II SA/Kr 2510/01

WyrokWSA w Krakowie2005-11-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Woś, Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja, Sędzia WSA Grażyna Firek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił materiał dowodowy i wyjaśnił stan faktyczny sprawy, przyznając świadczenie pieniężne osobom deportowanym do pracy przymusowej, uwzględniając jedynie fragmenty zeznań świadków i dokumentów potwierdzających wspólny okres pobytu, pomijając inne dowody i zeznania potwierdzające dłuższy okres represji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.), nie wyjaśniając wszechstronnie stanu faktycznego sprawy i nie dokonując prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego. Pominięto zeznania świadków i inne dowody potwierdzające dłuższy okres pobytu skarżącego w obozie pracy, ograniczając się jedynie do okresu wspólnego pobytu ze świadkami posiadającymi własne dokumenty. Brak uzasadnienia odmowy wiarygodności tym dowodom uniemożliwia kontrolę sądową decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący F. Z. domagał się przyznania świadczenia pieniężnego za okres od 1942 r. do 1944 r. z tytułu pracy przymusowej. Organ pierwszej instancji utrzymał w mocy własną decyzję z 1998 r., przyznając świadczenie jedynie za okres od marca 1943 r. do stycznia 1944 r., opierając się na zeznaniach świadków i dokumentach potwierdzających ich pobyt w obozie. Skarżący zarzucił organowi nierzetelne wyjaśnienie sprawy, negatywną ocenę zeznań świadków i nieuwzględnienie dowodów potwierdzających pełny okres jego pobytu w obozie. Do skargi załączył dodatkowe oświadczenia świadków.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie WSA: Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Grażyna Firek Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi F. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 1998 r. Nr [...]; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego F. Z. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2001r., Nr:[...], na podstawie art,127par3, 138 par l pkt. l k.p.a. i 2 pkt 2 lit "a" i art. 3ust. l ar l k.p.a. oraz art. 4 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 31.05. 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm./, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek F. Z. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 1998 r., Nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługiwał na uwzględnienie gdyż zgodnie z przepisem art. 4 ust. l ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy, świadczenie pieniężne przyznawane jest na podstawie dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji. F. Z. nie posiada własnego dokumentu potwierdzającego doznane represje. Dowodami są zeznania świadków, które pozwalają na uznanie wspólnego okresu osadzenia w obozie pracy "B." od marca 1943 r. do stycznia 1944 r. Oparto się przy tym na dokumentach potwierdzających osadzenie świadków P. T. i S. K. w obozie pracy w tym czasie i przyznano uprawnienia do świadczenia pieniężnego skarżącemu przewidzianego w art. l ust. l i art. 4 ust. l i 2 ustawy z dnia 31.05.1996 r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZZSRR, za okres 11 miesięcy tj. od marca 1943 r. do stycznia 1944 r. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący F. Z. podniósł, że z jego pokrzywdzeniem Urząd nie przyznał mu należnych świadczeń pieniężnych, przysługujących mu z ustawy za pracę przymusową za cały okres od dnia[...] 1942 r. do [...] 1944 r. osadzenia go w obozie pracy. Zarzucił on, że organ bez należytego wyjaśnienia sprawy poddał w wątpliwość jego oświadczenie co do czasokresu przebywania w obozie. Bez powinnej wnikliwości dokonał negatywnej oceny zeznań świadków, a nadto nie uwzględnił zeznań tych świadków, którzy potwierdzili pełny okres jego przebywania w obozie i wykonywania prze niego przymusowej pracy. Dodatkowo załączył do skargi oświadczenia świadków P. T. i A. D. stwierdzające, okres wykonywanej przez niego pracy przymusowej w czasie od [...] 1942 r. do [...]1944 r. . W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności; że skarżący nie przedstawił własnych dokumentów, więc dowodami były zeznania świadków S. K. i P. T. wraz z dokumentami które pozwoliły na uznanie wspólnego okresu osadzenia w obozie pracy wraz ze skarżącym. Sąd zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. Zatem stosownie do treści art. 97 par l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. Stosownie do treści art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznając skargę w granicach danej sprawy nie jest związany jej zarzutami i wnioskami oraz podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona. Organ wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 i 77 k.p,a. nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, jak również nie dokonał prawidłowej i wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący , co jest bezsporne nie posiada własnego potwierdzenia w postaci dokumentu stwierdzającego, że we wskazanym okresie od [...] 1942 r. do [...] 1944 r. przebywał w obozie przymusowej pracy "B." w N. Jednakże dowodami w sprawie, jak słusznie zauważa organ są oświadczenia świadków. Organ uznał, iż świadkowie S. K. i P. T. są wiarygodni gdyż posiadają własne dokumenty stwierdzające ich pobyt w tymże obozie. Jednak bez dokonania analizy tych zeznań, wiarygodność świadków odniósł tylko i wyłącznie do potwierdzonego własnymi dokumentami okresu, w którym przebywali oni w obozie "wspólnie" wraz ze skarżącym. Trzeb stwierdzić, iż świadek P. T. na wezwanie Kierownika Urzędu wyjaśnił dokładnie czasokresy służby F. Z. /por. k. 197, które nb. pokrywają się z oświadczeniem skarżącego złożonym w kwestionariuszu oraz w jego oświadczeniach znajdujących się w aktach sprawy. Oświadczenie skarżącego znajduje też potwierdzenie w zgodnych zeznaniach świadków; A. D. /k. 117 i S. F.,/k. 127 , który twierdzą, iż w tym samy ni czasie byli osadzeni w obozie "B." Organ dokonał pobieżnej oceny zeznań świadków przyjmując wbrew ich treści zawężony okres pobytu skarżącego w obozie do czasu, w którym przebywali tam również osadzeni świadkowie, S. K. i P. T. Dokonując takiego "uproszczenia" organ nie ustosunkował się w ogóle do tej części zeznań świadków, w której potwierdzają inny niż własny okres osadzenia i wykonywania pracy przymusowej przez skarżącego. Ponadto organ nie ustosunkował się w ogóle do zeznań wymienionych wyżej świadków A. D. i S. F. potwierdzających, wskazany przez skarżącego okres osadzenia go w obozie "B." od [...] 1942 r. do [...] 1944 r., co uniemożliwia kontrolę sądowoadministracyjną decyzji podjętej w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Trzeba mieć wszakże na uwadze, że przepis art. 107 par 3 k.p.a. nakłada na organ nie tylko obowiązek wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które uznał on za udowodnione i dowodów na których się oparł ale również obowiązek wskazania przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie można zatem budować ustaleń faktycznych uwzględniając tylko niektóre fragmenty materiałów dowodowych z całkowitym pominięciem bez żadnego uzasadnienia tych, które w świetle twierdzeń strony stanowią podstawę faktyczną dla realizacji uprawnienia przysługującego jej z mocy ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym ..... Należy zauważyć, że przepis par 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Pomocy Społecznej z dnia 29. 12. 1999 r. w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i jej okres trwania nie pozbawia mocy dowodowej oświadczeń świadków, jeżeli nie przedstawią oni dowodów wymienionych w par. 2 tegoż rozporządzenia. Przepis ten bowiem stanowi jedynie , że "świadkowie powinni przedstawić dowody...." / por. wyrok NSA z dnia 8. 03. 2002 r. VSA 1865/01 LEX nr 141226/. Mając na uwadze powyższe, wobec naruszenia przepisów art. 7, 77. 107 par l i 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par. l pkt. l lit. "c" i art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło