II SA/Kr 2664/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzje Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] września 2002 r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] czerwca 2002 r., II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. M. pismem z [...].11.2001 r.(data nadania pisma) zwrócił się do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego, przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. W piśmie podniósł, że jako 16-latek został wywieziony do Niemiec do pracy przymusowej i wykonywał prace w rolnictwie, wskazał, że w [...] stycznia 1999 r. zwrócił się o przyznanie odszkodowania z tego tytułu do Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych pismem z dnia [...].01.2002 r. poinformował S. M., że nie ma prawnej możliwości pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku, ponieważ ustawą z dnia 18.03.1999 r. wprowadzono do ustawy z 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) zmianę, polegającą na wprowadzeniu granicznego terminu do składania wniosków o takie świadczenie do 31.12.1999 r. (art. 4 ust. 5 ustawy). Nadto Kierownik poinformował, że powyższa zmiana legislacyjna została szeroko nagłośniona w środkach masowego przekazu. W dniu [...] lutego 2002 r. S. M. skierował do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego, przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, załączając wypełniony kwestionariusz osoby ubiegającej się o świadczenie pieniężne, w którym wskazał, że w okresie od [...].09.1942 r. do [...].01.1945 r. wykonywał prace przymusowe na terenie Niemiec, dokąd został deportowany. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...].06. 2002 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku S. M., wskazując w uzasadnieniu, że powyższy wniosek został złożony po terminie, który upłynął 31.12.1999 r. i który nie może być przez organ przedłużony, w związku z czym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. S. M. złożył odwołanie od tej decyzji wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto wskazał, że wiadomość o terminie ograniczającym składanie wniosków uzyskał z opóźnieniem. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] września 2002 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, wskazując w uzasadnieniu na upływ terminu z art. 4 ust. 5 w/w ustawy. Jednocześnie dodał, że termin ten ma charakter materialnoprawny, a więc w przypadku jego niedotrzymania przez stronę nie mają zastosowania przepisy dotyczące przywrócenie terminu. S. M. wniósł w terminie skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego od powyższej decyzji, podtrzymując swoje dotychczasowe twierdzenia. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi S. M. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Na wstępie należy stwierdzić, że w dniu [...] września 2002 r., kiedy została podjęta zaskarżona decyzja Nr [...], którą Kierownik Urzędu ds. Kombatantów Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...].06.2002 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku S. M. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej na teren Niemiec obowiązywał art. 4. ust. 5 ustawy 31. 05. 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ustalający graniczny termin do składania takich wniosków na dzień 31.12.1999 r. Istotną zmianę w tym zakresie wprowadził Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia [...] czerwca 2003 r. (sygn. akt. [...]), opublikowanym w Dz. U. Nr 110 poz. 1060, stwierdził, że przepis art. 4 ust. 5 ustawy z 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek tego orzeczenia przepis art. 4 ust. 5 w/w ustawy utracił moc obowiązująca. W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji zostało oparte m. in. na przepisie art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich sprzecznym z Konstytucją RP, a stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Należy wskazać, że na gruncie postępowania administracyjnego powyższa norma konstytucyjna znajduje potwierdzenie w treści art. 145a § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145a §1 k.p.a, należało, w oparciu o dyspozycję z art. 145 § 1 pkt 1 lit "b" ustawy z 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), stanowiącą że: sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, orzec jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 w zw. z art. 200 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzającą ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm).