II SA/Kr 257/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w 1/2 części oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K, I) w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. F. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną W. F., córką E. L., zięciem G. L. oraz małoletnimi wnukami A. i K. Ich miesięczny dochód wynosi 2.489 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 1.000 zł, świadczenie rentowe jego żony w wysokości 489 zł oraz wynagrodzenie za pracę zięcia skarżącego w wysokości 1.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom z 1975 roku o powierzchni 56 m- oraz nieruchomość rolna o areale 1,58 ha (nieużytki). Skarżący nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy W. F. podniósł, iż jedynym źródłem jego dochodów jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.000 zł. Żona nie pracuje, jest rencistką, a córka opiekuje się dziećmi. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Przesłanką przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak podniesiono wyżej, jest wykazanie, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy przy tym rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić obie minimum warunków socjalnych. Skoro przesłanką uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżący, jest brak jakiegokolwiek dochodu, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Zarówno skarżący, jak i jego żona oraz zięć uzyskują miesięczne dochody, których łączna wysokość netto wynosi 2.489 zł (średni dochód na członka rodziny wynosi zatem około 500 zł). Skarżący dysponuje majątkiem w postaci domu oraz nieruchomości rolnej. Zdaniem orzekającego w sytuacji majątkowej skarżącego, w szczególności zważywszy na fakt, iż posiada on stałe źródło dochodu, będzie on w stanie ponieść koszty sądowe w połowie. Wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu rozpoznany został z uwzględnieniem aspektu, iż na obecnym etapie postępowania wystąpił przymus działania przez profesjonalnego pełnomocnika. Uzyskiwane przez skarżącego dochody oraz stan posiadanego majątku nie są natomiast wystarczające, aby był on w stanie wygospodarować środki finansowe na porycie kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika z wyboru. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).