II SA/Kr 254/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2025 r. sprawy ze skargi T. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 grudnia 2024 r. nr SKO.OŚ/4170/237/2024 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew skargę oddala. Decyzją z dnia 16 maja 2024 r. znak: ZZMK.471.13.2023.FU nr 397/K/2024, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, art. 89 ust. 1, art. 90 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1336 - dalej u.o.p.), § 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usuniecie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330), a także art. 104 K.p.a. Marszałek Województwa Małopolskiego wymierzył T. S.A. z siedzibą w K., administracyjną karę pieniężną za zniszczenie 1 sztuki drzewa rosnącego na terenie działki nr [...] obr. 1 N. H., w rejonie [...] w K., stanowiącej własność Gminy Miejskiej K., szczegółowo opisanego wraz z lokalizacją w Tabeli nr 1 (w nawiasie podano numer drzewa zgodnie z tabelą, stanowiącą załącznik do protokołu z oględzin z 10 maja 2023 r.). Wysokość administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa organ określił na kwotę [...]zł obliczoną według stawek określonych w Tabeli nr 2. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 17 marca 2023 r. do Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego (dalej: ZPKWM) wpłynęło pismo Zarządu Zieleni M. w K. (dalej: ZZM) z dnia 16 marca 2023 r., dotyczące uszkodzenia, zniszczenia oraz usunięcia drzew rosnących na terenie działek nr [...], [...] [...] oraz w granicy działki nr [...] obr. 1 N. H., w rejonie Fortu [...] w K., stanowiących własność Gminy Miejskiej K.. W zgłoszeniu wskazano łącznie 54 szt. drzew. Do ww. pisma załączono: - tabelę z opisem uszkodzonych, zniszczonych lub usuniętych drzew; - mapę z zaznaczoną lokalizacją ww. drzew; - zdjęcia drzew, o których mowa w przesłanym zgłoszeniu. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu w dniu 10 maja 2023 r. na przedmiotowej nieruchomości ustalono, że teren ww. działek jest nieuporządkowany, zaniedbany, przez co nie spełnia definicji terenów zieleni. Pomiarów dokonano taśmą Hultafors 10M o l klasie dokładności. Wykonano dokumentację fotograficzną. W trakcie oględzin G. K. przedstawiciel firmy Usługi Leśne i Ogrodnicze E. Sp. z o.o. oświadczył, że część drzew na zachód od słupa energetycznego rosła na działce nr [...] obr. 1 N. H., będącej własnością osób fizycznych. Z kolei L. B. (przedstawiciel firmy Usługi Leśne i Ogrodnicze E. Sp. z o.o.) zgłosił wątpliwości dotyczące możliwości dokonania pomiarów obwodów zfrezowanych pni. G. K. oświadczył ponadto, że w lutym 2023 r. nie stwierdził na tym terenie drzew o dużych obwodach, wymagających uzyskania decyzji na wycinkę. Dotyczy to pni drzew wyfrezowanych na działce nr [...] obr. [...] Przedstawiciele ZPKWM stwierdzili wycinkę oraz przycinkę drzew poza zakresem działek będących własnością Gminy Miejskiej K., jednak kwestia własności działek ma zostać wyjaśniona w trakcie postępowania. Łącznie w trakcie ww. oględzin pomierzono i opisano 55 szt. drzew. W odniesieniu do 1 szt. drzewa będącego przedmiotem niniejszej decyzji, w tabeli stanowiącej załącznik do protokołu z oględzin zapisano (w nawiasie podano numer drzewa zgodnie z ww. tabelą): dąb czerwony (nr 40) – obw. pnia na wysokości 5cm – 246 cm, na wysokości 130cm – 186 cm na drzewie widoczne ślady po wcześniejszych cięciach, usunięte młode odrosty, zakres przyciętej korony powyżej 50% (ogólnie). Pismem z dnia 8 sierpnia 2023 r. organ zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uszkodzenia, zniszczenia oraz usunięcia bez wymaganego zezwolenia drzew, rosnących na terenie działek nr [...], [...], [...] oraz [...] obr. 1 N. H., w rejonie Fortu [...] w K., stanowiących własność Gminy Miejskiej K.. Jako strony postępowania ustalono: T. S.A. - właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 §1 k.c. zlecającego wycinkę/przycinkę drzew na terenie przedmiotowych działek oraz ZZM - zarządcę ww. działek, stanowiących własność Gminy Miejskiej K.. Wszczęte postępowanie dotyczyło uszkodzenia 2 szt. drzew, zniszczenia 5 szt. drzew i usunięcia bez wymaganego zezwolenia 12 szt. drzew. Łącznie prowadzonym postępowaniem objęto 19 szt. drzew. Jednak przedmiotowa decyzja dotyczy wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie 1 sztuki drzewa. Organ ustalił nadto, że na terenie przedmiotowych nieruchomości prowadzone były na zlecenie T. S.A. prace związane z wycinką/przycinką drzew, wykonywane na podstawie umowy z dnia 19 maja 2021 r., zawartej