II SA/Kr 2607/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Grażyna Firek / spr./ AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu w Krakowie na rozprawie w dniu 5 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Starosty S. z dnia [...] marca 2002 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J.Z. kwotę 10 /dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania II SA/Kr 2607/02 UZASADNIENIE Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. znak: [...] Starosta Powiatu S. działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. l, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j .t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), wydał G.K. i M.K. pozwolenie na budowę budynku gospodarczego przy istniejącym budynku warsztatowym na działce Nr "1" położonej w S. przy ul. P. Decyzja ta stała się ostateczna, bowiem żadna ze stron nie złożyła, od niej odwołania. W dniu 16.05.2002 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w S. skierował do Starostwa Powiatowego w S., zgodnie z kompetencją, pismo J.Z., w którym J.Z., jako właściciel działek Nr "2" i "3" położonych przy ul. P. wniósł o anulowanie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy istniejącym budynku warsztatowym na działce Nr "1" położonej w S. przy ul. P., informując, iż na działce Nr "1" ciąży służebność gruntowa na rzecz każdoczesnego właściciela działek Nr "2" i "3" polegająca na prawie przejazdu, przechodu i przegonu przez tę działkę "pasem o szerokości 3,00 m od granicy ze strony zachodniej", zaś budowa przedmiotowego budynku pozbawia działki Nr "2" i "3" dojazdu przez działkę Nr "1". W dniu 17 maja 2002 r. J.Z. skierował do Starosty Powiatu S. kolejne pismo w przedmiotowej sprawie wnosząc o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy istniejącym budynku warsztatowym na działce Nr "1" położonej w S. przy ul. P., w którym podkreślił, że inwestor - składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę dostarczył nieaktualny dokument własności, zatajając tym samym informację o tym, iż "na działce Nr "1" wyznaczony jest pas o szerokości 3,00 m od strony zachodniej, służący jako prawo przejścia, przechodu" do działek Nr "2" i "3", a zatem usytuowanie na tym pasie budynku gospodarczego pozbawia wnioskującego dojazdu do działek Nr "2" i "3". Starosta Powiatu S. postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r. znak: [...], działając na podstawie art. 145 § l pkt 5, art. 149 § l oraz art. 150 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j .t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) wznowił postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia G. i M. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy istniejącym budynku warsztatowym na działce Nr "1" położonej w S. przy ul. P. oraz postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r. znak: [...], działając na podstawie art. 152 § l i art. 123 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j .t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), wstrzymał z urzędu wykonanie ostatecznej decyzji Starosty Powiatu S. z dnia [...] marca 2002 r. znak: [...]. Odpisy obu tych postanowień organ I instancji doręczył wszystkim stronom postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2002 r. znak: [...] Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. znak: [...] Starosta Powiatu S., działając na podstawie art. 151 § l pkt l oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j .t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] marca 2002 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. i M. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy istniejącym budynku warsztatowym na działce Nr "1" położonej w S. przy ul. P. W jej uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że bezpłatna służebność gruntowa przez działkę nr "1" pasem szerokości 3,0 m. po stronie zachodniej granicy nie została naruszona w wyniku wydania pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na w/w działce, ponieważ z przedłożonego projektu zagospodarowania terenu opracowanego na aktualnej mapie do celów projektowych pas szer. 3,0 m został zabudowany innymi obiektami, a odwołujący się ma zapewniony przez inwestorów dostęp do swoich działek o nr "2" i "3" przez działki o nr "4" i "5" będące ich własnością. Powyższe, zd. organu, musiało skutkować stwierdzeniem braku podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji na podstawie art. 145 § l pkt. 5 tj. gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję; w myśl art. 151 § l pkt. l organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. Odpis tej decyzji organ I instancji doręczył tylko inwestorom, J.Z. oraz PINB w S. Od decyzji tej odwołanie wniósł J.Z. wskazując ponownie te same okoliczności, które przedstawił w toku wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Nadto podkreślił, że przebieg przedmiotowej służebności został ustalony aktem notarialnym z 1990 r., w dacie jego sporządzenia istniał przy wschodniej granicy działki nr "1" budynek warsztatowy, a nadto na działce nr "1" i "4" były już fundamenty budynku mieszkalnego inwestorów, a zatem trudno byłoby uznać, że w dacie podpisania przedmiotowego aktu notarialnego w maju 1990r. strony świadomie ustaliły przebieg drogi koniecznej po istniejących budynkach. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j .t. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j .t. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że jak wynika z projektu zagospodarowania działki, będącego częścią składową projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Nr [...] Starosty Powiatu S. z dnia [...] marca 2002r. znak: [...], projektowany budynek gospodarczy usytuowany został w całości na działce Nr "1", przy granicy zachodniej i w odległości 3,00 m od granicy wschodniej tej działki, przy czym zaprojektowano dobudowanie przedmiotowego budynku tj. jego wschodnią ścianą do istniejącego budynku warsztatowego, zajmującego na działce Nr "1" pas szerokości 3,00 m wzdłuż wschodniej granicy tej działki, a zgodnie z odpisem księgi wieczystej Kw Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych w S., działka Nr "1" obciążona jest bezpłatną służebnością gruntową na rzecz każdoczesnego właściciela działek Nr "2" i "3", polegającą na prawie przejazdu, przechodu i przegonu przez działkę Nr "1" pasem szerokości 3,00m od jej granicy w stronę zachodnią (wpis w III Dziale Księgi) czyli jak więc wynika z tego wpisu w księdze wieczystej dojazd do działek Nr "2" i "3" został ustalony wzdłuż wschodniej granicy działki Nr "1". Zatem, zd. organu II instancji, dojazd do działek Nr "2" i "3" stanowiących własność J.Z. został wcześniej zabudowany budynkiem warsztatowym. W tej sytuacji organ uznał, że ustanowiona na działce Nr "1" służebność gruntowa nie została naruszona w wyniku wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego, gdyż w chwili wydawania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku ustanowiony w księdze wieczystej dojazd do działek Nr "2" i "3" już nie istniał. Organ II instancji podkreślił nadto, że niewątpliwie złamano prawo zabudowując drogę konieczną ustanowioną na działce Nr "1", wzdłuż jej wschodniej granicy, jednakże decyzja, której uchylenia domagał się odwołujący się nie miała związku z tym faktem. Konkludując organ II instancji stwierdził, że Starosta Powiatu S. zasadnie odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2002r. znak:[...], stwierdzając brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § l Kpa. Odpis tej decyzji organ II instancji doręczył inwestorom i odwołującemu się. W skardze nazwanej "odwołanie" wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddziału Zamiejscowego w Krakowie J.Z. nie precyzując wniosków co do treści oczekiwanego rozstrzygnięcia sprawy wywołanej wniesieniem skargi zarzucił, że organ II instancji błędnie ustalił, iż służebność drogi koniecznej dla właściciela działek nr "1" i "3" przebiega przez działkę nr "1" pasem szer. 3,00 m wzdłuż wschodniej granicy działki nr "1", podczas przebieg tej służebności został ustalony takim pasem ale wzdłuż zachodniej granicy tej działki. Skarżący, tak jak w odwołaniu, wskazał, że przebieg służebności został ustalony aktem notarialnym z 1990 r., który następnie stanowił podstawę wpisu służebności w księdze wieczystej i w dacie sporządzania tego aktu notarialnego inwestorzy mieli już pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego /14 stycznia 1990 r./ oraz otrzymali legalizację na budynek warsztatowy /16 stycznia 1987 r./ wybudowany w 1977r., przy czym budynki te są położone na działce nr "4" od strony zachodniej /i działce nr "1"/ strona wschodnia/, a zatem trudno byłoby uznać, że w dacie podpisania przedmiotowego aktu notarialnego w maju 1990 r. strony świadomie ustaliły przebieg drogi koniecznej po istniejących budynkach. