II SA/Kr 2510/02

WyrokWSA w Krakowie2005-01-31

Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Danielec, Sędzia NSA Piotr Lechowski, AWSA Dorota Dąbek (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracyjne prawidłowo ustaliły ostatni zakład pracy, w którym pracownik był narażony na czynniki szkodliwe wywołujące chorobę zawodową, uwzględniając wszystkie jego późniejsze miejsca zatrudnienia i prowadzoną działalność gospodarczą?
Ratio decidendi
Organy administracyjne naruszyły przepisy k.p.a. (art. 7, art. 77 §1) poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności nie przeprowadzając prawidłowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego czynników szkodliwych w kolejnych miejscach pracy pracownika po zakończeniu zatrudnienia w zakładzie, który miał być ostatnim miejscem narażenia zawodowego. Brak było dowodów na to, że wskazany zakład był rzeczywiście ostatnim, w którym występowały czynniki szkodliwe, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła choroby zawodowej I.P. – uczuleniowego zapalenia skóry rąk. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez NSA w celu uzupełnienia dowodów, organy ponownie stwierdziły chorobę zawodową. Skarżący pracodawca, "E" S.A., kwestionował ustalenia, wskazując na późniejsze zatrudnienie I.P. oraz prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wyjaśniły wystarczająco, czy w kolejnych miejscach pracy I.P. nie występowały czynniki szkodliwe, co mogło wpłynąć na błędne ustalenie ostatniego zakładu pracy narażającego na czynniki szkodliwe.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 sierpnia 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]2002 r. Orzeczono, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA Piotr Lechowski AWSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi "E." S.A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 sierpnia 2002 r. SE [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. orzeka, że wymienione w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2000r. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 1999r., nr SE [...], oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]1999r., nr SE [...], stwierdzającą u I.P. chorobę zawodową uczuleniowe zapalenie skóry rąk, wymienioną w poz. 10 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. Powodem uchylenia decyzji obu instancji była konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego o nowe dowody i okoliczności, które wyszły na jaw w toku rozpatrywania sprawy przed sądem. Organom administracyjnym nie znana była bowiem dokumentacja dotycząca oleju montażowego i płynu do prób ciśnieniowych, w tym ich składu chemicznego, zasad stosowania, używania i ewentualnych przeciwwskazań i szkodliwości dla człowieka, z którymi I.P. miał kontakt zawodowy będąc zatrudniony na kontrakcie w N., a które to dokumenty skarżący pracodawca I.P. "E" S.A. uzyskał z N. już po wniesieniu skargi. Rozpatrując ponownie sprawę choroby zawodowej Powiatowy Inspektor Sanitarny uzupełnił postępowanie wyjaśniające zgodnie ze wskazówkami Sądu. W szczególności uzyskał orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] 2002r., w którym po przeanalizowaniu w/w dokumentów z N. potwierdził istnienie u I.P. istnienie choroby zawodowej. W oparciu o to orzeczenie wydał decyzję z dnia [...] 2002r. nr SE [...], w której ponownie stwierdził u I.P. zatrudnionego w "E" S.A. - obecnie "E" S.A. chorobę zawodową alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk i przedramion. Z treścią tej decyzji nie zgodził się "E" S.A. W wyniku rozpoznania jego odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 12.08.2002r., nr SE [...] , utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, Podtrzymując argumentację zawartą w jej uzasadnieniu i szczegółowo odnosząc się do zarzutów odwołania. W uzasadnieniu stwierdzono między innymi, iż po dniu [...] 1998r. tj. po zakończeniu przez I.P. pracy w "E" na kontrakcie w N., w okresie [...] 1998r.- [...] 2000r. był on bezrobotny, a następnie w okresie od. [...] 2000r. do [...] 2000r. prowadził własną działalność gospodarczą w sklepie z artykułami spożywczymi i szkolnymi, w okresie [...] 2000r. - [...] 2000r. pracował na umowę zlecenie z "D" S.A na stanowisku zbrojarza, w okresie zaś od [...] 2001r. do [...] 2002r. był zarejestrowany jako bezrobotny. Stwierdzono również, że "z dochodzenia epidemiologicznego jasno wynika, że w czasie pracy Pan P. miał kontakt z olejami, płynem antykorozyjnym i gumą. Tak więc ostatnim zakładem pracy, gdzie istniało narażenie zawodowe na substancje chemiczne będące etiologią do rozpoznanego zapalenia skóry rąk i przedramion był "E" S. A." Na decyzję tę skargę do Sądu złożył "E" S.A., zarzucając wydanie decyzji na podstawie błędnych ustaleń faktycznych, z naruszeniem art. 7, 75 §1, 77§1 i §3 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W skardze podkreślono w szczególności, że po zakończeniu pracy w "E" S.A. I.P. prowadził własną działalność gospodarczą oraz pracował jako zbrojarz. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wcześniejszą argumentację. Na rozprawie przez WSA w Krakowie skarżący dodatkowo zarzucił, że I.P. po zakończeniu pracy w "E" S.A. pracował w innym zakładzie pracy, a organy wydające decyzje nie wzięły tego pod uwagę. Uczestnik I. P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2002r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszają prawo. Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Z ust.3 punkt 2 tego paragrafu zaś wynika, że decyzję w sprawie choroby zawodowej przesyła się zakładowi pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową. Należy stwierdzić, że od chwili wydawania w niniejszej sprawie poprzedniego wyroku przez sąd administracyjny, zaszły w sprawie zmiany stanu faktycznego, które powinny być przez organ administracyjny uwzględnione. Tymczasem w niniejszej sprawie organy administracyjne ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że po zakończeniu pracy w "E" S.A. I.P. w okresie od [...] 2000r. do [...] 2000r. prowadził własną działalność gospodarczą w sklepie z artykułami spożywczymi i szkolnymi, a następnie w okresie [...] 2000r. - [...] 2000r. pracował na umowę .zlecenie z "D" S.A na stanowisku "zbrojarza, a ostatnim zakładem pracy, gdzie istniało narażenie zawodowe na substancje chemiczne będące etiologią do rozpoznanego zapalenia skóry rąk i przedramion był "E" S.A. Organy administracyjne nie przeprowadziły jednakże prawidłowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy rzeczywiście w tych kolejnych miejscach pracy nie występowały czynniki szkodliwe wywołujące chorobę zawodową. Z przepisów cytowanego powyżej Rozporządzenia wynika, że decyzję doręcza się ostatniemu zakładowi pracy, w którym pracownik był narażony na działanie czynników szkodliwych. Który zaś z tych zakładów pracy był "ostatnim" - organy nie ustalały. Brak jest bowiem w aktach dowodów świadczących o tym, że cytowane powyżej stwierdzenie, iż "E" S.A. był ostatnim zakładem pracy, w którym występowały czynniki szkodliwe nie jest gołosłowne i że prowadzone było postępowanie wyjaśniające na okoliczność, jakie czynniki szkodliwe istniały w środowisku pracy w prowadzonym przez I.P. sklepie i na stanowisku zbrojarza w "D" S.A. W tym zatem zakresie dochodzenie epidemiologiczne powinno być przez organ administracyjny uzupełnione. Wobec powyższego przyjąć należy, że decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Przeprowadzone zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było dotknięte wadami. Powyższe uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowią zatem przesłankę do uchylenia decyzji obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, uwzględniając w tym zakresie zawarte powyżej wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie nie będzie obarczone wadami prawnymi. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło