II SA/Kr 250/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie WSA Mirosław Bator Iwona Niżnik- Dobosz / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "[ ] " Sp. z o. o. w T. na postanowienie Wojewody [ ] z dnia 16 grudnia 2013 r., znak: [ ] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [ ] na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa "[ ] " Sp. z o. o. w T. kwotę 457 / czterysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. nr [.....] Wojewoda [.....] , działając na podstawieart. 81 ust. 1, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego(t. jedn. Dz. U. z2013 r., poz. 267, dalej w skrócie "K.p.a."),utrzymał w mocy postanowienie Starosty T. z dnia 17 października 2013 r. znak [.....] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku handlowego na działce nr [.....] w W. , zakończonej decyzją ostateczną Starosty T. nr [.....] z dnia 12 lutego 2012 r. znak [.....] , na żądanie Przedsiębiorstwa [.....] Sp. z o.o. (dalej jako Spółka). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: W dniu 5 grudnia 2012 r. [.....] sp. j. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę budynku handlowego (sklep wielobranżowy spożywczo-przemysłowy) na działce nr [.....] w W. Po stwierdzeniu kompletności wniosku oraz sprawdzeniu dokumentacji pod kątem zgodności z warunkami zabudowy udzielonymi w decyzji Wójta Gminy W. z dnia 21 października 2011 r., Starosta T. wydał w dniu 12 lutego 2012 r. decyzję znak [.....] , którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawcy pozwolenia na budowę projektowanego budynku. Pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r. skierowanym do organu I instancji, Spółka poinformowała, że stanowiące jej własność nieruchomości znajdują się w strefie oddziaływania inwestycji polegającej na budowie stacji paliw, zatem powinna być stroną w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia 12 lutego 2012 r. Wskazała przy tym, że pismo stanowi odwołanie od ww. rozstrzygnięcia. W odpowiedzi, Starosta T. wyjaśnił Spółce za pismem z dnia 23 maja 2013 r. znak [.....] , że pozwolenie na budowę nie dotyczyło stacji paliw, lecz budynku handlowego oraz że Spółka nie sąsiaduje z działką objętą pozwoleniem na budowę, ani też nie znajduje się w strefie oddziaływania obiektu, zatem nie mogła być stroną postępowania i otrzymać decyzji o pozwoleniu na budowę. W piśmie tym Starosta poinformował Przedsiębiorstwo [.....] , że przedmiotowa decyzja została przeniesiona na Firmę [.....] Sp. z o.o. przy ul. [.....] , decyzją Starosty T. z dnia 14 maja 2013 r., znak: [.....] . Kolejnym pismem z dnia 10 czerwca 2013 r., zatytułowanym "Odwołanie", Spółka, uznając pismo organu z dnia 23 maja 2013 r. za postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 12 lutego 2012 r. znak [.....] , wniosła do Wojewody [.....] o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście T. W dniu 20 sierpnia 2013 r. organ II instancji przekazał powyższe pismo strony Staroście T. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością, podając, że według wyjaśnień Spółki zawartych w piśmie z dnia 29 lipca 2013 r., pismo z dnia 10 czerwca 2013 r. należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 17 października 2013 r. znak [.....] Starosta T. odmówił wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku handlowego na działce nr [.....] w W. , zakończonej decyzją ostateczną Starosty T. nr [.....] z dnia 12 lutego 2012 r. znak [.....] . W uzasadnieniu organ wskazał, że obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działkę inwestora oraz działki bezpośrednio sąsiadujące z działką nr [.....] w W. Stronami w postępowaniu zostali uznani właściciele działek nr nr [.....] w W. , które graniczą z działką nr [.....] . Zdaniem organu I instancji nieruchomość Przedsiębiorstwa "[.....] " Sp. z o.o. (działki nr nr [.....] w W. ) nie graniczyła z działką przeznaczoną pod projektowany budynek handlowy, nie znajdując się w strefie oddziaływania tego obiektu, nie zachodzą więc przesłanki zawarte w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W zażaleniu na powyższe, Spółka wskazała na naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlanego poprzez niewłaściwe określenie obszaru oddziaływania inwestycji, a także naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 124 § 2 K.p.a. poprzez nie wznowienie postępowania w sprawie i brak w uzasadnieniu informacji, na jakiej podstawie ustalono obszar oddziaływania inwestycji. Zdaniem strony inwestycja oddziałuje na działki Przedsiębiorstwa "[.....] " Sp. z o.o., które są zagrożone zalaniem przez wodę opadową z rowu melioracyjnego przebiegającego wzdłuż inwestycji. Zaskarżonym w sprawie postanowieniem z dnia 22 października 2013 r. nr [.....] Wojewoda [.....] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując jednakże, że organ l instancji pominął proceduralny obowiązek sprawdzenia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ odwoławczy zauważył, że w piśmie Spółki z dnia 22 kwietnia 2013 r., które wpłynęło do Starostwa Powiatowego w T. w dniu 15 maja 2013 r. informuje się organ, że o decyzji Starosty [.....] z dnia 12 lutego 2013 r., znak [.....] , w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu [.....] sp. j. pozwolenia na budowę budynku handlowego, podjęto wiadomość w dniu 8 kwietnia 2013 r. Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. w analizowanym przypadku termin do złożenia przez Spółkę podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 upłynął zatem w dniu 8 maja 2013 r., natomiast pismo Spółki z żądaniem wznowienia postępowania nadano listem poleconym w Urzędzie Pocztowym T. dopiero w dniu 10 czerwca 2013 r. tj. 33 dni po terminie. W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 K.p.a.,organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W skardze na powyższe postanowienie Spółka podniosła, że organy dopuściły się w sprawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a także art. 138 § 1 w związku z art. 148 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., skutkujące nieprawidłowym wnioskiem, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania upłynął skarżącej w dniu 8 maja 2013 r. W uzasadnienie Spółka wskazała, że organy nieprawidłowo uznały za podanie o wznowienie postępowania pismo Spółki z dnia 10 czerwca 2013 r., podczas gdy podaniem tym było pismo z dnia 22 kwietnia 2013 r., co zresztą zostało podniesione przez Spółkę w samym piśmie z dnia 10 czerwca 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wobec uzasadnionych podstaw skargi, zaskarżone postanowienie należało uchylić jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji z urzędu. Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zagadnieniem spornym było w sprawie ustalenie, kiedy doszło do złożenia przez skarżącą Spółkę wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Starosty T. z dnia 12 lutego 2012 r. znak [.....] . Zdaniem strony skarżącej, wnioskiem inicjującym postępowanie nadzwyczajne było pismo z dnia 22 kwietnia 2013 r., natomiast w ocenie organów, która znalazła wyraz w uzasadnieniach ich rozstrzygnięć w tej sprawie, za wniosek o wznowienie postępowania należało uznać pismo Spółki z dnia 10 czerwca 2013 r. W konsekwencji, organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty T. , orzekające o odmowie wznowienia postępowania, na tej podstawie, że strona żądająca wznowienia postępowania nie dochowała terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, że stanowisko organów administracji było błędne i skutkowało naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W sprawie bezspornym jest, że skarżąca Spółka nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty T. z dnia 12 lutego 2012 r. znak [.....] decyzja ta nie została jej doręczona. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych, osoba, której przysługuje przymiot strony, a która nie brała udziału w postępowaniu i której organ nie doręczył decyzji może wnieść odwołanie aż do chwili wydania decyzji ostatecznej. Ostateczny i nieprzekraczalny termin do złożenia odwołania przez osobę wskazaną wyżej jest taki sam, jak termin do złożenia odwołania przez stronę, której jako ostatniej doręczono decyzję (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 lipca 1999r., sygn. akt IV SA 703/97, wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 1999r., sygn. akt IV SA 1758/97, wyrok NSA z dnia 10 października 2006r., sygn. akt IIOSK 1209/05). Po upływie terminu do wniesienia odwołania decyzja w myśl art. 16 K.p.a. staje się ostateczna. W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku handlowego (sklep wielobranżowy spożywczo-przemysłowy) na działce nr [.....] w W. zostało zakończone decyzją ostateczną Starosty T. z dnia 12 lutego 2012 r. znak [.....] . W piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r. Przedsiębiorstwo [.....] Sp. z o.o. wniosła o uchylenie ww. decyzji, wskazując, że powinna być stroną w postępowaniu zakończonym jej wydaniem. Jednocześnie wskazała, że o wydaniu decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę dowiedziała się w dniu 8 kwietnia 2013 r. Z treści art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wynika, żew sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie zaś do art. 148 § 2 K.