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i przytoczył raz jeszcze stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Skarga jest uzasadniona. Jak słusznie wskazał skarżący treść zapisu w KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. w dziale III dotyczący obciążenia działki nr "1" stanowiącej własność inwestorów na rzecz każdoczesnego właściciela działek nr "2" i "3" nie daje podstaw do ustalenia, że przedmiotowa służebność polegająca na prawie przejazdu, przechodu i przegonu pasem o szer. 3,00 m przebiega wzdłuż wschodniej granicy działki nr "1". Treść przedmiotowego zapisu brzmi "...przez działkę nr "1" pasem szerokości 3,00m od jej granicy w stronę zachodnią.", a zatem z przytoczonego sformułowania nie wynika przy której granicy wschodniej czy zachodniej przebiega szlak służebny w stronę zachodnią. Dla rozstrzygnięcia zatem czy inwestycja co do której zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę ostateczną decyzją Starosty S. z dnia [...] marca 2002 r. znak [...], która była przedmiotem wznowionego postępowania kluczowym było ustalenie treści przedmiotowej służebności, szczególnie przy której granicy działki nr "1" stanowiącej własność inwestorów, wschodniej czy zachodniej przebiega służebny szlak w stronę zachodnią, a następnie ocena czy w kontekście treści przedmiotowej służebności zamierzona inwestycja nie narusza praw osób trzecich, ostatecznie zaś stwierdzenie czy zachodzą przesłanki z art. 151 § l pkt l kpa czy też z art. 151 §1 pkt 2 kpa. Dla ustalenia treści przedmiotowej służebności należało przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe tj. w pierwszym rzędzie z aktu notarialnego z maja 1990 r. stanowiącego podstawę cyt. wyżej wpisu służebności w Kw nr [...], znajdującego się prawdopodobnie w zbiorze dokumentów tej księgi wieczystej, gdyby się okazało, że w tym zbiorze tego aktu notarialnego nie ma to dla ustalenia treści przedmiotowej służebności w zakresie jej przebiegu należało przeprowadzić dowód z akt postępowania sądowego wszczętego przez inwestorów w Sądzie Rejonowym w S. w Wydziale Cywilnym "o uregulowanie sposobu wykonywania służebności" , a wreszcie w razie spełnienia się przesłanek z art. 86 kpa należało rozważyć przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron na okoliczność jaki przebieg służebności ustalono w maju 1990 r. w istniejącym wówczas stanie faktycznym na działce nr "1", czy istniał przy wschodniej granicy działki nr "1" budynek warsztatowy oraz fundamenty budynku mieszkalnego wnioskodawcy. Organy obu instancji w zakresie istotnym dla sprawy ograniczyły postępowanie dowodowe tylko do dowodu z dokumentu tj z odpisu z księgi wieczystej czym naruszyły zasady z art. 7 i 77 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrócić też należy uwagę, że organ I instancji prawidłowo doręczył odpis postanowienia z dnia [...] maja 2002r. o wznowieniu postępowania oraz odpis postanowienia z dnia [...] maja 2002r. o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia [...] marca 2002 r. znak [...] wszystkim podmiotom uczestniczącym jako strony w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzja z dnia [...] marca 2002 r. ale organy obu instancji odpisów wydanych decyzji w wyniku wznowienia przedmiotowego postępowania tj. z dnia 8 lipca 2002r. i z dnia 28 sierpnia 2002r. nie doręczyły tym wszystkim stronom, a jedynie inwestorom i skarżącemu pozbawiając tym samym pozostałe strony udziału w postępowaniu. Doszło zatem do naruszenia - zasady z art. 10 kpa - dającego podstawę do wznowienia postępowania. Mając na uwadze przytoczone okoliczności na zasadzie art. 145 §1 pkt l/b i c cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, a o kosztach postępowania jak w pkt II sentencji na zasadzie art. 200 tej ustawy.