II SA/Kr 260/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 grudnia 2012 r. ([...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. W uwzględnieniu zażalenia M. N. uchylić zarządzenie z dnia 19 sierpnia 2015 r. o pozostawieniu jej wniosku z dnia 27 maja 2015 r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. 2. Oddalić wniosek M. N. z dnia 27 maja 2015 r. o zwolnienie od kosztów sądowych Uzasadnienie: M. N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 grudnia 2012 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r. skarga została odrzucona, a w dniu 13 maja 2014 r. odrzucono skargę kasacyjną na to postanowienie. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. odrzucono zażalenie na postanowienie z dnia 13 maja 2014 r. W dniu 27 maja 2015 r. M. N. złożyła piąty z kolei wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – w postaci pisma, a nie wypełnionego formularza. O uzupełnienie w terminie 7 dni braku wniosku przez złożenie formularza PPF skarżąca została skutecznie wezwana w dniu 7 sierpnia 2015 r. Zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Sąd pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania przyjmując, że wypełniony formularz PPF nie został w terminie złożony. Po wydaniu zarządzenia do akt dołączony został wypełniony przez skarżącą formularz PPF nadany przesyłką pocztową w dniu 14 sierpnia 2015 r. Formularz ten został potraktowany jak nowy wniosek o zwolnienie od kosztów i rozpoznany przez referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r. wniosek skarżącej oddalił. Skarżąca wniosła w terminie zażalenie na zarządzenie z dnia 19 sierpnia 2015 r., a następnie w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 27 sierpnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U.2015/658) do skutków wniesienia sprzeciwu zastosowanie mają przepisy ustawy ppsa sprzed ich nowelizacji. Wniesienie zatem sprzeciwu przez M. N. spowodowało "upadek" postanowienia Referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2015 r. (art. 260 ppsa sprzed zmiany). Do rozpoznania przez Sąd pozostawałby więc wniosek skarżącej rozstrzygnięty tym postanowieniem. Rzecz jednak w tym, że w istocie wniosek ten pochodzi z daty 27 maja 2015 r., ponieważ jego brak został przez skarżącą w terminie – jak się okazało – uzupełniony. W tym stanie zażalenie skarżącej na zarządzenie Sądu z dnia 19 sierpnia 2015 r. należało uznać za oczywiście uzasadnione. Przyczyna bowiem, dla której pozostawiono wniosek skarżącej z dnia 27 maja 2015 r. bez rozpoznania w rzeczywistości nie istniała. Dlatego też, na podstawie art. 195 § 2 ppsa złożone w terminie przez skarżącą zażalenie na zarządzenie Sądu z dnia 19 sierpnia 2015 r. należało uwzględnić i zażalenie to uchylić. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 maja 2015 r. podlega oddaleniu. Wniosek ten jest z kolei piątym złożonym przez M. N. w toku postępowania – tym razem w odpowiedzi na wezwanie Sądu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 lipca 2014 r. o ustaleniu opłaty od zażalenia. Skarżąca wskazuje obecnie, że dochód osiągany przez nią i jej męża wynosi 3800 zł. miesięcznie (w pierwotnym wniosku dochód miał wynosić 4200 zł. ) Nadal jest właścicielką domu o powierzchni 180 m2 i nieruchomości rolnej o powierzchni 1,25 ha. Nie dysponuje już oszczędnościami (pierwotnie wynosiły one 20000 zł), a na utrzymaniu ma studiującą córkę urodzoną w 1994 r., ponosi też wydatki na leczenie. Artykuł 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) stanowi, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z kolei zgodnie z art. art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy zwolnienie w zakresie częściowym ma miejsce, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa więc ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jakkolwiek deklarowana obecnie kondycja finansowa skarżącej jest gorsza od deklarowanej w pierwszym wniosku (brak oszczędności), to zmiana ta nie jest na tyle istotna, aby uzasadniała zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania wymagane koszty to jedynie opłaty sądowe ( w wysokości 100 zł.) od kolejno składanych zażaleń. Te opłaty skarżąca w ocenie Sądu może ponosić bez istotnego uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Na marginesie tylko zauważyć można, że skarżąca dysponowała oszczędnościami, które rozdysponowała bez zabezpieczenia środków na (przewidywalne przecież) wydatki związane z aktywnością procesową. W każdym razie skarżąca nie jest osobą wymagającą pomocy finansowej państwa zastrzeżonej zasadniczo dla osób ubogich. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 ppsa wniosek skarżącej oddalono.