II SA/Kr 2636/01
WyrokWSA w Krakowie2004-10-25
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Halina Jakubiec, Grażyna Danielec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, która została uchylona i postępowanie umorzone z powodu naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej organu, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności kolejnej decyzji wydanej w tej samej sprawie na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (sprawa już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. jest możliwe tylko wtedy, gdy poprzednia decyzja ostateczna rozstrzygnęła sprawę merytorycznie, a nie tylko formalnie (np. przez uchylenie decyzji i umorzenie postępowania z powodu naruszenia właściwości). W niniejszej sprawie poprzednia decyzja organu odwoławczego uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie z przyczyn formalnych, nie rozstrzygając sprawy co do istoty. Dlatego też zarzuty skargi oparte na art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie mogły zostać uwzględnione, a sprawę należało rozpoznać merytorycznie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe "F." Sp. z o.o. za wykonanie przewiertu i zajęcie chodnika przy drodze wojewódzkiej. Po kilku decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji, w tym uchyleniu decyzji i umorzeniu postępowania z powodu niewłaściwości organu, skarżące przedsiębiorstwo złożyło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności obu decyzji, argumentując, że sprawa była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Kolegium z dnia 17.01.2001 r., która uchyliła decyzję organu I instancji i umorzyła postępowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2004 r sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego"F." Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 lipca 2001 r Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonanie przewiertu i zajęcie chodnika oddala skargę
Decyzją z dnia 05.07.2001r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich działającego z upoważnienia Zarządu Województwa [...] z dnia [...].2001r. nr [...] orzekającą o nałożeniu na Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowe "F." sp. z o.o. z siedzibą w [...] kary pieniężnej w wysokości [...]zł za wykonanie przewiertu i zajęcie chodnika przy drodze wojewódzkiej nr [...] w [...].
Z akt wynika, że Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] decyzją z dnia [...].2000r. [...] ustalił i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...]zł za wykonanie przewiertu i zajęcie chodnika przy drodze wojewódzkiej nr [...] w [...]. W wyniku odwołania skarżącego od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] .2000r. Kol. Odw. [...] uchyliło zaskarżoną decyzje w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia zwrócono uwagę na uchybienia proceduralne i zaznaczono, że organ I instancji winien również przestrzegać przepisów o swojej właściwości. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy - Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich w Krakowie decyzją z dnia [...].2000r. nr [...] ponownie ustalił i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...]zł za wykonanie przewiertu i zajęcie chodnika przy drodze wojewódzkiej nr [...] w [...]. W wyniku kolejnego odwołania skarżącego od tej decyzji - Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].2001r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu podano, że zaskarżoną decyzje wydał organ niewłaściwy, bowiem Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich nie działał z upoważnienia i w imieniu Zarządu Województwa, który to Zarząd Województwa jest właściwym organem do wydawania decyzji w tej sprawie zgodnie z art.19 ust. 2 ustawy z dnia 21.03.1985r o drogach publicznych, a przeto decyzję wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej należało uchylić a postępowanie prowadzone przed niewłaściwym organem umorzyć. Ta decyzja ostateczna wobec nie zaskarżenia jej stała się prawomocna.
W dniu 21.02.2001 r. Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich wydał do nr [...] zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zajęcia przez skarżącego chodnika i wykonania przewiertu w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...]. W wyniku tego postępowania wydano decyzję w dniu [...].2001 r do nr [...] nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie [...]zł (słownie: [...]zł). W wyniku odwołania skarżącego od decyzji z dnia [...].2001r. organ II instancji decyzją z dnia 05.07.2001r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Jest bezspornym między stronami, że we wszystkich decyzjach chodzi o ten sam przedmiot postępowania tj. o wykonanie ok. [...].2000r. przez skarżącego przewiertu i zajęcie chodnika przy drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...]. W niniejszej sprawie na karcie 37 akt (4 strony oznaczono nr 37) zalega odpis uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...].2000r. w sprawie zatwierdzenia statutu Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], z którego wynika, że w par.3 ust.3 lit.g oraz par.6 ust.2 stosownych upoważnień udzielono Dyrektorowi Zarządu Dróg Wojewódzkich.
Na tę ostatnią decyzję, tj. z dnia 05.07.2001r. Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowe "F." sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyło skargę wnosząc o stwierdzenie jej nieważności a także o stwierdzenie nieważności decyzji I instancji w oparciu o art. 156 par. 1 pkt 3 kpa.
