwolenia na wznowienie robót i orzekł , że Z.T. obowiązany jest do wykonania w terminie do dnia 31 sierpnia 2001 r. czynności w celu doprowadzenia samowolnie wykonywanych robót przy dociepleniu parteru budynku do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, polegających na przedłożeniu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta K.:
1. inwentaryzacji budowlanej,
2. projektu budowlanego dokończenia robót budowlanych,
3. dostarczenia dowodu prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w czasie oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 21.05.2001 r. ustalono, że parter przedmiotowego budynku użytkowany jest przez Z.T., a piętro przez J. P.
Organ stwierdził, że w budynku są wykonywane roboty budowlane polegające na obłożeniu ścian parteru warstwą styropianu. Przy wejściu do budynku cokół został obłożony płytkami ceramicznymi.
Inwestorem robót jest Z.T., a roboty były wykonywane w marcu - kwietniu 2001r. bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia.
Północna ściana budynku, na której wykonano docieplenie, usytuowana jest w granicy z działką nr ew. "2", której właścicielem jest H.C., nie zgadzający się na zajęcie terenu jego posesji przez wykonanie docieplenia.
Organ odwoławczy stwierdził , że J.P. został omyłkowo uznany za inwestora.
W myśl przepisu art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, przepis art. 51 znajduje zastosowanie między innymi w przypadku wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, jeżeli jest to przypadek inny niż określony w przepisie art. 48 prawa budowlanego. Ponieważ roboty budowlane wykonane przez Z.T. nie doprowadziły do powstania obiektu budowlanego ani też części obiektu budowlanego, niniejszy przypadek jest przypadkiem innym niż określony w art. 48 prawa budowlanego.
Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego stanowi , że przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust.4 właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie.
Organ I instancji nałożył tymczasem na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Organ II instancji stwierdził, że żaden organ administracji nie ma podstawy prawnej do nakazania inwestorowi uzyskania jakiegokolwiek pozwolenia, o które należy wystąpić z wnioskiem. Występowanie z wnioskami zależy tylko od własnej inicjatywy obywatela.
Dlatego też organ odwoławczy dokonał reformacji zaskarżonej decyzji, określając obowiązki, które doprowadzą wykonywane roboty do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono również, że inwestor "musi zalegalizować już wykonane samowolnie ocieplenie budynku i dlatego wykonane roboty muszą być ocenione pod względem zgodności z warunkami technicznymi." Kwestie wynikające z zajęcia przez ocieplenie terenu sąsiedniej nieruchomości mogą być rozstrzygane przez sąd w postępowaniu cywilnym.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję H.C. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i wstrzymanie samowolnie prowadzonych przez Z.T. prac. Zarzucił , że przed Sądem Rejonowym w K. toczy się postępowanie cywilne w kwestii wynikającej z zajęcia przez inwestora sąsiedniej nieruchomości na skutek wykonanych robót dociepleniowych, a mimo to wykonywane są w dalszym ciągu roboty bez wymaganych dokumentów, co narusza prawo własności skarżącego.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo poniosła, że zaskarżona decyzja nie daje Z.T. prawa do kontynuowania robót, a tylko określa czynności w celu doprowadzenia wykonanych już robót do zgodności z prawem.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/.
Zgodnie z treścią art. 51 ust. 2 prawa budowlanego, będącego podstawą prawną decyzji, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności.
Zgodnie z przepisem art. 51 ust. 4 przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Chodzi tu o sytuację, gdy roboty budowlane wykonane zostały :
1) bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub
3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach.
Stosownie do przepisu art. 28, z uwzględnieniem art. 29 i 30 prawa budowlanego, na wykonanie docieplenia budynku, było wymagane pozwolenie na budowę.
Rozpoczęcie zatem przez inwestora wykonywania docieplenia budynku bez pozwolenia na budowę, stanowiło samowolę budowlaną, co pociągało zastosowanie pewnych sankcji administracyjnych.
Rację miał organ odwoławczy twierdząc, że w wyniku robót wykonanych przez Z.T. nie powstał obiekt budowlany ani jego część, zatem nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 48 nakazujący orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, tylko tryb określony w przepisach art. 50 i 51 prawa budowlanego.
Organ odwoławczy określił w swoim rozstrzygnięciu czynności, których dokonać musi inwestor aby uzyskać decyzję zezwalającą na wznowienie robót budowlanych. Wśród tych czynności organ wymienił m.in. dostarczenie dowodu prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych w trybie powyższych przepisów obowiązków właściwy organ może w drodze decyzji nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego).
Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło