II SA/Kr 258/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 listopada 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne p o s t a n a w i a zwolnić Z.D. od wpisu sądowego od złożonej skargi w 1/2 części; I) w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne skarżąca Z.D. wniosła o zwolnienie jej z tej opłaty sądowej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, wobec tego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] marca 2010 roku, skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła brak przesyłając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z 25-letnim synem M.D. oraz 23-letnią córką J.D. . Ich miesięczny dochód wynosi 2 685,93 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości [...] zł brutto oraz dopłaty z ARiMR w wysokości [...] zł rocznie ([...] zł miesięcznie). W skład majątku skarżącej wchodzi nieruchomość rolna o areale 2,96 ha. Nie posiada ona natomiast żadnych oszczędności, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy Z.D. podniosła, iż wysokość jej wynagrodzenia za pracę w MODR K. wynosi [...] zł netto. Na utrzymaniu skarżącej pozostaje dwoje dorosłych studiujących zaocznie dzieci, które nigdzie nie pracują. Syn M. ma orzeczenie o niepełnosprawności. Dzieci nie są zarejestrowane w urzędzie pracy jako bezrobotni, gdyż po pierwsze nie ma tam żadnych ofert pracy, a po drugie, jako studenci, mają ubezpieczenie w zakładzie pracy skarżącej. Wydatki skarżącej przedstawiają się następująco: energia elektryczna, woda, opał, telefon – ok. 400 zł miesięcznie, najem siły roboczej i maszyn do utrzymania kultury rolnej ziemi średnio rocznie 3.800 zł (tj. ok. 300 zł miesięcznie), a utrzymanie i wyżywienie rodziny pochłania resztę pieniędzy. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części lub określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 3 i 4 w/w ustawy). Należy zauważyć, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego w przedmiotowej sprawie skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Przemawia za tym wysokość uzyskiwanych w miesiącu dochodów oraz fakt, że dochody te przypadają na trzyosobową rodzinę. Skarżąca ma bowiem na utrzymaniu dwoje studiujących dzieci. Syn i córka skarżącej nie uzyskują przy tym żadnych dochodów, a ich nauka dzieci pociąga za sobą określone wydatki. Syn skarżącej posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. Wynagrodzenie miesięczne za pracę skarżącej wynosi [...] zł netto (dowód: zaświadczenie z dnia [...] lutego 2010 roku o dochodach Z.D. w aktach sprawy). Zestawiając wysokość uzyskiwanych dochodów z wysokością wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł, należy stwierdzić, że uiszczenie wpisu w pełnej wysokości w sytuacji finansowej skarżącą mogłoby stanowić zbyt duże obciążenie. Stąd decyzja o zwolnieniu skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego w 1/2 części. Orzekający nie przychylił się do wniosku skarżącej o zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych w całości. Wynagrodzenie pobierane przez skarżącą choć nie jest wysokie, stanowi jednak stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy także zauważyć, iż skarżąca jest właścicielką majątku w postaci nieruchomości rolnej, która przynosi pewne pożytki. Wysokość dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynosi [...] zł rocznie, a oprócz tego skarżąca może korzystać z pożytków naturalnych, co obniża koszty związane z utrzymaniem. Ponadto posiadany majątek może ewentualnie służyć, w przypadku braku bieżących środków pieniężnych, jako zabezpieczenie kredytu bądź pożyczki. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, zdaniem orzekającego udzielenie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od konieczności uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w 1/2 części stanowi w niniejszej sprawie wystarczającą pomoc państwa. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).