W uzasadnieniu skargi podano, że Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] decyzją z dnia [...].2000r. nr [...] ustalił i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...]zł za wykonanie przewiertu i zajęcie chodnika przy drodze wojewódzkiej nr [...] w [...]. Od decyzji tej złożył odwołanie skarżący i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...].2001r. nr [...] na mocy art. 19 i 156 par.1 pkt 1 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję Zarządu Dróg Wojewódzkich i umorzyło postępowanie w sprawie. Tak wiec skoro w przedmiotowej sprawie toczyło się postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które zakończyło się rozstrzygnięciem decyzją ostateczną i prawomocną, to należy stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie powołanego przepisu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podając, że wskazywana przez skarżącego decyzja Kolegium z dnia [...].2001r. uchylająca decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] i umarzająca postępowanie w sprawie była decyzją kasacyjną i nie rozstrzygała sprawy pod względem merytorycznym, a jedynie ograniczała się do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że w sprawie orzekał organ niewłaściwy i z tego względu postępowanie należało umorzyć, a nadto w uzasadnieniu decyzji Kolegium zaznaczyło, że ocena merytoryczna będzie możliwa w przypadku ponownego postępowania wyjaśniającego przez właściwy organ i wydania przez niego rozstrzygnięcia o ile będzie zaskarżone. Ponadto organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz.1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Skarga jest nieuzasadniona. Co prawda art. 156 par. 1 pkt 3 kpa mówi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, jednak - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - stwierdza się nieważność decyzji w oparciu o art. 156 par.1, pkt 3) kpa tylko wówczas, gdy poprzednia decyzja ostateczna rozstrzygnęła sprawę pod względem merytorycznym , a nie formalnym do jakich należy decyzja wydana w oparciu o art.156 par.1, pkt 1) kpa (stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości). Należy zaznaczyć, że podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 1991 r. (sygn. akt I SAB 29/91, nie publ.) zaznaczając, że powołany przepis (art. 156 par.1 pkt 3 kpa) odnosi się do wydanych kolejno po sobie decyzji rozstrzygających sprawę co do istoty. Na orzeczenie to powołał się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15.09.1999r. I SA/Ka 120/98 (opublikowanym w LEX nr 43920).
W niniejszej sprawie ma miejsce sytuacja, w której poprzednia decyzja ostateczna tj. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].2001 r . nie rozstrzygnęła sprawy merytorycznie, a jedynie zaskarżoną wówczas decyzję uchylono i umorzono postępowanie ze względów formalnych , czemu dano wyraz w decyzji z dnia [...].2001r. podając podstawę prawną - art. 19 i art. 156 par.1 pkt 1 kpa. Mając na względzie okoliczność, że organ II instancji nie dysponował wówczas dokumentami świadczącymi o prawidłowym upoważnieniu organu I instancji do podjęcia zaskarżonej decyzji (a na uchybienie w tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało już w decyzji z dnia [...].2000r) - decyzja z dnia [...].2001r. była prawidłowa. Świadczy o tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 06.08.1999r, IV SA 1167/97 (opublikowane w LEX nr 47913): "Jako przykłady uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji podaje się np. (...) naruszenie przepisów o właściwości". I tak właśnie orzekł organ II instancji w decyzji z dnia [...].2001r.
Zgodnie z art. 134 i 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny poddał kontroli wszystkie decyzje wydane w sprawie wykonania przez skarżącego ok. [...].2000r. bez stosownego zezwolenia przewiertu i zajęcia chodnika przy drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...] i porównując daty prawidłowego umocowania organu I instancji, tj. [...].2000r. - (data uchwały Zarządu Województwa [...]) z datą wydania decyzji przez ten organ w dniu [...].2000r., zauważył, że organ I instancji nie naruszył przepisów o właściwości i tym samym decyzja ostateczna organu II instancji z dnia [...].2001 r. nie była prawidłowa, jednak - zdaniem Sądu - nie ma to obecnie większego znaczenia, gdyż organy ponownie rozpoznając sprawę nie spowodowały nieważności postępowania. Należy mieć na względzie także fakt, że decyzja organu I instancji z dnia [...].2000r. nakładała na skarżącego karę wyższą, bo [...] zł, a w niniejszym postępowaniu karę tę obniżono do [...] zł.
Reasumując rozważania - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi wnoszącej o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 05.07.2001r. (i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji) w oparciu o treść art. 156 par.1 pkt 3) - nie mogą ulec uwzględnieniu, albowiem decyzja ostateczna z dnia 17.01.2001 r. nie rozstrzygnęła sprawy merytorycznie, a istotę sprawy rozstrzygnęła dopiero zaskarżona decyzja ostateczna z dnia 05.07.2001r. Mając powyższe na względzie - na mocy powołanych przepisów i art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło