II SA/Kr 2613/00

WyrokWSA w Krakowie2004-05-05

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Izabela Dobosz, Stanisław Biernat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił strony uprawnień kombatanckich, nie badając wyczerpująco materiału dowodowego i nie ustalając faktycznego przebiegu służby wojskowej skarżącego, a jedynie opierając się na braku jednoznacznych dokumentów w aktach ZBOWiD?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 KPA, nie podejmując wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie zbierając wyczerpująco materiału dowodowego. Ciężar dowodu, że zachodzą przesłanki uzasadniające pozbawienie strony uprawnień kombatanckich, spoczywa na organie, a nie na stronie. Organ nie wykazał, że twierdzenia skarżącego o udziale w walkach z UPA są nieprawdziwe, a powinien był zbadać przebieg służby skarżącego, w tym zasięgnąć informacji w Centralnym Archiwum Wojskowym.
Stan faktyczny
Skarżący H.S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uznano, że uzyskał je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej. Skarżący odwołał się, twierdząc, że odbywał służbę wojskową w LWP i brał udział w walkach z UPA, powołując się na dokumenty z MON i CAW. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, stwierdzając brak dowodów na udział skarżącego w walkach z organizacjami wymienionymi w ustawie. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o kombatantach.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego H.S. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA: Izabela Dobosz ( spr.) Stanisław Biernat Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2004r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich I. uchy la zaskarżoną decyzję oraz decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego H. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2000r Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r , Nr 142 poz. 950 ze zm . ) pozbawiono H.S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Z W ZBOWiD w K. decyzją z [...] 1981 r. z tytułu : walka zbrojna o utrwalenie władzy ludowej [...] IX 1947 -[...] X II 1947 (łącznie 4 miesiące ). H.S. w okresie zaliczonym przez b. ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w LWP (KBW) i brak jest informacji o okolicznościach wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy , co ustalono na podstawie akt ZBOWiDu . Stwierdzono zatem, że , uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności " w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej ", co skutkuje obecnie pozbawieniem uprawnień . Powołano się na stanowisko SN, iż Urząd nie jest zobowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2 , art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach ... We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H.S. stwierdza, że wadliwie uznano go za utrwalacza władzy ludowej , gdyż odbywał służbę wojskową z poboru od [...] IX 1947r do [...] IX 1949r w 10 Pułku KBW-mp P. i brał udział w walkach z UPA w rejonach C. , U. i B. oraz innych miejscowości Województw Wschodnich. Powołuje się na dokumenty zawarte w teczce osobowej, wykaz MON ( poz. [...]) oraz informacje z C A W w Rembertowie, której organ powinien zażądać z Urzędu. Twierdzi, że podstawą jego uprawnień kombatanckich jest art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... Uważa, że Urząd powołuje się na nieokreślone orzecznictwo SN, a nadto, że decyzja pozbawia go praw słusznie nabytych , narusza Konstytucję RP. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2000r Nr [...] wydana na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r , Nr 142 poz. 950 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...] 2000r. Organ stwierdza, że w aktach ZBOWiD, brak wzmianki o tym, iż H.S. walczył z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów o osobistym udziale w tych walkach a organ nie musi ich szukać ( powołano się na wyrok SN z 9 IV 1999r,IIIRN168/98). W skardze do NSA H.S. wnosi o uchylenie decyzji. Zarzuca jej naruszenie art. 7-9 , 11-12 kpa oraz art. 75,77,80,107§3 kpa i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach ... Bezpodstawnie przyjęto , że był "utrwalaczem władzy ludowej ". Służył w 10 Pułku KBW od [...] IX 1947r do [...] IX 1949r i brał osobiście udział w walkach z UPA i Wehrwolfem na terenach woj. b. i o. . Dowództwo nie wydało żadnych dokumentów , więc ich nie ma. Uważa , że orzeczenie SN wiąże tylko w konkretnej sprawie. Opiera swój status kombatanta na art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi ojej oddalenie podtrzymując argumenty , o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / p. o p. p. s. a. / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1. 01. 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone / co ma miejsce w niniejszej sprawie / podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy / art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. /. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Z akt b. ZBOWiDu wynika , że skarżący służył w 10 Pułku KBW od [...] IX 1947rdo[...]IX 1949r. ( dowód : deklaracja członkowska i życiorys k .[...] akt administracyjnych). Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie ustalił w toku postępowania jaki był przebieg służby H.S. W aktach brak jakichkolwiek dowodów na poparcie zawartych w decyzjach stwierdzeń, iż skarżący nie walczył z żadną z organizacji wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r , Nr 142 , poz. 950 z późn . zm. ) . W aktach ZBOWiDu jest tylko bardzo ogólnie mowa o udziale H.S. w walkach " z reakcyjnym podziemiem " ( deklaracja do ZBOWiDu, k.[...] , zaśw. WKU K. z [...] 1980r, s [...], zaśw. WKU S. z [...] 1980r , k.[...] ) . Nie do zaakceptowania jest twierdzenie organu , że " we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w/w podał, że w czasie służby wojskowej brał udział w walkach z oddziałami UPA, lecz nie przedstawił dokumentów o osobistym udziale w tych walkach " ,gdyż ciężar dowodu , iż zachodzą przesłanki uzasadniające pozbawienie strony uprawnień kombatanckich ciąży na organie , a nie na stronie. To organ ma wykazać, iż strona uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944- 1956 w charakterze " uczestnika walk o ustanowienie lub utrwalenie władzy ludowej", względnie z tytułów innych niż wymienione w art. l ust. 2 , art. 2 oraz art. 4 ( art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 I 1991 r. ) oraz , że nie ma podstaw do zachowania przez stronę uprawnień kombatanckich ( w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy ) . Bez zbadania przebiegu służby H.S. nie można mówić , iż decyzja organu jest zgodna z art. 107§3 kpa. Organ bowiem nie wykazał w żaden sposób , iż twierdzenia skarżącego jakoby walczył z UPA są nieprawdziwe. Z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż jak wynika z wielokrotnie cytowanego w innych sprawach kombatanckich wykazu CAW10 Pułk KB W P. w 1947r brał m . in . udział w akcjach GO " W. ", GO "S. " , GO " G. " na terenach na których toczyły się m . in . walki z UPA . Istnieją wykazy imienne żołnierzy biorących udział w tych walkach , a zatem zachodzi domniemanie , że także skarżący mógł w nich brać udział . Skarżący w życiorysie w aktach b. ZBOWID podał , iż służył w "KBW-P. 14 S.B.O-wy". Należało zatem ustalić , co to była za formacja i czym się zajmowała . W toku dalszego postępowania Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien zatem zasięgnąć w CAW szczegółowej informacji o przebiegu służby skarżącego oraz zbadać jego akta personalne . W razie ewentualnych wątpliwości - przesłuchać skarżącego w trybie art. 86 kpa. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 §1 pkt l lit "c" ustawy z 30 VIII 2002 r. p.o.p.p.s.a. (Dz.U. nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 §1 ustawy z 30 VIII 2002r - przepisy wprowadzające ustawę -p.o.u.s.a. oraz ustawę - p.o.p.p.s.a.(Dz.U. Nr 153 poz. 1271). O kosztach orzeczono na podstawie art.55 ust. 1 ustawy z 11 V 1995r o NSA (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97§2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło