II SA/Kr 2612/02
WyrokWSA w Krakowie2005-05-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Bożenna Blitek, NSA Krystyna Kutzner, WSA Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wymiany prawa jazdy kategorii T, powołując się na brak dokumentów potwierdzających pozytywny wynik egzaminu, podczas gdy posiadane prawo jazdy zawiera urzędową adnotację o posiadaniu tego uprawnienia, a brak dokumentów wynika z powodzi?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej zastosowały niewłaściwe przepisy, powołując się na rozporządzenie dotyczące wydawania uprawnień do kierowania pojazdami zamiast na rozporządzenie dotyczące wymiany praw jazdy. Brak dokumentów potwierdzających wynik egzaminu, spowodowany powodzią, nie może obciążać strony skarżącej i prowadzić do wydania dla niej niekorzystnej decyzji. Nieskorzystanie przez organy z zaoferowanego dowodu ze świadków stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący S.A. złożył wniosek o wymianę posiadanego prawa jazdy, w tym kategorii T. Organy administracji odmówiły wydania prawa jazdy kategorii T, wskazując na brak dokumentów potwierdzających pozytywny wynik egzaminu z 1982 roku oraz brak wpisu w rejestrze. Skarżący podniósł, że posiadał uprawnienia, co potwierdza adnotacja na jego prawie jazdy, a brak dokumentów wynika ze zniszczenia ich w wyniku powodzi. Zaoferował dowód ze świadków, który został przez organy odrzucony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek(spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Elżbieta Kremer Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r sprawy ze skargi S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 września 2002 r Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Decyzją z dnia 14.09.2002r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].2002r., odmawiającą wydania prawa jazdy kat. T S. A.. Jako podstawę prawną podano art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602) oraz § 5 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 150, poz. 1580).
Na uzasadnienie podano, że organ I instancji wskazał na brak dokumentów potwierdzających uzyskanie przez wnioskodawcę pozytywnego wyniku egzaminu w zakresie wymaganym przepisami, a fakt umieszczenia na ostatniej stronie prawa jazdy w miejscu przeznaczonym na adnotacje urzędowe, odcisku pieczęci "uprawniony do kierowania ciągnikami rolniczymi" nie spełnia wymogów potwierdzenia uprawnień. Podano, że § 5 ust. 3 cyt. Rozporządzenia stanowi, że koniecznym wymogiem uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami określonej kategorii jest potwierdzenie przez egzaminatora uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu. Ustalono, że w rejestrze wydanych uprawnień z 1982r. brak zapisu tej kategorii, a archiwum Ośrodka Szkolenia Kierowców LOK w [...] nie posiada protokołów egzaminacyjnych, gdyż uległy zniszczeniu na skutek powodzi. Odwołujący się od decyzji organu I instancji S. A. podniósł, że posiadał uprawnienia kat. T, a jeśli zostały nieprawidłowo uwidocznione, to jest to wina urzędników i wskazał dwóch świadków, którzy byli obecni przy jego egzaminie. Organ II instancji nie przeprowadził zaoferowanych dowodów, gdyż - jego zdaniem - zeznania świadków mogłyby jedynie potwierdzić fakt zdawania egzaminu, a nie wynik egzaminu, który mógłby być potwierdzony tylko przez egzaminatora. Podkreślono, że § 5 ust. 3 cyt. Rozporządzenia stanowi, że wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 6, 7 lit. a, b, d, pkt 8 i 9 powinien zawierać adnotacje egzaminatora o uzyskaniu przez osobę pozytywnego wyniku egzaminu, a w aktach brak takiej adnotacji.
Z akt sprawy wynika, że dnia [...] .01r. S. A. złożył wniosek do Urzędu Miasta [...] na podstawie art. 150 ustawy (Prawo o ruchu drogowym) o wymianę dokumentu - zaznaczonego w dziale B, tj. prawa jazdy kat. A, B i T, Nr [...], Nr druku [...], data wydania: [...].1980, organ wydający: Urząd Miejski [...] oraz świadectwa kwalifikacji Nr [...], Nr druku [...], data wydania: [...].1996, organ wydający: Kier. Urzędu Rejonowego. S. A. przedłożył posiadane prawo jazdy kategorii A i B wraz z uwidocznioną na ostatniej stronie tego prawa jazdy w adnotacjach urzędowych pieczęcią o treści "Uprawniony do kierowania ciągnikami rolniczymi", podpisem "z up. Prezydenta Miasta [...] R. C. inspektor miejski" i odciskiem pieczęci okrągłej z godłem". K. 2. akt zawiera w/w wniosek, k. 1. - kopię fragmentu nieustalonego bliżej rejestru oraz dwie karty oznaczone 1a. - także fragmenty nieustalonych bliżej spisów. Na k 3. akt kierownik referatu Wydziału Komunikacji i Transportu sporządził notatkę o podjęciu czynności sprawdzających w trybie § 7 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 150, poz. 1680). W notatce tej stwierdzono, że w przekazanych przez Starostwo Powiatowe w [...] w dniu [...].1999r. akt ewidencyjnych kierowców - dokumenty na prawo jazdy kat. T nie były włączone do akt ewidencyjnych S. A. oraz, że nie znajdują się w Starostwie Powiatowym w [...] Ustalono też, że archiwum Urzędu Wojewódzkiego Delegatura w [...], jak również Ośrodek Szkolenia Kierowców LOK w [...] nie posiadają protokołów egzaminacyjnych, albowiem uległy one zniszczeniu wskutek powodzi. K. 4. akt to zawiadomienie o wszczęciu postępowania - "z urzędu zmierzającego do wydania w trybie § 7 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 150, poz. 1680) decyzji o odmowie wydania prawa jazdy kat. T S. A., ur. [...].1062r., zam. [...], ul. [...] K. 5. akt