II SA/Kr 2607/03

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : A WSA Wojciech Jakimowicz WSA Krystyna Daniel / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 1 wrześniu 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego - skargę oddala - A.C . pismem z 30 czerwca 2002 r. zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o udzielenie realnej pomocy materialnej w formie przyznania zasiłku okresowego w kwocie 461 zł na okres co najmniej 6 miesięcy, zasiłku celowego w kwocie 95 zł na bilety MZK, zasiłku celowego w kwocie 75 zł na pokrycie części opłaty za zużycie gazu i światła w zajmowanym mieszkaniu oraz pomocy w postaci abonamentu na obiady w barze "[...]". Aktualizacja wywiadu środowiskowego, przeprowadzona w dniu [...] lipca 2003r., pozwoliła na ustalenie, że A.C., jest od wielu lat bezrobotny bez własnej winy, nie posiada żadnych źródeł dochodu, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej, wymaga wsparcie z pomocy społecznej oraz, że oświadczył, iż rezygnuje z wnioskowanego zasiłku w kwocie 75 zł na pokrycie części kosztów energii i gazu, zużytego w mieszkaniu. Decyzją z dnia [...] .07. 2003 r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. przyznał A.C. pomoc w formie zasiłku celowego w kwocie 150 zł w miesiącu w lipcu z przeznaczeniem na żywność i środki czystości i odmówił zasiłku celowego w kwocie 95 zł z przeznaczeniem na zakup biletów MZK. W podstawie prawnej organ wskazał art. 1, art. 2 ust.2, art. 3, art. 4, art. 32 ust. 1 i 2, art. 36, art.38 art. ust.1 i art. 43 ust. 1 i 3 ustawy z 29.11. 1990 r. o pomocy społecznej w zw. z art. 104, art. 127 § 1 i 2, art. 129 § 1 i 2 kpa oraz uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia 30.12.2002 r. nr IV/45/2002 oraz z dnia z 20.03.2003 r. nr Vll/111/2003. Uzasadniając swoją decyzję organ l instancji wskazał na ograniczone środki finansowe jakie pozostają w jego dyspozycji oraz konieczność zabezpieczenia, w pierwszej kolejności, świadczeń obligatoryjnych. Organ l instancji poinformował A.C. , że w sprawie zasiłku okresowego zostanie wydana odrębna decyzja. . , A.C. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , wskazując ,że wysokość przyznanego zasiłku jest niewystarczająca, wskazał na bezzasadność odmowy zasiłku celowego w kwocie 95 zł na bilety MZK, wniósł o przesłuchanie dyrektora MOPR M.C., na okoliczność wyjaśnienia dlaczego dyskryminuje go oraz przesłuchanie Prezydenta K. M.L. aby wyjaśnił zasady przyznawania pomocy społecznej. Uznał, że niewłaściwe jest wydawanie decyzji "równocześnie pozytywnej i negatywnej", nadto wniósł o przeprowadzenie przez Kolegium rozprawy. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. po przeprowadzeniu na posiedzeniu niejawnym analizy złożonych dokumentów w sprawie, decyzją z dnia [...].09.2003 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na ograniczone środki finansowe jakimi dysponuje MOPR w K. Wskazało również, że jak wynika z akt sprawy A.C., zrezygnował z zasiłku w kwocie 75 zł na pokrycie części kosztów energii i gazu zużytych w mieszkaniu. Nadto Kolegium stwierdziło, że rozumie trudną sytuację A. C. , który spełnia kryteria sformułowane w art. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej i pomoc taka jest mu systematycznie udzielana m. in. w formie bezpłatnych obiadów, ostatnio przyznanych na okres od [...]. 07. 2003 r. do [...]. 09. 2003 r. , w czerwcu otrzymał zasiłek celowy w kwocie 225 zł (z czego 150 zł na żywność a 75 zł na opłatę energii i gazu). Odnosząc się do wniosku dotyczącego przeprowadzenia rozprawy przed kolegium, organ wskazał, powołując art. 89 kpa, że brak podstaw do jej przeprowadzenia, wobec zebranego w sprawie, pełnego materiału dowodowego, brak konieczności uzgadniania interesów stron, bowiem stroną w sprawie jest tylko A.C. , jak również brak innych kodeksowych przesłanek. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] .09.2003 r. A.C. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, że postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone bez jego udziału. A.C. podkreślił swoją trudną sytuację życiową i materialną oraz szczegółowo opisał okoliczności wydania decyzji organu l i II instancji, wskazując, że nie uzasadniono odmowy przyznania mu zasiłku celowego na bilety MZK. Skarżący wnosi o uchylenie decyzji organu II instancji lub ponowne rozpatrzenie jego sprawy oraz o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do rozpoznania jego odwołania na decyzję z dnia [...].07.2003 r. na rozprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie uznając, zarzutów skargi za uzasadnione, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, uzupełniając, że wobec zebranego w przedmiotowej sprawie pełnego materiału dowodowego, nie było potrzeby przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, nie zachodziły także inne przesłanki z art. 89 kpa uzasadniające jej przeprowadzenie. Na rozprawie w dniu 21 listopada 2005 r. strony postępowania nie stawiły się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi A.C. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 ustawy Prawo ó postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 w/w ustawy). Dlatego też przedmiotem kontroli sądu w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...].09.2003r. znak: [...] i poprzedzające ją postępowanie administracyjne, z punktu widzenia ich zgodności z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi. Przedmiotem postępowania w rozpatrywanej sprawie była kwestia dotycząca przyznania A.C. zasiłku celowego w kwocie 150 zł w miesiącu lipcu z przeznaczeniem na zakup żywności i środków czystości oraz odmowy przyznania A.C. zasiłku celowego w kwocie 95 zł na zakup biletów MZK. Jak ustalił Sąd, w oparciu o akta sprawy A.C. , wnosił o przyznanie zasiłku okresowego w kwocie 461 zł na okres co najmniej 6 miesięcy, zasiłku celowego w kwocie 95 zł na bilety MPK, zasiłku celowego w kwocie 75 zł na pokrycie części opłaty za zużycie gazu i światła w zajmowanym mieszkaniu oraz pomocy w postaci abonamentu na bezpłatne obiady w barze "[...] " , przy czy jak wynika z akt sprawy, w sprawie zasiłku okresowego MOPR w K. postanowił wydać odrębną decyzję, natomiast skarżący ma już wcześniej przyznane ( na okres od [...]. 07. 2003 r. do [...]. 09. 2003 r. ) bezpłatne obiady w barze "[...]", nadto sam skarżący, w trakcie wywiadu środowiskowego, ograniczył swój wniosek w ten sposób, że zrezygnował z pomocy finansowej z przeznaczeniem na opłatę energii i gazu. Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, których dochód w rodzinie nie przekracza ustawowo określonego kryterium, przy równoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 takich jak np. ubóstwo, sieroctwo, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała choroba. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarżący, jako osoba bezrobotna, bez żadnych dochodów spełnia ustawowe kryteria dla korzystania z pomocy społecznej i znajduje się w trudnej sytuacji wymagającej jej udzielenia. Nadto Sąd stwierdził, że A.C. pomoc taką systematycznie otrzymuje, zarówno w formie rzeczowej jak i świadczeń pieniężnych. W ostatnim okresie przyznana mu pomoc społeczna objęła przyznanie bezpłatnych obiadów w barze [...]( od [...] 07. 2003 r. do [...]. 09. 2003 r.) oraz zasiłku celowego, przyznanego w miesiącu czerwcu kwocie 225 zł (z czego 150 zł na żywność a 75 zł na opłatę energii i gazu). Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z, pomocy społecznej. Zasiłek może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego artykułu wynika, że organ, w sytuacji gdy spełnione są inne wymagane przesłanki, nie jest zobligowany do przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego ale może taki zasiłek przyznać. Artykuł ten określa także cele, na które w szczególności zasiłek celowy może zostać przyznany. Postanowienia zawarte w art. 32 ustawy o pomocy społecznej uprawniają organy pomocy społecznej do podejmowania decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego, wyrażonego w art. 7 in fine kpa, uprawniającego organ do wyboru sposobu załatwienia rozpoznawanej sprawy, w sytuacji gdy norma prawna nie wskazuje obowiązku określonego zachowania się organu (por. wyrok NSA z 23.6.1995 r SA./Wr 2744/94, niepubl.) Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu, ale zakres ich kontroli jest tak ukształtowany, że sąd bada ich zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych (tezy z wyroku NSA z 28.04.2003 r. II S.A. 2486/01, LEX nr 149543). Należy mieć na uwadze, że przyznawanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy, której organy są zobligowane do zaspakajanie koniecznych potrzeb mieszkańców gminy. Tym samym wysokość zasiłków celowych jest zależna od środków finansowych gminy, która obowiązana jest do udzielania pomocy wszystkim osobom znajdującym się w trudnej sytuacji, (por. wyrok 19.11. 1996 r IISA/Gd 702/96 LEX nr 44231) Oznacza to, że organy orzekając w sprawie zasiłku celowego, nie będąc związane przepisami prawa co do wysokości zasiłku celowego, ustalają jego wysokość z uwzględnieniem - z jednej strony - sytuacji materialnej potrzebujących pomocy i celów na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej -swoich możliwości finansowych (por. wyrok z 28.02.1996 NSA SA/Gd 1472/95 LEX 44079). Sąd uznał, że jakkolwiek nie wszystkie żądania A.C. zostały spełnione, w szczególności nie został mu przyznany zasiłek celowy w kwocie 95 zł z przeznaczeniem na zakup biletów MZK ponieważ w przedmiotowej sprawie MOPR nie uznał, że korzystanie z komunikacji miejskiej stanowi niezbędną potrzebę bytową skarżącego - chociaż z subiektywnego punktu widzenia może się taką wydawać - to nie można uznać, iż organ działał dowolnie, dyskryminując skarżącego. Organy pomocy społecznej działają w określonych ramach prawnych ale także faktycznych, wyznaczonych przez posiadane przez nich środki finansowe, oraz ilość i potrzeby osób wymagającej takiej pomocy. W związku z tym muszą racjonalnie dysponować oddanymi im do dyspozycji środkami i nie mogą spełnić każdego, uzasadnionego żądania obywatela (por wyrok NSA z 26.09.2000 r. ISA 945/00, LEX nr 79608 Mając powyższe na uwadze nie można zarzucić organom l i II instancji, że podejmując decyzje w ramach uznania administracyjnego, działały w przedmiotowej sprawie dowolnie, a więc z naruszeniem treści art. 7 i 77 kpa. oraz odpowiednich przepisów prawa materialnego Sąd nie znalazł uzasadnienia dla zarzutu skarżącego dotyczącego nieprzeprowadzenia przez organ II instancji postępowania w formie rozprawy. Rozprawa administracyjna jest tylko jedną z form postępowania wyjaśniającego i jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 89 kpa takie jak przyspieszenie lub uproszczenie postępowania, osiągnięcie celu wychowawczego, albo gdy wymaga tego przepis prawny, nie ma obowiązku jej przeprowadzania. Jak ustalił Sąd w niniejszej rozprawie takie przesłanki nie zachodziły a materiał dowodowy został poprawnie i w sposób wyczerpujący zgromadzony, nadto nie było potrzeby prowadzenia rozprawy dla uzyskania dodatkowych wyjaśnień także w formie przesłuchania Dyrektora MOPR w K. , na okoliczność podejmowania przez niego działań dyskryminujących skarżącego - jak wnioskował skarżący - gdyż takich nie stwierdzono. Co, do również wnioskowanego przez skarżącego przesłuchania Prezydenta K. Kolegium nie ma kompetencji do rozliczania Prezydenta z obietnic składanych w kampanii wyborczej. Nadto Sąd uznał, że stosownie do art. 12 § 1 kpa organ powinien działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prawa służącymi do załatwienia sprawy ( por. wyr. Z 28.06. 1982 ISA 406/82 , GP 1982 nr 14 s. 2), natomiast skarżący zawsze miał możliwość pisemnego zgłoszenia dodatkowych uwag lub wniosków. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że niewłaściwe jest wydawanie decyzji "równocześnie pozytywnej i negatywnej" należy stwierdzić, że konstrukcja decyzji [...].09. 2003 r. jest poprawna pod względem formalno-prawnym, gdyż wynika z niej w sposób nie budzący wątpliwości jakie uprawnienia i na jakiej podstawie zostały przyznane skarżącemu, a jakie nie, ponadto organ dokładnie wskazał wysokość przyznanego zasiłku celowego i jego przeznaczenie oraz uzasadnił przesłanki swojej decyzji. Mając powyższe na uwadze , skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.