II SA/Kr 2617/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr) WSA Renata Czeluśniak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia orzeczenia technicznego I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego J.K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z [...].07.2003r. znak: [...] w sprawie wszczętej na wniosek M.D. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 83, 84a ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane nakazał J.K. wykonanie następujących czynności: przedłożyć projekt budowlany i orzeczenie techniczne dotyczące oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych przy remoncie budynku gospodarczego usytuowanego na działce oznaczonej w ewidencji gruntów miejscowości L. nr "1" wraz ze wskazaniem jakie roboty należy wykonać celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami - art. 5 ustawy Prawo budowlane i przepisami wykonawczymi, w tym warunkami technicznymi (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 z późn. zm.) - poprzez wskazanie w jaki sposób (rysunki, opis) lub ewentualne uzgodnienia przez właściwe instytucje np. rzeczoznawcę ds. przeciwpożarowych. Nakazał wykonanie w/w projektu przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi i przedłożenie go w terminie do 30 września 2003 roku. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonych w dniu 21.05.2003 r. oględzin ustalono, że J.K. w istniejącym budynku gospodarczym, w części o wymiarach 4,80 x 7,30 m - użytkowanej jako garaż oraz w części o wymiarach 3,50 x 1,85 m użytkowanej jako kurnik, przeprowadził roboty budowlane polegające m.in. na wykonaniu wieńca żelbetowego spinającego istniejące ściany, płyty stropowej nad pomieszczeniem kurnika, wymianie konstrukcji dachowej wraz z pokryciem z dachówki cementowej na blachę trapezową. Przedmiotowy obiekt sytuowany jest bezpośrednio przy wschodniej ścianie budynku mieszkalnego inwestora - J.K. oraz w odległości 0,4 m i 1,0 m od ogrodzenia rozdzielającego działkę J.K. i działkę M.D. od strony wschodniej oraz ok. 3,00 m od południowej ściany budynku inwentarskiego zlokalizowanego na sąsiedniej działce M.D. Z uzyskanych informacji ze strony właściciela nieruchomości wynika, że przedmiotowy budynek został wybudowany ok. 1955 roku przez poprzedniego właściciela działki – W.K., (nie okazano pozwolenia budowlanego na jego wykonanie) i od tamtej pory jest użytkowany, a jego lokalizacja w stosunku do granic działki nie uległa zmianie. Z uwagi na techniczne zużycie niektórych elementów budynku Jakich jak; pokrycie, konstrukcja dachowa wynikające z kilkudziesięcioletniego użytkowania obiektu zachodziła, potrzeba ich wymiany. Wymienione roboty remontowe, prowadzone były systemem gospodarczym zostały wykonane bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę w kwietniu 2003 r. Organ l instancji podniósł, że lokalizacja obiektu w odległości 0,40 i 1,00 m od granicy nieruchomości nie spełnia wymogów przedstawionych w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002 roku Nr 75 poz. 690), gdzie określona została odległość od granicy z działkami sąsiednimi dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów wynosi 3 m. Wskazał, że zgodnie z § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 3.07.1980 r. (Dz.U. z 1980r. Nr 17 poz. 62) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: "dopuszcza się usytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na terenach zabudowy w indywidualnych gospodarstwach rolnych zgodę na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy wyraża terenowy organ administracji państwowej właściwy w sprawach pozwoleń na budową". Natomiast przepis zawarty w ust. 2 zastrzega, ze ściany budynku gospodarczego graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej, jak również że budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na działce sąsiedniej, co w tym przypadku zostało spełnione. Wcześniejsze przepisy § 20 ust. 14 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.U. z 1966 r. Nr 10 poz. 44), dopuszczały usytuowanie budynków przy granicy działki w razie, gdy wymagała tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane były obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, za zezwoleniem właściwego organu państwowego nadzoru budowlanego. Poszczególne elementy budynku: ściany, strop, pokrycie dachowe spełniają warunki określone w § 10 ust. 1 zarządzenia, który mówi, że: ściany zewnętrzne i nośne budynku powinny być wykonane z materiałów niepalnych lub trudno, zapalnych. Działka, na której zlokalizowany jest budynek zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego gminy L. położona jest na terenie oznaczonym na planszy graficznej symbolem "1-2 MRN" - teren istniejącej i projektowanej zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej. Dopuszczalna zabudowa gospodarstw specjalistycznych nie wymagających strefy ochrony sanitarnej, zatem istnienie omawianego budynku nie jest sprzeczne z ustaleniami w/w planu. Odwołanie od tej decyzji i wniósł M.D. i zarzucił, że dach przedmiotowego budynku gospodarczego, w miejscu w którym budynek jest oddalony o 0.4 m od granicy z jego działką wystaje poza ogrodzenie. Nadto podniósł, że budynek ten posiada dwuspadowy dach i większa część wód opadowych spływa na jego działkę. Wskazał, że budynek jest usytuowany w odległości 2,30 m, a nie 3,0 m od obory znajdującej się na jego działce oraz, że w 1955 r. był to budynek drewniany, a J.K. kilka lat temu wymienił ściany na murowane, a następnie zmienił dach. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...].09.2003 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7.07. 1994r. Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzję w części rozstrzygnięcia dotyczącej ewentualnego uzgodnienia przez właściwe instytucje np. rzeczoznawcę ds. przeciwpożarowych, w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji uznał, że organ l instancji zasadnie nałożył obowiązek przedłożenia projektu, który będzie zawierać zmiany i przeróbki budynku ponieważ art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ wydaje decyzją nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Podniósł, że co prawda organ l instancji nie wypowiedział się w uzasadnieniu swojej decyzji, co do uwag skarżącego dotyczących spadku dachu na działkę sąsiednią, to jednak istotne jest, że obecny sposób wykonania dachu narusza obowiązujące w tym zakresie przepisy i nie jest możliwe pozostawienie tego dachu w obecnym stanie. Dlatego też projekt przeróbek powinien zawierać przebudowę dachu w taki sposób, aby dach nie wystawał poza granicę działki, a wody opadowe nie spływały na działkę sąsiednią i w związku z tym decyzję organu l instancji uchyla się w części rozstrzygnięcia dotyczącej uzgodnienia obecnego stanu przez właściwe instytucje np. rzeczoznawcę ds. przeciwpożarowych. Odpowiadając na zarzuty skarżącego wskazał, że organ l instancji po przedłożeniu wymaganych dokumentów podejmie stosowną decyzję, dotyczącą wykonania zmian i przeróbek, a strony w toku ponownego postępowania będą miały zapewniony czynny udział z możliwością składania wyjaśnień, wniosków i zastrzeżeń, a przed wydaniem decyzji będą miały prawo zapoznać się z zebranymi w tej sprawie materiałami i dowodami. Skargę od decyzji organu II instancji złożył J.K., podnosząc, że przedmiotowy budynek istnieje od 1955 r. i do czasu przeprowadzenia remontu w kwietniu 2003 r. jego legalizacja i forma nie była kwestionowane przez sąsiada. Okap budynku nie przekracza granicy, wody opadowe poprzez orynnowanie są odprowadzane na teren działki inwestora i w żaden sposób nie zalewają działki sąsiada. Podniósł, że doprowadzenie elementów więźby dachowej do stanu odpowiadającego przepisom w zakresie ochrony przeciwpożarowej byłoby mniej dotkliwe aniżeli przebudowa całej konstrukcji wraz z pokryciem i wykonaniem ściany ogniowej. Uważa, że organ wziął pod uwagę zarzuty stron naruszając art. 7, art. 8, art. 9 i 13 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...] września 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. do granic działki, nie uległa zmianie, a J.K. nie okazał pozwolenia budowlanego na jego wykonanie. Natomiast z zarzutów podniesionych w odwołaniu przez M.D. wynika; że dach przedmiotowego budynku gospodarczego, w miejscu w którym budynek jest oddalony o 0.4 m od granicy z jego działką, wystaje poza ogrodzenie oraz, że budynek ten posiada dwuspadowy dach i większa część wód opadowych spływa na działkę J.D. W tej sytuacji niezbędne jest wnikliwe zbadanie zgodności wykonanych robót remontowych, przeprowadzonych przez J.K. w przedmiotowym budynku gospodarczym, z przepisami Prawa budowlanego, w tym z treścią art. 5 ust. 1 cyt. ustawy oraz z warunkami techniczno-budowlanymi. W związku z powyższym organy l i II instancji słusznie nałożyły na inwestora J.K. obowiązek dostarczenia określonych dokumentów tj. projektu budowlanego i orzeczenia technicznego dotyczącego oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych przy remoncie budynku gospodarczego usytuowanego na działce oznaczonej w ewidencji gruntów miejscowości L. nr "2" wraz ze wskazaniem jakie roboty należy wykonać celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, w tym z art. 5 ustawy Prawo budowlane i przepisami wykonawczymi, włącznie tym warunkami techniczno-budowlanymi. Należy jednak stwierdzić, że nałożenie tego obowiązku decyzją na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego jak uczynił to organ l instancji, a organ II instancji to zaaprobował, budzi poważne zastrzeżenia bowiem zamyka organom drogę do wydania decyzji merytorycznej polegającej na nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w rozumieniu art. 104 k.p.a. a jedynie uzupełnieniem brakującego materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji w trybie art. 51 ust 1 pkt. 2 cyt. ustawy. Obowiązek dostarczenia określonych dokumentów powinien więc być nałożony postanowieniem organu nadzoru budowlanego nie decyzją. Takie stanowisko zaprezentował również NSA w wyroku z 28.06.2005r., OSK 1780/04, LEX nt 179100. Należy więc przyjąć, że po dostarczeniu przez inwestora J.K. wymaganych dokumentów będzie można, w oparciu o nie, wskazać co ma być wykonane i dopiero wtedy organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, względnie zastosować art. 51 ust. 1 pkt. 1. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga jest uzasadniona aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych, ale zważyć należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny być zastosowane w sprawie. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.07. 1994 r. Prawo budowlane stanowi, że właściwy organ wydaje decyzję nakładająca obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W niniejszej sprawie organy l i II instancji słusznie uznały, że w przypadku przeprowadzenia przez J.K. -, bez pozwolenia budowlanego - remontu budynku gospodarczego usytuowanego na działce oznaczonej w ewidencji gruntów miejscowości L. numerem "2", użytkowanego w części o wymiarach 4,80 x 7,30 m - jako garaż, a w części w części o wymiarach 3,50 x 1,85 jako kurnik należy wszcząć postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, którego celem jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Istotnym elementem tego postępowania jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, którego wyniki umożliwią organowi podjęcie decyzji m. in. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 cyt. ustawy. Z przedłożonych akt administracyjnych sprawy wynika, że w trakcie oględzin z dnia 21.05.2003r., ustalono, że J.K. w istniejącym budynku gospodarczym przeprowadził roboty budowlane polegające m.in. na wykonaniu wieńca żelbetowego spinającego istniejące ściany, płyty stropowej nad pomieszczeniem kurnika, wymianie konstrukcji dachowej wraz z pokryciem z dachówki cementowej na blachę trapezową. Ustalono, że przedmiotowy obiekt sytuowany jest bezpośrednio przy wschodniej ścianie budynku mieszkalnego inwestora oraz w odległości 0,4 m i 1,0 m od ogrodzenia rozdzielającego działkę J.K. i działkę M.D. oraz w odległości ok. 3,00 m od południowej ściany budynku inwentarskiego, zlokalizowanego na sąsiedniej działce M.D. Z wyjaśnień złożonych przez J.K. wynika, że przedmiotowy budynek został wybudowany ok. 1955 r. przez poprzedniego właściciela działki – W.K., lokalizacja obiektu, w stosunku Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszają prawo i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.