pomiędzy T. S.A. (zamawiającym,) a konsorcjum firm Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. oraz Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. sp. k. (wykonawcą). Prace wykonane zostały w terminach: lipiec/sierpień 2022 r. oraz styczeń-luty 2023 r. T. S.A. jako właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego mogła wystąpić do organu o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew zagrażających funkcjonowaniu linii elektroenergetycznych, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p., jednak o takie zezwolenie nie wystąpiła. Prace przeprowadzone w okresie czerwiec-lipiec 2022 r. zostały wykonane bez wiedzy i zgody ZZM - zarządcy działek stanowiących własność Gminy Miejskiej K., zaś prace prowadzone w terminie styczeń-luty 2023 r. wykonywane były za wiedzą ZZM. ZZM pismem z dnia 9 stycznia 2023 r. wskazał wykonawcy wytyczne dotyczące prowadzenia robót. Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o. o. wykonała prace na terenie przedmiotowych nieruchomości niezgodnie z ww. wytycznymi. Działka nr [...] obr. 1 N. H. w rejonie Fortu [...] w K. jest własnością Gminy Miejskiej K. i pozostaje w zarządzie ZZM. Przedmiotowe drzewo rośnie w bliskiej odległości linii elektroenergetycznej. Powyższe oznacza, że T. S.A. jako właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 K.c. mogła wystąpić do organu o wydanie zezwolenia na usuniecie drzewa zagrażającego funkcjonowaniu linii elektroenergetycznych, zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody T. nie złożyła wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie ww. drzewa. W niniejszej sprawie T. S.A. jako zlecająca wykonanie prac związanych z wycinką/przycinką drzew zagrażających funkcjonowaniu linii elektroenergetycznych ponosi odpowiedzialność administracyjną za zniszczenie drzewa. Organ dodał, że administracyjne kary pieniężne naliczane są w oparciu o stawki opłat zawarte w § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330) i art. 104 k.p.a. Zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów, wierzba należy do 1 grupy, zaś olsza do 2 grupy wysokości stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew w zależności od obwodu pnia. W odniesieniu do 1 sztuki drzewa gatunek dąb czerwony w trakcie oględzin w dniu 10 maja 2023 r. stwierdzono zniszczenie drzewa na skutek usunięcia gałęzi w wymiarze znacznie przekraczającym 50% korony z uwagi na fakt, że po wykonaniu cięć pozostawiano część gałęzi w koronie i drzewo to jest żywotne. Od tej decyzji odwołanie wniosła T. Sp. z o.o. z siedzibą w K.. Decyzją z dnia 23 grudnia 2024 r. znak: SKO.OŚ/4170/237/2024, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 5, art 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz ustalenia organu I instancji, które uznał za własne. Organ powtórzył, że T. S.A., będący właścicielem urządzeń przesyłowych — linii elektroenergetycznych, zlecił spółce Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. wykonanie prac związanych z wycinką/przycinką drzew, rosnących w bliskiej odległości linii elektroenergetycznych. Prace prowadzone były na podstawie umowy nr [...] z 19 maja 2021 r. Przedmiotem umowy jest, cyt. — "Wykonanie usługi serwisowej wycinki drzew, krzewów, podrostów i gałęzi w pasie czynnych linii elektroenergetycznych SN i WN na obszarze działania T. S.A. Oddziały w K. i T." (zał. nr [...] do Umowy). Zgodnie z § 2 pkt 2 Umowy do podstawowych obowiązków Wykonawcy należy, cyt. "(...) uzyskanie pisemnych zezwoleń, wymaganych przez obowiązujące przepisy prawa (w tych przypadkach, gdy jest to wymagane) na wycinkę drzew, krzewów, podrostów i gałęzi od właściwych organów administracji publicznej (nadleśnictwa, starostwa powiatowe, urzędy miast, urzędy gmin itp. (...)"— ponadto w myśl § 5 pkt 1 Umowy, cyt. — "Wykonawca, jako podmiot korzystający ze środowiska, jest obowiązany do przestrzegania wymagań ochrony środowiska na podstawie obowiązujących przepisów". Wykonawca prac, tj. Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. nie wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie przedmiotowych drzew. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że T. D. S.A., jako zlecająca wykonanie prac związanych z wycinką/przycinką drzew zagrażających funkcjonowaniu linii elektroenergetycznych, ponosi odpowiedzialność administracyjną za uszkodzenie drzew, które było następstwem działania wykonawcy prac, tj. Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. Z kolei ewentualne zagadnienie dotyczące roszczeń pomiędzy T. D. S.A. (zlecającym), a Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. (wykonawcą prac), jest sprawą rozpatrywaną na drodze cywilnej i pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność administracyjną za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Z uwagi na powyższe ustalenia, administracyjną karę pieniężną za zniszczenie. drzewa należało wymierzyć T. S.A. — właścicielowi urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, zlecającemu wykonanie prac związanych z wycinką/przycinką ww. drzew. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, że odpowiedzialność w zakresie przepisu art. 88 ust. 1 u.o.p. jest zobiektywizowana. Jak się przyjmuje wystarczy jedynie wystąpienie "bezprawia administracyjnego", a więc wykazanie związku przyczynowo - skutkowego między działaniem danego podmiotu, a wycięciem drzew i krzewów, spowodowanego działaniem posiadacza danej nieruchomości. Tym samym skoro odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest czy posiadacz nieruchomości dokonał wycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Bez znaczenia dla zaistnienia odpowiedzialności pozostają także motywy jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2022 znak III OSK 798/21). T. S.A. na żadnym etapie postępowania nie podnosiła, iż przycinka drzew nastąpiła w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności. Z przekazanej kopii umowy zawartej z wykonawcą wynika, że dotyczy ona "wycinki serwisowej drzew pod liniami" oraz że "w razie konieczności przeprowadzana jest wycinka drzew stanowiących zagrożenie dla istniejących linii napowietrznych" (akta nr [...] i [...]), a jak wskazuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku drzew stwarzających zagrożenie, także obowiązują przepisy ustawy o ochronie przyrody w zakresie uzyskiwania zgody na wycinkę (wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., II OSK 810/11). Ww. ustawa nie przewiduje zwolnienia właściciela urządzeń przesyłowych z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew zagrażających funkcjonowaniu urządzeń (art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p.). Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. poza samym powołaniem się na okoliczność, iż "prowadzone prace związane z przycinką drzew pod liniami energetycznymi wynikają zawsze ze stanu wyższej konieczności" (akta nr [...]), nie przedstawiła żadnych dowodów przemawiających za uznaniem, że w realiach niniejszej sprawy zaistniał stan wyższej konieczności. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, by w okolicznościach niniejszej sprawy można było mówić o wystąpieniu stanu wyższej konieczności, który uzasadniałby konieczność usunięcia lub zniszczenia drzew. Obecny w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 10 maja 2023 r., przedstawiciel T. S.A. nie wniósł uwag i zastrzeżeń do wykonywanych pomiarów oraz sporządzonego opisu stanu drzew. Zdaniem Kolegium organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. W szczególności dokonał wszechstronnej oceny okoliczności przedmiotowego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Na tą decyzję T. Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 k.p.a. polegającą na nieodniesieniu się przez Organ II Instancji do wszystkich zarzutów odwołania, - art 77 k.p.a. w zw. z art 84 k.p.a. w zw. z art 140 k.p.a. polegającą na dokonaniu istotnych ustaleń faktycznych wymagających wiadomości specjalnych bez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, - art. 89 ust 7 u.o.p. polegające na nieodstąpieniu od wymierzenia kary w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadka - wykonawcy wynika, że drzewa stanowiły zagrożenie dla bezpieczeństwa z uwagi na to, że stykały się z linią energetyczną co potwierdzają zeznania wykonawcy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji wymierzającej karę pieniężną, za ziszczenie jednego drzewa (dąb czerwony) na skutek nadmiernych cięć jego korony (powyżej 50%) nałożoną na właściciela urządzeń przesyłowych, w sytuacji, kiedy, zlecił on podmiotowi trzeciemu dokonanie przycinki i wycinki drzew wzdłuż linii przesyłowej w ramach usługi serwisowej. W ocenie sądu decyzja jest prawidłowa. Zgodnie z dyspozycja art. 88 ust 1 pk1 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 z późn. zm.