II SA/Kr 2587/02

WyrokWSA w Krakowie2006-05-24

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Krystyna Daniel, Izabela Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ drugiej instancji prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy ogrodzenia, uznając sprawę za bezprzedmiotową, podczas gdy istniały wątpliwości co do naruszenia przepisów prawa budowlanego i przekroczenia granicy działki?
Ratio decidendi
Organ drugiej instancji, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie, orzekł co do istoty sprawy, błędnie uznając ją za bezprzedmiotową. Sąd uznał, że stanowisko organu było nielogiczne i sprzeczne z przepisami, ponieważ organ przyjął, że inwestorka nie naruszyła prawa budowlanego, jednocześnie stwierdzając brak przedmiotu postępowania. W ocenie sądu, organ drugiej instancji nie przeanalizował wszystkich aspektów sprawy, w tym charakteru drogi i potencjalnego naruszenia przepisów, arbitralnie uznając sprawę za niepodlegającą jurysdykcji nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy ogrodzenia przez R.Z. od strony ogólnodostępnej drogi dojazdowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej w celu ustalenia, czy ogrodzenie nie przekracza granicy działki. Po niewywiązaniu się z obowiązku, organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę ogrodzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając je za zbędne i wadliwe, ponieważ droga nie miała statusu drogi publicznej, a ogrodzenie wykonano w miejscu poprzedniego. Skarżący E.D. zarzucił błędne ustalenia faktyczne i wadliwość decyzji organu drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel NSA Izabela Dobosz (spr.) Protokolant: Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006 r. sprawy ze skargi E.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2002r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego E.D. kwotę 10,- (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 2587/02 UZASADNIENIE Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 5 X 2001r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r., ze zm.) oraz art. 104 § 1 kpa, nałożono na R.Z. obowiązek przedłożenia geodezyjnej inwentaryzacji usytuowania ogrodzenia względem granicy działki, potwierdzającej fakt nie przekroczenia tej granicy w wyniku budowy ogrodzenia. Obowiązek ten nałożono w celu doprowadzenia ogrodzenia działki nr ewid. "1" i "2" od strony drogi dojazdowej oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] w miejscowości D. gm. M. do stanu zgodnego z prawem. Ustalono, że nałożony obowiązek powinien być wykonany do 30 XII 2001 r., gdyż w przeciwnym razie zostanie zastosowany przepis art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki ogrodzenia). W uzasadnieniu decyzji, w powołaniu się na wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 5 VI 2001 r. ustalono, że na działce nr ewid. "1" i "2" w D. gm. M., znajduje się ogrodzenie trwałe od strony ogólnodostępnej drogi dojazdowej oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], będącej we władaniu Urzędu Gminy w M. Przedmiotowe ogrodzenie składa się z 13 przęseł betonowych ażurowych o długości 2,0 m i wysokości 1,7 m. Ogrodzenie to jest usytuowane  w odległości 3,0 - 3,4 m od ogrodzenia metalowego znajdującego się po przeciwnej stronie drogi. E.D., na którego żądanie wszczęto postępowanie, podniósł w piśmie z 21 III 2001r., iż ogrodzenie to zostało wybudowane w pasie drogowym. R.Z. do protokołu kontroli oświadczyła, że ogrodzenie wykonała jesienią 2000r. od strony drogi w miejscu poprzednio istniejącego ogrodzenia z siatki metalowej, przymocowanej do słupków metalowych, i że nie zgłaszała zamiaru budowy betonowego ogrodzenia w Urzędzie Gminy w M. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że przedmiotowe ogrodzenie należy traktować jako urządzenie budowlane związane z budynkiem znajdującym się na działce, a nie jako odrębną inwestycję której samowolna budowa skutkowałaby zastosowaniem sankcji przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego. Przedmiotowe ogrodzenie zostało zrealizowane od strony ogólnodostępnej drogi dojazdowej oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], dla której w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie została ustalona żadna linia rozgraniczająca, ani też żadna inna linia. Organ wezwał R.Z. do przedłożenia wspomnianej inwentaryzacji, aby ustalić, czy przedmiotowe ogrodzenie nie narusza swoim usytuowaniem wymogów wynikających z przepisu § 41 Rozporządzenia Min. Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 XII 1994 r. (t. j. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że ogrodzenie działki nie powinno przekraczać granicy działki. R.Z. nie okazała bowiem dokumentów potwierdzających wybudowanie ogrodzenia zgodnie z przepisami. Ponieważ z nałożonego obowiązku R.Z. się nie wywiązała Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...] III 2002 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 2 i art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. ze zm.) oraz art. 104 § 1 kpa, nakazał dokonanie rozbiórki ogrodzenia działki nr "1" i "2" od strony ogólnodostępnej drogi dojazdowej oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] D. gm. M. Organ stwierdził, że R.Z. nie przedłożyła dowodu, że przedmiotowe ogrodzenie nie przekracza granicy działki, a zatem nie narusza § 41 rozporządzenia z 14 XII 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140) co skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki, gdyż daje przesłanki do uznania, że ogrodzenie zostało wybudowane bez wymaganego zgłoszenia niezgodnie z warunkami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w stosunku do ogrodzeń. Od tej decyzji odwołała się R.Z. twierdząc, że zbudowała ogrodzenie w miejscu poprzedniego, które stało 17 lat i nikomu nie przeszkadzało. Nie rozbierze ogrodzenia, bo nie stać ją na taką inwestycję. Działki pracownicze są źle ogrodzone i "można je cofnąć, a nie ja ze swojej prywatnej działki będę dawać na drogę" Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] IX 2002 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) uchylono zaskarżoną decyzję organu l instancji w całości i umorzono postępowanie organu l instancji. Organ stwierdził, że decyzja została wydana zbędnie i wadliwie, gdyż podjęcie decyzji o nałożeniu obowiązku w trybie art. 51 Prawa budowlanego nastąpiło w wyniku błędnie przyjętego założenia, że budowa ogrodzenia wymagała uprzedniego zgłoszenia. Powołano się na art. 30 ust. 1 pkt 2 tego prawa, iż zgłoszenia wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Jak wynika z pisma Urzędu Gminy w M. z 6 VIII 2002 r. droga, przy której zrealizowano przedmiotowe ogrodzenie nie posiada statusu drogi publicznej, bowiem jest to droga ogólnodostępna. Powołano się również na szkic sytuacyjny, stanowiący załącznik do protokołu kontroli z 5 VI 2002r., z którego wynika, że przedmiotowe ogrodzenie wykonane zostało w linii istniejących ogrodzeń działek bezpośrednio przylegających i sąsiadujących z działką R.Z. Ponadto po drugiej stronie drogi również wykonane jest ogrodzenie z siatki rozpiętej na słupkach metalowych. Zatem w identycznej sytuacji znajdują się ogrodzenia wszystkich sąsiednich działek, do których prowadzi dojazd tej samej szerokości. Organ w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że inwestorka wykonała przedmiotowe ogrodzenie w miejscu istniejącego wcześniej starego ogrodzenia. Zarzuty stawiane R.Z. co do naruszenia pasa drogowego poprzez zrealizowanie ogrodzenia mogą być rozpatrywane jedynie na drodze cywilno-prawnej. Uznając, że brak przedmiotu postępowania z zakresu nadzoru budowlanego uchylono decyzję organu l instancji i umorzono postępowanie W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tą decyzję E.D. twierdzi, że decyzja została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne. Ogrodzenie działki R.Z. jest bowiem wysunięte w głąb ogólnodostępnej drogi na 2,0 - 2,5 m w stosunku do linii pozostałych ogrodzeń na sąsiednich działkach i 1,5 - 2,0 m w stosunku do przebiegu starego ogrodzenia. Szkic sytuacyjny przedstawiony przez organ l instancji jest błędny (skarżący do skargi dołącza własny szkic). Geodezyjna inwentaryzacja usytuowania ogrodzenia względem granicy działki ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy i w jakim stopniu ogrodzenie wykracza poza granicę działki R.Z. Skarżący do skargi dołącza także komplet zdjęć obrazujących zaistniałą sytuację. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1 l 2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji umorzył bowiem postępowanie uznając, iż jest ono bezprzedmiotowe, bowiem R.Z. zdaniem organu wykonała przedmiotowe ogrodzenie w miejscu istniejącego wcześniej starego ogrodzenia od strony drogi ogólnodostępnej, co zdaniem organu powoduje, że brak przedmiotu postępowania z zakresu prawa budowlanego. Organ zatem, uchylając decyzję organu l instancji orzekł co do istoty sprawy, gdyż przyjął, że R.Z. budując ogrodzenie nie naruszyła prawa budowlanego, jednocześnie uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, gdyż przyjął brak przedmiotu postępowania z zakresu prawa budowlanego. Stanowisko takie jest nielogiczne i sprzeczne z treścią art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Stwierdzić należy nadto, że co prawda w aktach sprawy znajduje się pismo Urzędu Gminy M. z 6 VIII 2002 r. wyjaśniające, że przedmiotowa droga nie posiada statusu drogi gminnej, stwierdzono w nim jednak, że "zgodnie z ewidencją jest to droga ogólnodostępna o szerokości 6,0 m", a opinia urbanistyczna przewiduje szerokość pasa drogowego 10 - 12 m (k. II - 10 akt administracyjnych). Z mapy znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że wspomniana droga pozostaje we władaniu Gminy M. oraz jak zaznaczono na mapie jest to "droga dojazdowa publiczna". Ze szkicu sytuacyjnego znajdującego się w aktach sprawy sporządzonego przez inspektor mgr. J.B. wynika, iż szerokość wspomnianej drogi wynosi nie 6, a 3 - 3,40 m. Kwestionuje ten szkic skarżący, przedkładając jako załącznik do skargi własny, z którego ma wynikać, że ogrodzenie działki R.Z. jest wysunięte w stosunku do pozostałych ogrodzeń znajdujących się w jednej linii w głąb drogi na 2 - 2,5 m oraz przesunięte o 1,5 - 2 m w stosunku do przebiegu starego ogrodzenia. Zarzuty te potwierdza K.K. (k. II - 3 akt administracyjnych). Jak wynika z pisma Urzędu Gminy M. z 17 VI 2002 r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego szerokość pasa drogowego drogi dojazdowej została określona na 10 - 12 m (szerokość jezdni 5 m) w decyzji o warunkach zabudowy dla działki "1", "2", co zostało również uwidocznione w planie zagospodarowania działki (k. II - 6; k. II - 7 akt administracyjnych). Organ l instancji dysponując takim materiałem dowodowym przypuszczając, że R.Z. budując ogrodzenie dokonała przekroczenia granicy działki, zastosował przepisy prawa budowlanego, a zwłaszcza wówczas obowiązujący § 41 Rozporządzenia Min. Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 XII 1994 r. (t. j. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowił, że "ogrodzenie działki nie powinno przekraczać granicy działki oraz linii rozgraniczającej ulicy lub placu bądź innej linii ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego". Przepisy rozporządzenia stosować należało m.in. przy przebudowie czy modernizacji ogrodzeń (§ 2 ust. 1) uwzględniając ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (art. 5 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego z 7 VII 1994 r., Dz. U. z 2000 r., Nr 43, poz. 489 t. jedn.). Art. 30 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego wymaga zgłoszenia na budowę ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Droga, przy której powstało przedmiotowe ogrodzenie nie ma co prawda statusu drogi gminnej, ale jej charakter nie został dokładnie przeanalizowany, zwłaszcza w aspekcie zakwalifikowania jej do "innych miejsc publicznych". Tych wszystkich aspektów organ II instancji nie przeanalizował przyjmując arbitralnie, wbrew treści art. 7, 77 kpa w zw. z art. 140 kpa, że sprawa nie powinna stanowić przedmiotu zainteresowania nadzoru budowlanego. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 V 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 75, poz. 364 ze zm.) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. przepisy wprowadzające ustaw - p.o.u.s.a. i ustawę - p.o.p.p.s.a. (Dz. U., Nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło