II SA/Kr 2610/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie NSA Grażyna Danielec AWSA Dorota Dąbek spr. Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004r sprawy ze skargi K. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 23 sierpnia 2002 r, Nr : [...] w przedmiocie choroby zawodowej - uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji- Uzasadnienie. Decyzją z dnia 23 sierpnia 2002r., nr [...] , Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] .2000r., nr [...] , którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u K. K. choroby zawodowej układu oddechowego. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano, że K. K. pracował we własnym gospodarstwie rolnym od 1975r., a od 1994r. przebywa na rencie. Po przeprowadzonych badaniach Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w dniu [...] .2000r. wydał orzeczenie stwierdzające brak podstaw do rozpoznania u K. K. choroby zawodowej. W wyniku zaś rozpoznania odwołania od tego orzeczenia Instytut Medycyny Wsi w [...] w dniu [...] .2000r. wydał orzeczenie, w którym orzekł o braku podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii rozpoznanej astmy oskrzelowej. Ponieważ zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] .1983r. w sprawie chorób zawodowych, warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie choroby przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia, a w przedmiotowej sprawie brak jest rozpoznania choroby zawodowej przez właściwe placówki służby zdrowia, organy administracyjne nie mogły rozpoznać choroby zawodowej. Dlatego też decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy. W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję K. K. podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, albowiem rozpoznane u niego schorzenie powstało na skutek pracy w gospodarstwie rolnym. Powtórzył także argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji, iż w Instytucie Medycyny Wsi w [...] nie przeprowadzono żadnych badań, a jedynie zebrano wywiad i zapoznano się z dokumentacją. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Dodał jednocześnie, że oba orzekające w sprawie zakłady służby zdrowia po przeprowadzonych badaniach nie potwierdziły zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Dowodem zaś są wyniki testów skórnych przeprowadzonych Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2002r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszają prawo. Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W niniejszej sprawie przeprowadzone u skarżącego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] badanie lekarskie doprowadziło do wydania orzeczenia z dnia [...] .2000r. stwierdzającego istnienie u badanego astmy oskrzelowej, przy jednoczesnym braku podstaw do rozpoznania u K. K. choroby zawodowej. W związku z wniesionym przez badanego odwołaniem, opinię tę potwierdził też Instytut Medycyny Wsi w [...] orzeczeniem z [...] .2000r.. Należy jednak podkreślić, że zgodnie z treścią § 9 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania. Tymczasem w niniejszej sprawie tego ponownego badania lekarskiego nie przeprowadzono. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Wsi w [...] wskazano wprawdzie ogólnie, że wydano go "na podstawie wywiadu, badania klinicznego i po przeanalizowaniu dokumentacji lekarskiej", niemniej jednak brak w orzeczeniu wskazania, jakie badania zostały przeprowadzone i jakie były ich szczegółowe wyniki. Jest to istotne uchybienie prawne powodujące, że wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne zapadły z naruszeniem cytowanego § 9 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, a więc bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Powyższe uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi zatem przesłankę do uchylenia tych decyzji. W przedmiotowej sprawie doszło także do innych naruszeń prawa procesowego. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro dwie upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Podnieść jednak należy, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywującego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym, bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Tymczasem w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie nie spełniają wskazanych powyżej wymogów proceduralnych. Uzasadnienie pierwszej z opinii jest jednozdaniowe. Rozpoznając schorzenie stwierdzono lakonicznie, że "wyniki badań przeprowadzonych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej" . Z całą pewnością nie można uznać, że stwierdzenie to w sposób wyczerpujący i przekonywujący uzasadnia treść dokonanego rozpoznania. Analogiczne wady ma również drugie z orzeczeń lekarskich w tej sprawie. Obowiązujące przepisy prawne wskazują na istnienie domniemania związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a szkodliwymi warunkami pracy. W niniejszej sprawie organ nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego co do szkodliwości warunków pracy skarżącego, a cytowane powyżej orzeczenia lekarskie tego domniemania nie obalają. Wobec powyższego przyjąć należy, że decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Przeprowadzone zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było dotknięte wadami. Powyższe uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowią zatem przesłankę do uchylenia decyzji obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, uwzględniając w tym zakresie zawarte powyżej wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie nie będzie obarczone wadami prawnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.