II SA/Kr 258/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Małgorzata Brachel – Ziaja (spr.) Sędziowie WSA: Aldona Gąsecka- Duda NSA: Andrzej Niecikowski Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].12.2004r. nr[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 3 ust.4, art. 8 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 7 pkt.4 tudzież art. 38 ust. 1 pkt l i art. 147 ust. 1 pkt l ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 póz. 593) - po rozpatrzeniu odwołania M.K. z dnia 6.10.2004r. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. znak[...] z dnia [...].09.2004r. w sprawie przyznania zasiłku okresowego na czas od 1 września 2004 do 31 grudnia 2004 r. w wysokości 200,00zł miesięcznie - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje.. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe kolegium Odwoławcze stwierdziło co następuje: W dniu 2.09.2004r. M.K. wystąpiła do Wójta gminy L. i Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z prośbą o zasiłek okresowy i socjalny, ponieważ jest bez środków do życia i bez pracy. Nie ma więc żadnych dochodów ani środków na utrzymanie. Decyzją z dnia [...].09.2004r. znak:[...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. przyznał wnioskodawczyni M.K. świadczenie z pomocy społecznej na czas od 1 września 2004 do 31 grudnia 2004r. w wysokości 200.00 zł miesięcznie ze względu na jej trudną sytuacje materialną i brak możliwości zatrudnienia. W lapidarnym uzasadnieniu tej decyzji podano, iż kwota ta została przyznana na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji rodzinnej i materialnej świadczeniobiorcy, która potwierdza że wnioskodawczyni znajduje się w trudnej sytuacji materialnej w związku z brakiem możliwości podjęcia pracy, a wysokość przyznanej pomocy jest uzależniona od możliwości finansowych Ośrodka. W odwołaniu od powyższej decyzji M.K. wniosła o jej uchylenie i przyznanie zasiłku okresowego w wysokości 418 zł, gdyż kwota 200 zł nie wystarczy jej nawet na częściowe pokrycie kosztów utrzymania i na podstawowe artykuły żywnościowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...].12.2004r. zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, a w jej uzasadnieniu wskazano, że organ odwoławczy zdaje sobie sprawę z trudnej sytuacji życiowej skarżącej, lecz wysokość i częstotliwość przyznawanych środków pieniężnych uzależniona jest jednak od możliwości finansowych Ośrodka które są bardzo ograniczone. Ponadto stwierdzono, że przyznana jej kwota jest jedna z najwyższych przyznawanych na terenie gminy, o czym świadczy fakt, że przyznany jej zasiłek jest wyższy od ustawowego minimum, przewidzianego dla tego rodzaju świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.K. zarzuciła, że sprawa nie została należycie rozpoznana W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że znajduje się ona w trudnej sytuacji materialnej, z której wynika, że powinno jej zostać przyznane świadczenie w najwyższej ustawowej wysokości, czyli 418 zł, a przyznany jej zasiłek nie wystarcza na zaspokojenie jej potrzeb bytowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podnosząc że rozmiar pomocy jest uzależniony od możliwości finansowych Ośrodka, które są bardzo ograniczone. W związku z tym organ odwoławczy nie ma podstaw do kwestionowania wysokości przyznanego zasiłku okresowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Decyzje z zakresu opieki społecznej są decyzjami uznaniowymi. Jej istotą jest to, że organ administracji publicznej "po dokonaniu subsumcji, czyli zestawieniu ze sobą stanu faktycznego i prawnego, może wybrać rozwiązanie optymalne ze względu na przyjęty punkt widzenia (...) wybór ten nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale jest ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie" (J. Zimmermann, Prawu administracyjne, Kraków 2005, s.364). Autor ten podkreśla również, że działanie organu w ramach uznania administracyjnego jest ograniczone przez art. 7 k.p.a., gdyż jego działanie jest uzależnione od interesu publicznego i indywidualnego, (ss.371-372). Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności w kształtowaniu aktu administracyjnego, gdyż wymykałoby się to spod kontroli sądowoadministracyjnej. Wydając decyzję uznaniową organ powinien brać pod uwagę szereg czynników obiektywnych. Decyzje uznaniowe powinny być ponadto szczególnie starannie uzasadnione. Organ powinien w sposób jasny wskazać, dlaczego rozstrzygnął w określony sposób. W przypadku uznania administracyjnego organ musi dokonać wnikliwej i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, a na jego podstawie ustalić stan faktyczny sprawy. Również logicznie i wnikliwie należy uzasadnić rozstrzygnięcie co do istoty sprawy ze wskazaniem wszystkich przesłanek, jakimi kierował się organ wydając decyzję. Powyższe zasady nie były przestrzegane przez organy I i II instancji. Organy administracji publicznej w realizacji zadań z zakresu opieki społecznej nie mogą kierować się kryterium jedynie własnych zdolności i możliwości finansowych, pomijając czynniki niezależne od tych organów. W przedmiotowej sprawie właśnie taka sytuacja ma miejsce, gdyż w uzasadnieniu decyzji główną przesłanką odmowy przyznania pomocy społecznej w postaci zasiłku w wysokości 418 zł są przyczyny leżące po stronie organu orzekającego, który nie wyjaśnia jednak w sposób precyzyjny, jakimi zasadami się kierował przy przyznawaniu świadczeń z pomocy społecznej. Organ nie powołał się na żadne wyliczenia, świadczące o tym, że nie można przyznać pomocy w wyższej wysokości. Aczkolwiek wedle ustaleń organu wynika, że skarżącej należałaby się maksymalna kwota świadczenia, to jest 418 zł, to przyznając jej połowę z tej kwoty (200 zł) organ podaje jedynie że brakuje mu środków na przyznanie świadczenia w wyższej kwocie. Jeżeli więc wnioskodawca zasługuje na wyższe świadczenie, to odmowa jego przyznania musi być odpowiednio uzasadniona, a nie w sposób zdawkowy, gdyż wówczas decyzja wymyka się spod kontroli. Podkreślana przez organ odwoławczy okoliczność, że skarżącej przyznano świadczenia wyższe, niż innym osobom w Gminie nie ma wpływu na ustalenie wysokości świadczenia w przedmiotowej sprawie. Każdy przypadek bowiem należy analizować indywidualnie, w odniesieniu do norm ustawowych i możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej, mając na uwadze zarówno szczególną sytuację strony, jak i zasobność Ośrodka. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził naruszenie art. 7, 77 i 107 K.p.a. i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145§1 pkt l lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.)