II SA/Kr 258/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-12-28
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy się prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż jej dochody i majątek nie pozwalają jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowiło jej ciężar dowodu. Posiada ona stałe źródła dochodu, a jej sytuacja finansowa nie uległa znaczącej zmianie od momentu pierwszego wniosku o prawo pomocy. Ponadto, biorąc pod uwagę długotrwałość postępowania administracyjnego i sądowego, skarżąca powinna była spodziewać się konieczności poniesienia wydatków i mieć możliwość wygospodarowania środków.Stan faktyczny
Skarżąca Z.D. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oddalające jej zarzut na postępowanie egzekucyjne. W toku postępowania sądowego skarżąca została częściowo zwolniona z wpisu sądowego, a w pozostałym zakresie jej wniosek oddalono. Następnie skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu, przedstawiając swoje dochody i wydatki. Postanowieniem referendarza sądowego wniosek ten został oddalony, a skarżąca wniosła sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt II SA/Kr 258/10 Kraków, dnia 28 grudnia 2010 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 listopada 2009 roku, znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne postanawia: oddalić wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata.
Niniejsza sprawa została wszczęta na skutek skargi wniesionej przez Z.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2009 roku, znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 30 czerwca 2010 roku skarżąca została zwolniona od wpisu sądowego w % części, zaś w pozostałym zakresie jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony. Wnosząc zażalenie na powyższe postanowienie, Z.D. rozszerzyła swój wniosek poprzez żądanie ustanowienia adwokata z urzędu.
Ze złożonego oświadczenia wynika, że Z.D. prowadzi gospodarstwo domowe z 25-letnim synem M.D. oraz 23-letnią córką J.D. - niepracującymi studentami. Dochód rodziny stanowi kwota 2.685,93 zł na którą składa się miesięczne wynagrodzenie skarżącej w wysokości [...] zł brutto oraz kwota dopłat z [...] w wysokości 6.210,32 zł rocznie (tj. 517,523 zł miesięcznie). Skarżąca podała, że wydatki rodziny przedstawiają się następująco: energia elektryczna, woda, opał, telefon - ok. 400 zł miesięcznie, najem siły roboczej i maszyn do utrzymania kultury rolnej ziemi średniorocznie 3.800 zł (tj. ok. 300 zł miesięcznie). Opłata za studia syna i córki wynosi łącznie 480 zł miesięcznie. Pozostała zaś kwota pochłaniania jest przez koszty utrzymania i wyżywienia rodziny.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 października 2010 roku wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika został oddalony. Z.D. wniosła w terminie sprzeciw. Nie wskazała, jakiego sposobu zakończenia postępowania oczekuje, nie podniosła także żadnych zarzutów przeciw postanowieniu referendarza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.)
Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym-gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją, stworzoną z myślą o osobach, które z definicji nie są w stanie ponieść kosztów prowadzenia sprawy, nie rezygnując przy tym z koniecznego, niezbędnego dla egzystencji utrzymania, a odmowa przyznania tego prawa istotnie mogłaby zamknąć im drogę do sądu.
W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, iż posiadany przez nią majątek jak również dochody przez nią uzyskiwane nie pozwalają jej ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a to na niej spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie. Z.D. posiada stałe źródło dochodu zarówno z wynagrodzenia za pracę jak również z dopłat z ARiMR. Składając swój pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca oceniła swoją sytuację majątkową, potrzeby związane z prowadzeniem niniejszej sprawy i objęła zakresem wniosku jedynie zwolnienie od kosztów sądowych, nie zaś prawo pomocy w zakresie pełnym, a zatem również w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Nowe oświadczenie o dochodach i stanie majątkowym skarżącej nie wskazuje, aby jej sytuacja finansowa zmieniła się znacząco od momentu, kiedy składała pierwszy wniosek. Oświadczenie to różni się jedynie wskazaniem kwoty opłat za studia dorosłych dzieci, jednakże jak wynika z akt sprawy, studiowały one już w momencie składania pierwszego z wniosków.
Sąd miał na uwadze również to, na jakim etapie znajduje się kontrolowane postępowanie administracyjne. Skarga Z.D. dotyczy nie postępowania jurysdykcyjnego, w którym dopiero rozstrzygano by o jej obowiązkach bądź prawach. Zaskarżony akt administracyjny został wydany w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem w sytuacji, kiedy już od pewnego czasu w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja administracyjna, nakładająca na skarżącą określone obowiązki, a przedmiotem postępowania na tym etapie jest wyłącznie doprowadzenie do wykonania tychże obowiązków. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja o nakazie rozbiórki została wydana [...] października 2004 roku. Również samo postępowanie sądowoadministracyjne toczy się od prawie roku. W tej sytuacji trudno mówić, że skarżąca została zaskoczona koniecznością poniesienia znacznych kosztów prowadzenia swojej sprawy, których nie mogła w żaden sposób zaoszczędzić. Wręcz przeciwnie, czas trwania sprawy wskazuje, że była zdolna do wygospodarowania środków pieniężnych, odkładając nawet nieznaczne sumy przez kilka lat, winna się bowiem spodziewać, iż z prowadzeniem postępowania wiąże się konieczność poniesienia wydatków.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak
w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art.
260 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło