II SA/Kr 2614/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA: Izabela Dobosz ( spr.) Stanisław Biernat Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2004r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchy la zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję tegoż organu z dnia [...] 1999r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego S. Z. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]..1999r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997r. Nr 142 póz. 950 ze zm. / stwierdzono, że S.Z. nie spełnia warunków, o których mowa w art. 21 w/ w ustawy i odmówiono mu przyznania uprawnień kombatanckich. Stwierdzono, że S.Z. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w GL - AL w okresie okupacji niemieckiej. Jako dowody w sprawie przedstawił oświadczenia świadków W.G. / z [...]. 1997 /, F.S. / z [...].. 1997r/, W.S. / z [...]. 1997r. /. Urząd stwierdził jednak w oparciu o analizę zebranego materiału dowodowego i art. 80 kpa, że strona nie przedstawiła dokumentów, które potwierdzałyby jego działalność w ramach organizacji konspiracyjnej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.Z. powołuje się na pozytywną rekomendację ZW ZKRP i b. WP w K . Jest zaskoczony decyzją, gdyż złożył do wniosku oświadczenie 3 świadków, zweryfikowanych kombatantów, którzy w czasie okupacji hitlerowskiej byli komendantami, jeden "[...]", a drugi placówki "GL i AL" "[...]" na terenie pow. P. Pod ich komendą strona walczyła ./ dołącza pismo ZBOWiD z 1984r. potwierdzające jego działalność jako młodocianego /. Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 22 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 1997r, Nr 142 poz. 950 ze zm. / utrzymano w mocy decyzję własną z [...]. 1999r. Zdaniem Urzędu wnioskodawca mógł być jako 13 - latek wykorzystywany przez swojego ojca członka GL - AL do prac pomocniczych w organizacji m. in. do przekazywania meldunków i prasy, lecz nie oznacza to służby wojskowej w organizacji niepodległościowej. Sporadyczne wypadki włączania dzieci do służby i. działalności w organizacjach niepodległościowych miały miejsce tylko w wypadkach rzeczywiście wyjątkowych, jak np. Powstanie Warszawskie. Powołano się na zaświadczenie ZBOWiD świadczące o tym, że S.Z. był wykorzystywany w pracach organizacji, a nie to, że wstąpił do organizacji. Urząd stwierdza, że strona nie przedstawiła niepodważalnych dowodów potwierdzających jej udział jako zaprzysiężonego członka w służbie organizacji GL - AL. W skardze do NSA S.Z. wnosi o uchylenie decyzji. Uważa, że Urząd naruszył art. 7 - 9, 11 - 12, 75, 77, 80, 107 § 3 kpa oraz art.22 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach ... Urząd nie przesłuchał świadków, ani też nie przesłuchał go w trybie art. 86 kpa. Nieprawdą jest, iż warunkiem udziału w GL - AL było składanie przysięgi. Od nieletnich jej bowiem nie odbierano / podobnie było np. w Powstaniu Warszawskim /. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Urzędu decyzja była wydana po bardzo wnikliwej analizie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / p. o p. p. s. a. / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1. 01. 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone / co ma miejsce w niniejszej sprawie / podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy / art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. /. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Wbrew twierdzeniom Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych analiza materiału dowodowego nie była wnikliwa, gdyż nie znalazło to odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji. Decyzja odmawiająca przyznania uprawnień kombatanckich z [...] 1999r. choć wymienia dowody przedstawione przez skarżącego w ogóle ich nie analizuje. Ogranicza się do stwierdzenia, iż " wnioskodawca nie przedstawił dokumentów, które potwierdzałyby jego działalność w ramach organizacji konspiracyjnej". Tego rodzaju uzasadnienie nie odpowiada wymogom, o których mowa w art. 107 § 3 kpa, gdyż nie odaje przyczyn, dla których przedstawionym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Podobnie - w zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdza w jednym zdaniu, że świadkowie potwierdzają w swoich oświadczeniach fakt wstąpienia S.Z. do GL - AL, a jednocześnie niczym nie uzasadnia na jakiej podstawie odrzuca wszystkie te oświadczenia. Zdaniem WSA wszystkie 3 oświadczenia świadków są spójne i mówią o przynależności S.Z. do GL - AL. Organ w zaskarżonej decyzji, jak również w decyzji z [...] 1999r. pomija treść pozytywnej rekomendacji ZW ZK RP i b. WP z [...] 1997r. W rekomendacji tej jest mowa o tym, że S.Z. był młodocianym żołnierzem GL - AL, co potwierdził ówczesny dowódca W. G. oraz dwóch innych świadków. "Komisja dała wiarę oświadczeniom świadków, a zwłaszcza W.G. który był w latach okupacji bezpośrednim dowódcą S.Z. i dlatego w drodze wyjątku wnosi o przyznanie uprawnień kombatanckich mimo młodego wieku". Rekomendacja jest opinią, którą Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien uwzględniać przy wydawaniu decyzji . / zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach.../ A zatem już samo jej pominięcie w procesie podejmowania decyzji świadczy o takim uchybieniu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rekomendacja w dodatku całkowicie odmiennie od stanowiska organu ocenia zgromadzony materiał dowodowy. Zdaniem WSA jedyny dokument, na który Urząd powołuje się w decyzji jako dowód , mający obalić cały zgromadzony materiał dowodowy, a mianowicie zaświadczenie ZBOWiDu z [...] 1984r. / k. [...] akt administracyjnych / nie jest dowodem, który zaprzeczałby uczestnictwu S.Z. w konspiracji. W szczególności fragment "mimo, że był młodocianym siłą rzeczy i sytuacji rodzinnej był odpowiednio wykorzystywany do konspiracyjnej działalności" nie może być rozumiany jako dowód, iż skarżący nie był członkiem organizacji GL - AL. Fakt, iż S.Z. nie został członkiem ZBOWiDu wynikał prawdopodobnie z regulaminu tej organizacji, która nie uwzględniała w swoich szeregach młodocianych. Jednakże ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z 24. 01. 1991r. / Dz. U. Nr 142 poz. 950 ze zm. / w żadnym przepisie nie określa granicy wieku, od którego ktoś mógłby zostać uznany za kombatanta. Takie stwierdzenie zawarte w decyzji stanowi zatem naruszenie prawa materialnego, tym bardziej, iż wbrew treści art. 1 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, która mówi jedynie o "służbie w polskich podziemnych formacjach i organizacjach / ... /" organ mówi o "służbie wojskowej". Na istotną różnicę pomiędzy "służbą", a "służbą wojskową" zwracano w orzecznictwie NSA wielokrotnie uwagę / por. np. wyroki USA/ Kr 1283/ 99; USA/ Kr 1520/ 00 ; SA/ Kr 2891/ 94; SA/Kr 1557/ 95; USA/ Kr 1129/ 01; II SA/ KR 422/ 03 ; USA/ Kr 545/ 01 /. Dlatego twierdzenia organu, jakoby podstawą wydania decyzji były dotychczasowe doświadczenia weryfikacyjne nie jest w pełni uprawnione. Nawet jeśli w niektórych wypadkach odmówiono przyznania uprawnień młodocianym kombatantom, to nie mogło to być spowodowane ich wiekiem, ale brakiem w Ich działalności elementu "służby" / w rozumieniu cytowanego art. 1,ust. 2 pkt 3 ustawy /. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z 30. 08. 2002r. p. o. p. p. s. a. / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. - przepisy wprowadzające ustawę - p. o. u. s. a. oraz ustawę p. o. p. p. s. a. / Dz. U. Nr 153 poz. 1271 /. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11. 05. 1995r. o NSA / Dz. U. Nr 74 poz. 368ze zm. / w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.