II SA/Kr 258/15

Kraków, dnia 11 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 grudnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; 2/ ustanowić dla skarżącej M.B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. W dniu 23 marca 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżąca nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych. Ma dom we współwłasności oraz nieruchomość rolną o powierzchni 15 arów, na której stoi dom. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe ma stały miesięczny dochód w wysokości 1300 zł. Wydatki skarżącej wynoszą ok. 250 zł. Skarżąca przedstawiła fakturę za zakup okularów na kwotę 349,99 zł oraz faktury za usługi ksero i tusz do drukarki oraz papier. Postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r. Referendarz Sądowy oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącej radcę prawnego. Od powyższego postanowienia w zakresie pkt I skarżąca złożyła sprzeciw w którym podniosła, iż zakup tuszu czy papieru do drukarki jest dla niej konieczny, z uwagi na obronę swoich praw. Oprawki do okularów zostały wybrane w firmie okulistycznej i są odpowiednie dla szkieł koniecznych dla wady wzroku jaką ma skarżąca. Podniosła, iż ma problemy zdrowotne i ponosi w związku z tym koszty leczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, nr 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) stanowi, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Artykuł 245 § 1 P.p.s.a określa, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z przepisem § 2 prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej i dlatego muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Biorąc po uwagę całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie zasługuje na przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca dysponuje bowiem stałym miesięcznym dochodem w kwocie 1300 zł. Jej miesięczne wydatki wynoszą ok. 250 zł. Wnioskodawczyni nie posiada wprawdzie przedmiotów wartościowych, ani oszczędności, jest jednakże współwłaścicielką nieruchomości. W ocenie Sądu skarżąca jest wstanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie stanowi jedynie wpis sądowy. Należy zwrócić uwagę, iż została już uwzględniona sytuacja zdrowotna i wysokość osiąganych przez skarżącą stałych dochodów poprzez ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 w związku z art. 245 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.