(dalej; ustawa) wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa lub krzewu. Przepis art 87a ust 5 stanowi, że usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa. Z kolei art. 88 ust 2 ustawy stanowi, iż kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Zgodnie z art 4§9 1 K.c. urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Niewątpliwie skarżąca spółka, w rozumieniu wyżej przytoczonej regulacji, jako właściciel urządzeń służących doprowadzania energii elektrycznej przy pomocy urządzeń nie należących do części składowych nieruchomości, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa, jest podmiotem odpowiedzialnym za dokonanie zniszczenia drzewa wskutek nadmiernej przycinki. Należało zatem rozstrzygnąć czy strona skarżąca ponosi odpowiedzialność za zniszczenie drzewa przez podmiot trzeci, z którym łączyła ją umowa dotycząca przycinki i wycinki drzew. Innymi słowy czy analizowany przypadek wyczerpuje hipotezę normy, którą nakazuje karę administracyjną nałożyć właściciela urządzeń przesyłowych, którego działania doprowadziły do zniszczenia drzewa, pomimo że fizycznie zniszczenia tego dokonał podmiot trzeci. Odpowiedzialność z tytułu popełnienia deliktu administracyjnego, jakim jest nielegalne usuniecie lub zniszczenie drzewa, jest zobiektywizowana. Karę ponosi posiadacz nieruchomości, na której rosło zniszczone lub usunięte drzewo, przedsiębiorca przesyłowy lub podmiot, który zniszczył drzewo bez zgody posiadacza nieruchomości. Przyjąć należy, iż ustalenie, że sprawca nielegalnej wycinki lub zniszczenia drzewa działał bez zgody posiadacza nieruchomości lub właściciela urządzeń przesyłowych i ponosi za to odpowiedzialność administracyjną, wyłącza możliwość karania posiadacza nieruchomości czy właściciela urządzeń przesyłowych. Ustalenie takie powinno dotyczyć jedynie takiego stanu faktycznego, w którym sprawca nielegalnej wycinki lub zniszczenia drzewa działał bez wiedzy i zgody podmiotów, o których mowa wyżej, lub wbrew ich woli. Działania podjęte przez osoby trzecie, na skutek których dochodzi do usunięcia drzewa lub jego zniszczenia, dokonane na zlecenie posiadacza nieruchomości lub właściciela urządzeń przesyłowych, w wymiarze administracyjnym obciążają właśnie te podmioty, a nie faktycznego sprawcę (wykonawcę) tego deliktu administracyjnego. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2025 r. III OSK 1890/23 zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. oznacza, że do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wystarczające jest samo wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem lub zniszczeniem drzew. Skoro odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest, czy posiadacz nieruchomości dokonał przycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając. Wskazać także można na pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2024 r. III OSK 2631/22 w którym wskazano, że nie można wykładać art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. w ten sposób, że podmiotem odpowiedzialnym administracyjnie jest zawsze podmiot dokonujący fizycznego przycięcia drzew. Taka wykładnia prowadziłaby bowiem do konstatacji, że osoba odpowiedzialna jest zawsze osoba fizyczna dokonująca tej czynności. Tymczasem osobą odpowiedzialną w przypadku zlecenia wykonania takiej czynności jest podmiot zlecający. Podkreślić należy, że badanie prawidłowości wykonania umowy zlecenia nie mieści się w granicach postępowania administracyjnego, gdyż należy do kognicji sądu cywilnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 907/17). W pełni podzielając stanowisko przedstawione w wyżej przywołanych orzeczeniach, wskazać dodatkowo należy, że wykładnia celowościowa przepisów dotyczących kar administracyjnych za wycinkę lub zniszczenie drzew nakazuje z dużą ostrożnością podchodzić do okoliczności wyłączających odpowiedzialność posiadacza nieruchomości lub przedsiębiorcy przesyłowego, w związku, z posłużeniem się podmiotem trzecim do usunięcia drzewa lub dokonaniem czynności, na skutek których drzewo uległo zniszczeniu. W demokratycznym państwie prawnym należy unikać interpretacji, które ułatwiają obchodzenie obowiązków ustawowych. Godzi to bowiem w zasadę zaufania do prawa i jego powagę a także konstytucyjną zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r. VIII SA/Wa 521/17). Przeprowadzone przez organ postępowanie wykazało, iż skarżąca spółka zleciła konsorcjum firm Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. oraz Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. sp.. serwisową przycinkę i wycinkę drzew wzdłuż linii przesyłowych (w pasie czynnych linii elektroenergetycznych SN i WN na obszarze działania T. S.A. Oddziały w K. i T.). Niezależnie od kwestii, czy czynności wskutek których drzewo uległo zniszczeniu były przez stronę skarżącą akceptowane (ewentualnie czy zlecono wykonać tego typu czynności) wskazać należy, iż całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie nie może prowadzić do konkluzji, iż zaistniały przesłanki zwalniające stronę skarżącą, jako właściciela urządzeń przesyłowych z odpowiedzialności za zniszczenie przedmiotowego drzewa, nawet jeżeli czynności zlecone konsorcjum firm Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. oraz Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. były wykonane przez tą firmę wadliwie – niezgodnie z zawartym zobowiązaniem. Jak mowa wyżej, posiadacz nieruchomości co do zasady ponosi odpowiedzialność za działanie swojego kontrahenta, także w wymiarze ewentualnych kar administracyjnych jakie zobligowany jest nałożyć organ administracji stwierdzając popełnienie deliktu, przy nienależytym wykonaniem zobowiązania. Tylko ustalenie, że właściciel urządzeń przesyłowych, w relacji z innym podmiotem dokonującym na jego zlecenie czynności objętych dyspozycją art. 88 ustawy zachował należytą staranność, zwalania go od odpowiedzialności deliktowej, o której mowa w art. 88 ust. 2 ustawy. Należy mieć przy tym na uwadze takie aspekty jak profesjonalizm w działaniu zleceniodawcy (właściciela urządzeń przesyłowych) oraz jakość działań podjętych przez niego a mających na celu wykluczenie możliwości podjęcia działań skutkujących faktycznym zniszczeniem drzew. Ewentualne roszczenia regresowe oraz skutki podnoszonego przez skarżącą spółkę przekroczenia granic zlecenia, mogą być oceniane w ramach postępowania cywilnego, toczącego się przed sądem powszechnym, jednak okoliczności te pozostają bez wpływu na wskazanie podmiotu odpowiedzialnego za zniszczenie drzew na gruncie postępowania administracyjnego. To na właścicielu urządzeń przesyłowych i posiadaczu nieruchomości spoczywa ryzyko doboru wykonawcy prac pielęgnacyjnych. Podmioty te powinny jednocześnie sprawować nadzór nad wykonywaniem zlecenia, w sposób minimalizujący ryzyko zagrożenia dla dóbr chronionych (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2024 r. sygn. III OSK 2202/22). Jeżeli zatem zleceniodawca (skarżący) nie dochował należytej staranności zlecając podmiotowi trzeciemu przycinki drzew a podmiot ten na skutek pomyłki, nieudolności lub w wyniku celowego działania zniszczył drzewa, odpowiedzialność za to ponosi strona skarżąca jako właściciel urządzeń przesyłowych. Co do zarzutów skargi, wskazać należy, że nie jest możliwym precyzyjne wykazanie skali zniszczenia drzewa (jaką koronę drzewo miało przed zniszczeniem). W praktyce organ musiał by dokonać dokładnych pomiarów drzewa tuż przed jego zniszczeniem. Z przyczyn oczywistych było to niewykonalne. Materiał fotograficzny dołączony do akt sprawy wykazuje natomiast, że drzewo opisane jako dąb, jest w praktyce pozbawione korony. Odnośnie zarzutów braku przeprowadzenia postępowania mającego wykazać, że w sprawie ma zastosowanie art 89 ust 7 ustawy (w przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej), sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela wykształcony w orzecznictwie pogląd prawny, że stan wyższej konieczności to zaistnienie nagłej, niespodziewanej, niedającej się przewidzieć sytuacji, w której usunięcie, zniszczenie lub uszkodzenie drzew jest jedyną możliwością usunięcia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu i życiu czy też mieniu. Powinien być to stan nagły i stwarzający na tyle poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa lub krzewy (np. życie lub zdrowie ludzkie), że nie można oczekiwać na przybycie uprawnionych służb lub na uzyskanie odpowiedniego zezwolenia właściwego organu. Przykładem stanu wyższej konieczności jest sytuacja, gdy nad zadrzewioną nieruchomością przechodziły silne burze, które spowodowały powalenie drzew, bądź ich fragmentów, w konsekwencji uszkodzenie sieci elektrycznej i przerwę w dostawie prądu. Uszkodzenie sieci przez drzewa pozbawiło dostaw energii elektrycznej 130 odbiorców, którym awaryjnie dostarczano prąd za pomocą agregatów prądotwórczych. W związku z tym koniecznym było wejście w teren, aby usunąć awarię, na co jej właściciel nie wyraził zgody (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2024 r. II SA/Kr 1294/24). Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zaistniała. Drzewo zostało zniszczone na skutek czynności typowych, dotyczących bieżącego utrzymania linii przesyłowych – jak mowa wyżej serwisowej przycinki i wycinki drzew wzdłuż linii przesyłowej. Mając to na u wadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekła jak w sentencji.