II SA/Kr 263/10

Kraków, dnia 27 września 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi A. L., A. L. i D. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2009r., znak. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić wniosek w całości. W niniejszej sprawie skarżąca D. L. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata uzasadniając, że posiada niski dochód miesięczny, z trudem wystarczający na pokrycie wszystkich bieżących kosztów utrzymania. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem. Rodzina przebywa w W.. Utrzymuje się obecnie z zasiłku dla osób poszukujących pracy oraz zasiłku na pokrycie potrzeb życiowych z [...] w W. w wysokości - skarżąca 10,38 euro dziennie, mąż - 24,38 euro dziennie, co daje dochód miesięczny 1042,80 euro - w przeliczeniu na złotówki około 4223 zł. Skarżąca wraz z mężem posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe o pow. 33 m2, a także współwłasność w 1/3 części w działce o pow. 4a i 40 m2. Wnioskodawczyni nie wykazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości. W zakresie ponoszonych miesięcznych kosztów skarżąca podała, że miesięczny czynsz za mieszkanie w W. wynosi 388,08 euro, co daje w przeliczeniu na złotówki kwotę około 1570 zł. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2010r. referendarz sądowy oddalił wniosek. Skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, podnosząc w nim, iż kwota jaka pozostaje po zapłaceniu czynszu, a więc 2633 zł wydawana jest na: prąd i gaz 177 euro, ubezpieczenie mieszkania 18 euro, telefon 75 euro, ubezpieczenie personalne 31 euro, inne 15 euro. Po zapłaceniu powyższych pozostała kwota wydawana jest na żywność, egzystencję oraz przejazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto w przypadku złożenia wniosku zakresie całkowitym należy również dokonać oceny czy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż w ocenie Sądu D. L. nie wykazała przesłanki zwolnienia w zakresie całkowitym, ani też częściowym. Przede wszystkim wnioskodawczyni, oraz jej mąż osiągają obecnie stały miesięczny dochód w wysokości około 4223 zł miesięcznie. Dodatkowo posiadają majątek w postaci mieszkania w P. oraz współwłasności w działce o pow. ponad 4a. Wnioskodawczyni nie wykazała przy tym nadzwyczajnych kosztów obciążających budżet domowy, oprócz zwykłych wydatków na media (prąd, gaz) czy ubezpieczenia. Wskazywane przy tym wydatki na rozmowy telefoniczne nie można uznać za niezbędne do poniesienia, bez których powstanie uszczerbek w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Nadto ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżącej pozostaje po poniesieniu stałych miesięcznych opłat pewna suma pieniędzy. To oraz posiadany majątek oznacza, że skarżąca mogłaby poczynić oszczędności w celu zapewnienia sobie możliwości poniesienia pełnych kosztów. Ponadto w ocenie Sądu kwestia pobytu za granicą i ponoszenia tam wydatków, które są w ocenie wnioskodawcy z reguły wyższe niż w P., nie może w sposób bezwarunkowy prowadzić do zwolnienia od kosztów. Z samego porównania kosztów utrzymania ponoszonych za granicą w niniejszej sprawie wynika, że wynajęcie mieszkania na wolnym rynku w P. wiązałoby się z podobnymi wydatkami. Podobnie sytuacja kształtuje się w zakresie wskazywanych przez skarżącą mediów oraz kosztów przejazdu. Ponadto wnioskodawczyni dokonała samodzielnie wyboru pobytu za granicą, pomimo braku tam zatrudnienia i w związku z tym życia z zasiłku. Podnieść przy tym trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie) - osób osiągających znikome czy nieregularne i niskie dochody. Co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W powyższej sytuacji zwolnienie wnioskodawczyni od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli, jako podatników. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.