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Mając zatem na uwadze treść pisma skarżącej Spółki z dnia 22 kwietnia 2013 r. oraz znany organowi I instancji fakt, że decyzja, której uchylenia żądała Spółka w powołanym piśmie nabyła atrybuty decyzji ostatecznej, rzeczą organu I instancji było dokonanie oceny w trybie art. 235 § 1 K.p.a., czy pisma skarżącej Spółki nie potraktować jako wniosku o wznowienie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1995r., sygn. akt II SA/Gd 1156/96). Z art. 235 § 1 K.p.a. wynika bowiem, że skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany. Wadliwe zatem było działanie Starosty T. , który nie uznał pisma skarżącej Spółki za wniosek o wznowienie postępowania i nie zajął wobec niego stanowiska w przepisanej prawem formie procesowej, o której mowa w art. 149 K.p.a., udzielając jednocześnie merytorycznej odpowiedzi za pismem z dnia 23 maja 2013 r. Wskazać w tym miejscu należy, że jeśli organ I instancji miał wątpliwości, czego w istocie dochodzi skarżąca Spółka w piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r., zobowiązany był pouczyć ją w trybie art. 9 K.p.a. o przysługującym jej środku prawnym. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Pomimo tego, Starosta T. postanowieniem z dnia 17 października 2013 r. znak [.....] odmówił skarżącej Spółce wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty T. nr [.....] z dnia 12 lutego 2012 r. znak [.....] , przyjmując, że żądanie wznowienia zgłoszone zostało w piśmie z dnia 10 czerwca 2013 r. Dalszych naruszeń prawa dopuścił się już organ II instancji, który podtrzymał pogląd organu I instancji, że pismo Spółki z dnia 10 czerwca 2013 r., zatytułowane wprawdzie mylnie "odwołaniem", z którego treści wynikało jednak jednoznacznie, iż Spółka wnosi zażalenie od rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania z dnia 23 maja 2013 r., jest dopiero wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty T. z dnia 12 lutego 2012 r. znak [.....] . W konsekwencji rozpatrzenia zażalenia skarżącej Spółki Wojewoda [.....] uzupełnił uzasadnienie rozstrzygnięcia organu I instancji o dokonanie ustaleń w zakresie przesłanki, o której mowa w art. 148 § 2 K.p.a., przyjmując bezzasadnie, że skarżąca Spółka nie dochowała terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, bowiem miesięczny termin liczony od momentu dowiedzenia się o wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę mijał w dniu 8 maja 2013 r., zaś podanie zostało złożone w dniu 10 czerwca 2013 r. Dokonana zaskarżonym postanowieniem organu odwoławczego akceptacja błędnych ustaleń faktycznych organu I instancji skutkowała naruszeniem przepisów postępowania, a w konsekwencji sankcjonowała działanie organu z pokrzywdzeniem praw podmiotowych skarżącej Spółki. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy art. 7, art. 8 i art. 235 § 1 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i błędne uznanie, że pismo skarżącej Spółki z dnia 22 kwietnia 2013 r. nie jest podaniem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty T. z dnia 12 lutego 2012 r. znak [.....] . Nieprawidłowo natomiast uznano, że podaniem tym jest pismo z dnia 10 czerwca 2013 r., co skutkowało także błędnym przyjęciem, że skarżąca Spółka nie złożyła podania o wznowienie w terminie określonym w art. 148 § 2 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji winny uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną i zastosować wskazane przepisy postępowania administracyjnego, które zapewnią skarżącej Spółce należytą ochronę jej interesów. Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie art. 205 P.p.s.a. zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika ustalone w wysokości określonej w § 18 ust. 1pkt 1 lit. c)rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. jedn. Dz. U. z2013 r., poz. 461) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.