II SA/Kr 258/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na uchwałę Rady Gminy Czernichów z dnia 25 listopada 2024 r. nr IX.113.2024 w przedmiocie wyrażenia zgody na zamianę nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 25 stycznia 2025 r. [...] wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Czernichów z dnia 25 listopada 2024 r. nr IX.113.2024 w sprawie wyrażenia zgody na zamianę nieruchomości. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2025 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego zaskarżoną uchwałą – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżąca nadesłała pismo z dnia 13 maja 2025 r., w którym podała swój numer PESEL oraz wyjaśniła, że nie jest właścicielką nieruchomości objętych zaskarżoną uchwałą wobec czego nie przysługuje jej interes prawny prywatny w rozumieniu materialnym. Skarżąca wskazała, że jej celem jest obrona interesu publicznego i legalności działań organów gminy, których reprezentuje i chce dbać o dobro wszystkich mieszkańców. Skarżąca stwierdziła, że jako radna gminy brała udział w głosowaniu nad uchwałą oraz zgłaszała przed głosowaniem uwagi do jej legalności. Skarżąca uważa, że ma ustawowy obowiązek kontroli działań Rady Gminy pod kątem zgodności z prawem (art. 23 ustawy o samorządzie gminnym). W dalszej części pisma skarżąca przedstawiła przepisy prawa, które zostały naruszone przez zaskarżoną uchwałę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a także w sprawach skarg na inne niż wyżej wymienione akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W myśl art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie przepisu szczególnego jakim jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm., zwanej dalej u.s.g.). Zgodnie z tym przepisem, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że osoba skarżąca uchwałę organu gminy musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną. Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawnej, odebrane lub ograniczone jakiekolwiek prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony obowiązek dotychczasowy. Związek między własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi istnieć obecnie, a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Musi być to związek aktualny, realny i indywidualny, a więc nie powinien polegać na "zainteresowaniu" wnoszącego skargę podjęciem albo uchyleniem określonego aktu, który nie oddziałuje bezpośrednio na jego sferę prawną, a co stanowiłoby jedynie o istnieniu interesu faktycznego. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a zaskarżonym aktem. Chroniony prawem interes, na którego naruszenie powołuje się skarżący, powinien być konkretny i realny, zaś związek między własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego, a zaskarżoną uchwałą musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożonych obowiązków (por. wyrok TK z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, opubl. w OTK-A 2003/8/84; wyrok TK z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt SK 76/06, opubl. w OTK-A 2008/7/121; postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2638/16, wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1015/14,; wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1034/10, CBOSA). Innymi słowy za podstawę ustalenia istnienia legitymacji do wniesienia skargi w oparciu o naruszenie interesu prawnego uznaje się tylko taką sytuację, w której istnieje możliwość wykazania zindywidualizowanego i skonkretyzowanego interesu o charakterze osobistym, dotyczącego danej osoby w sposób bezpośredni, wynikającego ze ściśle określonej normy prawa materialnego, który został naruszony. Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 13 maja 2025 r. skarżąca nie jest właścicielką żadnej z nieruchomości wymienionych w zaskarżonej uchwale, ani nie wykazuje w stosunku do nich jakichkolwiek uprawnień. Brak jest zatem bezpośredniego wpływu zaskarżonej uchwały na prawa i obowiązki skarżącej, które wynikałyby z konkretnej normy prawnej. Tym samym nie istnieje po stronie skarżącej interes prawny uzasadniający rozpoznanie skargi. Również fakt pełnienia przez skarżącą funkcji radnej Rady Gminy Czernichów nie świadczy o tym, że jest ona uprawniona do wniesienia skargi na uchwałę podjętą przez tą Radę. Pełnienie mandatu radnego nie stanowi bowiem samoistnej podstawy do zaskarżania uchwał organów jednostki samorządu terytorialnego. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie daje radnemu prawa do zaskarżenia każdej uchwały gminy, gdyż intencją tego przepisu nie jest uczynienie z sądu organu odwoławczego, z którego mógłby zawsze korzystać radny w razie podjęcia przez radę uchwały wbrew jego stanowisku wyrażonemu podczas głosowania. Przepis ten nie uprawnia również radnego do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w interesie publicznym, czy też w imieniu mieszkańców gminy. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy zaskarżona uchwała dotyczy radnego "osobiście", to jest ogranicza lub pozbawia go jego własnych uprawnień chronionych prawem. Tymczasem jak to już zostało powyżej wskazane zaskarżona uchwała nie dotyczy "osobiście" skarżącej. Oznacza to, że po stronie skarżącej brak jest interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.