to decyzja organu I instancji z dnia [...].2002r. postanawiająca odmówić wydania prawa jazdy Kat. T S. A. Jako podstawę prawną podano ogólnie ustawę - Prawo o ruchu drogowym oraz § 7 ust. 1 pkt 4 cyt. Rozporządzenia oraz art. 104 kpa. Na uzasadnienie podano brak uwidocznienia w rejestrze z 1982r., oraz brak dokumentów - protokołów egzaminacyjnych, z powodu zniszczenia ich w wyniku powodzi. K. 6 akt to pismo S. A. z dnia [...].2002r. w sprawie zagubienia przez urząd dokumentacji w jego sprawie, a k.7 akt to 2 strony odpowiedzi z dnia [...] .2002r. członka Zarządu Miasta [...] na pismo z dnia [...].2002r. K. 8 to kopia decyzji - jak k. 5, k. 9 to odwołanie S.A. od decyzji organu I instancji wskazujące, że poniósł koszt związane z uzyskaniem prawa jazdy kat. T i nie stać go na to, by bez swojej winy miał je ponownie ponosić. Odwołujący podał adresy dwóch świadków będących przy jego egzaminie i okoliczności, w jakich zdawał egzamin. Podał, że od lat pracuje jako kierowca zawodowy i nie przewidział trudności stawianych mu przez urząd przy wymianie prawa jazdy. K. 10 i 11 akt to pisma przewodnie organów, a k. 12 to protokół rozprawy organu II instancji
Na decyzję organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji złożył skargę S. A., który podał, że posiada prawo jazdy kat. A i B od [...]1980r. W 1982r. zdawał egzamin na kat. T i uzyskał ją, o czy świadczy wpis do posiadanego prawa jazdy z upoważnienia Prezydenta Miasta - R. C. o treści: "Uprawniony do kierowania ciągnikami rolniczymi". Podał, że uprawnienia te były mu potrzebne do zakładu pracy - NPPL "L" [...] i od tego momentu jest zawodowym kierowcą ciągnika i innych pojazdów. Zaznaczył, że ma dwóch świadków obecnych przy jego egzaminie, których adresy podał i zna osoby, które wówczas zdały egzaminy i mają w prawie jazdy identyczne pieczątki - wpisy o prawie jazdy kat. T, przy czym jednym z nich jest jeden z podanych przez niego świadków. Zarzucił, że ustawowo został zobowiązany do wymiany prawa jazdy i w związku z tą wymianą spotkały go trudności bez jego winy. Dodał, że brak prawa jazdy kat. T uniemożliwia mu dalszą pracę w zawodzie, w którym pracuje od 20 lat.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji i podniosło, że zgodnie z § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy - przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w § 2 ust. 1 cyt. wyżej Rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone przed tą datą, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że organy administracyjne obu instancji przy wydawaniu decyzji zastosowały błędne przepisy, bowiem mimo wniosku S. A. o wymianę posiadanego już prawa jazdy kat. A, B i T na podstawie art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym - organy powołały się na treść Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami wydanego w oparciu o treść art. 100 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, zamiast wydać decyzje według wydanego na podstawie art. 150 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) - Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640).
Co prawda organ II instancji w odpowiedzi na skargę zauważył, że przy wymianie praw jazdy obowiązują zgoła inne przepisy, niż te w oparciu o które organy obu instancji wydały decyzje, nie mniej z tej okoliczności nie wyciągnął żadnego wniosku, a wręcz udzielił odpowiedzi sugerującej jakoby przy wymianie praw jazdy należało stosować takie same przepisy jak przy wydawaniu (po raz pierwszy) uprawnień odpowiednich kategorii do kierowania pojazdami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że cyt. Rozporządzenie z 2002r. o wymianie praw jazdy samodzielnie reguluje w § 3 wymogi przedłożenia przez obywatela określonych dokumentów takich jak: wyraźnej fotografii, kserokopii dokumentu podlegającego wymianie oraz dowodu uiszczenia stosownych opłat, których brak mógłby skutkować decyzją odmawiającą wymiany dokumentu, natomiast Rozporządzenie to w ogóle nie przewiduje możliwości wydania decyzji o odmowie wydania prawa jazdy, nawet tylko jednej kategorii. Okoliczność, że z treści § 5 ust. 2 tego Rozporządzenia wynika, iż przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami nie oznacza, że te ostatnie przepisy mogą stać się wyłączną podstawą do kwestionowania uprawnień w postępowaniu o wymianę prawa jazdy.
Nadto Sąd zwraca uwagę, że z akt sprawy wynika, iż wpis w prawie jazdy o uprawnieniu skarżącego do kierowania ciągnikami rolniczymi został dokonany przez organ administracyjny - Prezydenta Miasta i brak jest jakichkolwiek okoliczności wskazujących na konieczność badania podstaw tego wpisu. Należy także zauważyć, że brak dokumentów, które ewentualnie potwierdzałyby uprawnienia skarżącego, albowiem uległy zniszczeniu w czasie powodzi - nie może obciążać skarżącego i prowadzić do wydania decyzji dla niego niekorzystnej. W tej sytuacji nieskorzystanie przez organy administracyjne z zaoferowanego przez skarżącego dowodu ze świadków jest naruszeniem art. 7 i 77 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że organy administracyjne zobowiązane są do stosowania przepisów wykonawczych wydanych na podstawie ustawy i zgodnie z celem ustawy, a nie przepisów jakichkolwiek, a za takie należy uznać podane i zastosowane przez organy obu instancji w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i na mocy powołanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. - orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło